بيىل COVID-19 پاندەمياسىمەن بايلانىستى بۇۇ-نىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى ءداستۇرلى ءىس-شاراسى ونلاين رەجىمىندە ءوتتى. وتىرىستى اشقان بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 74-ءشى سەسسياسىنىڭ توراعاسى مۇحامماد تيجاني-باندە قازاقستاننىڭ يادرولىق سىناقتارعا تىيىم سالۋ باعىتىن ىلگەرىلەتۋدەگى جەتەكشى رولىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, 1945 جىلدان باستاپ الەمدە 2000-نان استام يادرولىق سىناقتار جۇرگىزىلىپ, پلانەتا مەن ادامزاتقا, بىرنەشە بۋىن ۇرپاققا زور قاسىرەت اكەلدى. «بۇۇ قۇرىلعاننان كەيىن 75 جىل وتسە دە, يادرولىق قاۋىپ ءالى دە بار, مىڭداعان يادرولىق قارۋ قويمالاردا ساقتالىپ, پايدالانۋعا دايىن», دەدى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى.
بۇۇ-نىڭ قارۋسىزدانۋ جونىندەگى جوعارعى وكىلى يزۋمي ناكاميتسۋ ءىس-شارادا بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريشتىڭ ۇندەۋىن جەتكىزدى. باس حاتشى ءوز ۇندەۋىندە جاھاندىق يادرولىق سىناقتارعا تىيىم سالۋدىڭ اسىل ماقساتىنا جەتۋدەگى كەشەۋىلدەۋ ءۇشىن ەشقانداي سەبەپ جوق ەكەنىن جەتكىزدى جانە الەم مەملەكەتتەرىن يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ تۋرالى شارتقا قول قويىپ, راتيفيكاتسيالاۋعا شاقىردى.
يزۋمي ناكاميتسۋ سونىمەن بىرگە قازىرگى قيىن گەوستراتەگيالىق ورتادا حالىقارالىق قوعامداستىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى نورمانى قۋاتتاۋ ءۇشىن كۇش-جىگەرىن ارتتىرۋى كەرەكتىگىنە توقتالدى. يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ شارتى ۇيىمىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى لاسسينا زەربو قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىز الەم قۇرۋداعى جاھاندىق كۇش-جىگەرگە قوسقان ەرەكشە ۇلەسىن ەسكەرىپ, نۇرسۇلتان نازارباەۆقا جاڭا مارتەبە بەرۋ تۋرالى باستاما كوتەردى. ەلباسىنىڭ 1991 جىلعى 29 تامىزدا الەمنىڭ ەڭ ءىرى يادرولىق پوليگوندارىنىڭ ءبىرى – سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ تۋرالى شەشىمى يادرولىق سىناقتارعا العاشقى زاڭدى تىيىم رەتىندە تاريحتا قالعانى ءمالىم. سونداي-اق پرەزيدەنتتىڭ پوليگوندى جابۋ تۋرالى جارلىعى حالىقارالىق كۇندى بەلگىلەۋدە دە ماڭىزعا يە.
بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ ارنايى سەسسياسىنىڭ بارىسىندا ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ ءىس-شارا قاتىسۋشىلارىنا ۇندەۋىن قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇحتار تىلەۋبەردى وقىدى. «1991 جىلى تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن قازاقستان پلانەتاداعى ەڭ قۋاتتى يادرولىق قارۋدىڭ ءتورتىنشى ارسەنالىنان باس تارتۋ شەشىمىن ءوز ەركىمەن تاڭدادى. تاريح بۇل قادامنىڭ دۇرىستىعىن راستادى – ءبىز جارقىن مىسالمەن بەيبىت جولمەن پروگرەسس پەن وركەندەۋگە بەت الۋعا بولاتىنىن كورسەتتىك», دەلىنگەن ەلباسىنىڭ ۇندەۋىندە.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى حالىقارالىق قوعامداستىققا قازاقستاننىڭ ۇلگىسىمەن جۇرۋگە جانە يادرولىق ەسسىزدىكتى توقتاتۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرۋگە شاقىردى. «مەن امەريكا قۇراما شتاتتارى, رەسەي, قىتاي جانە ەۋروپالىق وداقتىڭ باسشىلارى پلانەتانىڭ بولاشاعى ءۇشىن ەرەكشە جاۋاپكەرشىلىكتە دەپ سانايمىن. ەگەر وسى تورتجاقتى فورماتتا سامميت وتەتىن بولسا, وندا ونىڭ باستى تاقىرىپتارىنىڭ ءبىرى يادرولىق قارۋدى كەزەڭ-كەزەڭىمەن جانە پروپورتسيونالدى تۇردە قىسقارتۋ تۋرالى كوپجاقتى كەلىسىمدى ازىرلەۋ بولۋى كەرەك دەپ سەنەمىن. قازاقستان وسى سامميتكە ءوز الاڭىن ۇسىنۋعا دايىن», دەدى ەلباسى ءوز ۇندەۋىندە.
باستاماشى توپ «چەمپيون» مارتەبەسىن يەلەنگەن تۇلعالار يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ شارتىنا قول قويماعان مەملەكەتتەرمەن ماقساتتى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىنىنە سەنىمدى. سونىمەن قاتار ولار ۇيىمداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ارتىقشىلىقتارى تۋرالى تۇسىنىكتەرىن جاقسارتۋ, قازاقستاننىڭ يادرولىق ينفراقۇرىلىمىن ءوز ەركىمەن بولشەكتەۋ سەكىلدى وزىق تاجىريبەلەرىمەن بولىسەدى.
فينليانديانىڭ ەكس-پرەزيدەنتى تاريا حالونەنگە دە وسىنداي مارتەبە بەرىلدى. «چەمپيوندار», سونداي-اق يادرولىق سىناقتارعا جاپپاي تىيىم سالۋ شارتى ۇيىمىنىڭ اتاقتى تۇلعالار توبىنىڭ مۇشەلىگىنە كىرەدى.
باس اسسامبلەيانىڭ وتىرىسىنا قاتىسۋشىلار قازاقستانعا يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋداعى جەتەكشى ءرولى ءۇشىن العىس بىلدىرە وتىرىپ, بۇل ماسەلەنى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ نازارىندا ۇستاۋدىڭ, سونداي-اق كوپشىلىك جىل سايىن قازاقستان باستاماشىلىق ەتەتىن حالىقارالىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىل كۇنىن اتاپ ءوتۋدىڭ ماڭىزىن ءسوز ەتتى.
