سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, EQ
البەتتە, بۇل وقۋ ورىندارىنىڭ ءبارى سانيتارلىق تالاپتاردى ساقتاۋعا ءتيىس. بىراق تالاپتاردى ساقتاپ, بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ءجۇرۋدىڭ ايتۋعا عانا وڭاي ەكەنىنە وسى ۋاقىتقا دەيىنگى كارانتين كەزىندە كوزىمىز انىق جەتتى. سوندىقتان وقۋ بارىسى قالاي قاداعالانادى؟ كىمدەر قاداعالايدى؟ وقۋشىلار ساباق اراسىندا ۇزىلىستەرگە شىعۋى كەرەك. ول جاعى قالاي رەتتەلەدى؟ ۆيرۋس جۇقتىرۋ دەرەگى انىقتالا قالعان جاعدايداعى ءىس-قيمىل قالاي بولادى؟ وسىعان دەيىن قاشىقتان وقىتۋ ءۇشىن بالالاردىڭ ءبارى قاجەتتى تەحنيكالارمەن, ساپالى ينتەرنەت بايلانىسىمەن قامتىلاتىنى ايتىلدى. وقۋشىلارعا كومپيۋتەرلەر, گادجەتتەر تاراتىلدى. بۇل ىسكە قوعامدىق ۇيىمدار, بيزنەس وكىلدەرى, مەتسەناتتار دا جۇمىلعانىن بىلەمىز. دەگەنمەن بارلىق وقۋشى ءتيىستى تەحنيكامەن تولىق قامتىلدى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىز با؟ كوكەيدە جۇرگەن ساۋال كوپ.
سونىمەن, ءى توقساندا وقۋشىلاردى قاشىقتان وقىتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ودان كەيىنگى توقسان-
نىڭ قالاي بولاتىنى ەلدەگى ەپيدەميالىق احۋالعا بايلانىستى. بۇل فورمات اتا-انالارعا دا, پەداگوگ قاۋىمعا دا, وقۋشىلارعا دا, جالپى ءبىلىم بەرۋگە جاۋاپتى بارلىق ماماندارعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەپ وتىر. كەز كەلگەن وزگەرىستىڭ قايىرى بار دەسەك, قاشىقتان وقىتۋدىڭ دا جاقسى جاقتارى بولارى انىق. جاڭا فورمات وقۋشىلار مەن ۇستازداردى جاڭا ماشىقتاردى يگەرۋگە ماجبۇرلەپ قانا قويماي, تۇتاستاي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋ ىسىنە دە ءماجبۇرلى تۇردە سەرپىن بەردى.
نارىقتىق زاماندا باسەكەلەستىكتىڭ ماڭىزى وتە زور. وتاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى قاشىقتان وقىتۋ فورماتىنا كوشكەن ساتتەن باستاپ ونلاين ءبىلىم بەرۋ پلاتفورمالارى اراسىندا باسەكە پايدا بولدى. ال باسەكە ءاردايىم دامۋعا باستايدى.
كەشە ءبىلىم جانە عىلىمي ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ ءداستۇرلى فورماتتا وقىتۋعا مۇمكىندىك العان وقۋ وشاقتارىنداعى سانيتاريا تالاپتارى قاتاڭ ساقتالۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى. ەگەر مەكتەپتە ءبىر ادامنان, ياعني مۇعالىم نەمەسە وقۋشىدان كوروناۆيرۋس انىقتالعان جاعدايدا مەكتەپ كارانتينگە جابىلادى. باس سانيتار دارىگەر بەكىتكەن تالاپتار بويىنشا كەزەكشى سىنىپتارداعى ساباقتىڭ باستالۋ ۋاقىتى مەن قوڭىراۋ كەستەسى ءارتۇرلى بولۋى ءتيىس. ءار سىنىپ ءبىر بولمەدە عانا وقىتىلۋى كەرەك. سودان سوڭ بولمە ءجيى جەلدەتىلىپ, ۋاقىتىندا كۆارتستالىپ, ءتيىستى زارارسىزداندىرۋ قۇرالدارى قولدانىلىپ, الەۋمەتتىك اراقاشىقتىق ساقتالۋى قاجەت. سونداي-اق ءار كەزەكشى سىنىپقا ءبىر مۇعالىم عانا بەكىتىلەدى.
«وسى تالاپتار ورىندالۋدا. كەشە اقمولا وبلىسىنداعى اۋىل مەكتەبى مەن ەلوردادا ورنالاسقان وقۋ وشاعىنداعى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق بارىسىن باقىلادىم. ارىپتەستەرىم دە, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار دا وسى جۇمىستاردى ءوز دەڭگەيىندە ۇيىمداستىرىپ جاتىر. بۇدان بولەك ءبىز ارنايى مەكتەپ-ينتەرناتتارىنا دا مۇمكىندىك بەردىك. ونداعى ەرەكشە ءبىلىمدى قاجەت ەتەتىن وقۋشىلار دا اتا-انالارىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا شتاتتىق رەجىمدە وقي الادى. بۇل رەتتە بالالار ينتەرناتتا تۇرادى جانە مەكتەپ جابىق رەجىمدە جۇمىس ىستەيدى. ەگەر اتا-انالار بالالارىن مەكتەپكە جىبەرمەۋدى ۇيعارسا, وندا مەكتەپ بالالاردى قاشىقتان وقىتادى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
ەندى ستۋدەنتتەر جايىنا كەلسەك, مينيسترلىكتىڭ جاقىندا جاريالاعان اقپاراتىنا سۇيەنسەك, ەلىمىزدەگى بارلىق ستۋدەنتتەر ءۇشىن بيىلعى جاڭا وقۋ جىلى قاشىقتان وقىتۋ فورماتىندا باستالدى.
مۇنداعى ءبىر ەرەكشەلىك, 2-4 كۋرستا وقيتىن باكالاۆرياتتارعا قاتىستى بولىپ وتىر. ولاردىڭ ىشىندە پەداگوگيكالىق, گۋمانيتارلىق, الەۋمەتتىك جانە IT-باعىتتارداعى ستۋدەنتتەر كۇزگى سەمەستردى تولىق قاشىقتان وقيدى. ال جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى, تەحنيكالىق, اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ونەر سياقتى باعىتتار بويىنشا وقىتۋدىڭ ارالاس فورماتى كوزدەلگەن. دارىستەر مەن سەمينارلار ونلاين-فورماتتا وتەدى. زەرتحانالىق, پراكتيكالىق جانە ستۋديالىق ساباقتار كامپۋس اۋماعىندا قازان ايىنان كەيىن باستالادى.
ەكىنشىدەن, ماگيسترانتتار ماگيستراتۋراعا قابىلداۋ ەمتيحاندارى كەش اياقتالعاندىقتان جاڭا وقۋ جىلىن
14 قىركۇيەكتە قاشىقتان وقىپ باستايدى. 2-كۋرس ماگيسترانتتارى ءۇشىن زەرتتەۋ جۇمىستارى دا قاشىقتان ۇيىمداستىرىلادى. قاجەت بولعان جاعدايدا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ ماگيسترانتتاردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا زەرتحانالاردا جۇزەگە اسىرىلادى.
ءۇشىنشى, دوكتورانتتار وقۋدى قاشىقتان وقىتۋ فورماتىندا باستادى. 1-كۋرس دوكتورانتتارى تولىعىمەن قاشىقتان وقيدى. ال 2-3 كۋرس دوكتورانتتارى قاجەت بولعان جاعدايدا ارنايى ءوتىنىش جازىپ, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن شتاتتىق رەجىمدە زەرتحانالاردا جۇرگىزە الادى.