قوعام • 07 تامىز، 2020

الماتى ىرگەسىندەگى اۋىل تۇرعىندارى الاڭداۋلى

77 رەت كورسەتىلدى

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ الماتى وبلىسىنداعى تىلشىلەر قوسىنىنا ىلە اۋدانى، بايسەركە اۋىلدىق وكرۋگى، قويانقۇس اۋى­لىنا قاراستى «قويانقۇس» باۋ-باقشا سەرىكتەستىگى تۇرعىندارى ءوتىنىش ايتىپ حابارلاستى. اۋىلداعى اعايىن بىرنەشە جىلدان بەرى شەشىمىن كۇتكەن الەۋمەتتىك ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىنىڭ ق ۇلىقسىزدىعىنا نارازىلىق ءبىلدىرىپ، باسىلىم ارقىلى جوعارىعا مۇڭ-زارىن جەتكىزگىسى كەلەدى ەكەن.

– ءبىزدىڭ اۋىلىمىز الماتى قالاسىنىڭ شەكاراسىنان 1 شا­قىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. ال «قويانقۇس» باۋ-باقشا سەرىك­تەستىگىنىڭ قۇرىلعانىنا 7 جىلدان استى. وسى ۋاقىت ىشىندە 200 ءۇي سالىندى. اۋىز سۋ، گاز جەلى­سىنە تۇرعىندار اقشا جيناپ، ءوز كۇ­شى­مىزبەن قوسىلدىق. قازىر اۋىل­دا 12 كوپبالالى وتباسى، 35 زەي­نەت جاسىنداعى قاريا، 7 مۇم­كىن­دىگى شەكتەۋلى ادام تۇرىپ جا­تىر. اۋىلدا مەملەكەتتىڭ ارا­لاسۋىمەن شەشىلەتىن ماسەلە بار. ءبىز بۇل جايىندا ىلە اۋدا­نى اكىمدىگىنە جىل سايىن شا­عىم­دانىپ، جاۋاپ الا الماي وتىر­مىز. جاقىندا اۋدان اكىمى باع­دات قاراساەۆتىڭ ونلاين قابىل­داۋ­ىندا بولىپ، اۋىلدىڭ ماسەلە­سىن جۇزبە-ءجۇز ايتتىم. اكىم اۋ­داندىق بولىمدەرگە تاپسىر­عان ەدى، – دەيدى اتالعان باۋ-باقشا سەرىك­تەستىگىنىڭ ءتورايىمى گۇل­جيان نۇرعاليەۆا.

تۇرعىنداردىڭ ءوتىنىشىن جەت­كىزگەن سەرىكتەستىك ءتورايى­مى­نىڭ ايتۋىنشا، ىلە اۋدانى اكىم­دىگى «قويانقۇستىقتاردى» جىل سايىن شىعارىپ سالما جاۋاپپەن جۇباتىپ كەلەدى ەكەن. ال اۋىل­دىڭ تىنىس-تىرشىلىگى ءۇشىن اۋاداي قاجەت ماسەلەنىڭ بيىل دا شە­شىلمەي قالۋىنان قورىققان تۇر­عىندار وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆتىڭ اتىنا دا حات جولداپتى. وكىنىشكە قاراي ماۋسىم ايىندا جىبەرىلگەن ءوتىنىشتىڭ جاۋابىن كۇتكەن ەل كۇزگە دە جەتتى.

– جالپى، ءبىزدىڭ ماسەلەمىز مەم­لەكەت ءۇشىن اسا ءبىر سالماق سالا­­تىنداي كۇردەلى ەمەس دەپ ويلاي­­مىن. ويتكەنى قازىر اۋىلدا تىرشىلىك ەتۋگە قاجەتتى جاعداي بار، ونى تۇرعىندار ءوز قالتالا­رى­نان قاراجات شىعارىپ جاساپ العان. ورتالىقتانعان سۋ جۇيە­سىن ىسكە قوستىق، ءار ۇيگە دەيىن گاز قۇبىرى تارتىلعان، كوشە­گە قۇم مەن تاس توسەلدى. بۇل جاعى­نان ەشكىمگە اۋىز اشىپ وتىر­عان جوقپىز. بىراق ەلدى مەكەن­نىڭ ودان ءارى گۇلدەنۋى ءۇشىن مەملە­كەت­تىڭ كومەگى قاجەت. ءدال قازىر شە­شى­مىن كۇتكەن بىرنەشە ماسەلە بار، سوعان قۇلاق تۇرەتىن ادام تابىل­ماي وتىرعانى وكىنىشتى، – دەيدى گۇلجيان نۇرعاليەۆا.

اتاپ ايتقاندا، باۋ-باقشا سەرىكتەستىگى اۋماعىنداعى ەلەكتر جەلىسى جەكە ادامنىڭ يەلىگىندە بولعاندىقتان تاريف قىمبات. ونىڭ ۇستىنە اۋىلدا جارىق ءجيى سونەدى. تۇرعىندار وسى ەلەكتر جەلىسىن مەملەكەتتىڭ بالانسىنا وتكىزۋدىڭ مۇمكىندىگىن قاراس­تىرۋدى سۇرايدى. تاعى ءبىر ماسەلە: اۋىلدىڭ ىشىنەن جوعارى كەرنەۋلى ەلەكتر جەلىسى وتەدى ەكەن. ونى ىلە اۋدانىنىڭ ەنەرگەتيكا ءبولىمى ەلدى مەكەننىڭ سىرتىنا كوشىرۋى ءتيىس بولعان، باس جوسپار بويىنشا سولاي بەلگىلەنگەن-مىس. بىراق بۇل شەشىم دە ورىندالار ەمەس. سونداي-اق اۋىلعا تەلەفون مەن كەڭجولاقتى ينتەرنەت بايلانىسىن قوسۋ تۋرالى تۇرعىندار ءوتىنىشى بىرنەشە جىلدان بەرى اۋداندىق «قازاقتەلەكوم» كومپانياسىندا قارالماي جاتقان كورىنەدى. قازىر اۋىل­دا ۇيالى بايلانىس تا ناشار ەكەن.

– ينتەرنەت بايلانىسىنىڭ ناشارلىعى­نان وتكەن كوكتەمدە، قاشىقتان وقۋ كەزىندە قاتتى قينالدىق. اۋىلدا 135 وقۋشى بار. مىنە، جاڭا وقۋ جىلىندا دا ساباقتى قاشىق­تان وقيتىن بولدىق. ياعني اتا-انالار مەن وقۋشىلار تاعى اۋرەگە تۇسەتىنى انىق. بىزگە اۋداندىق «قازاقتەلەكوم» كومپانياسى تۇرعىنداردىڭ سۇرانىسىنا وراي ءوتىنىشتى قارايتىندارىن، تولەم قابىلەتىن راستاۋ تۋرالى زەردەلەۋدەن كەيىن اۋىلعا بايلانىس باعانالارىن ورناتۋدى قولعا الاتىندارىن ايتقان ەدى. ءدال قازىر شامامەن ەكى جۇزدەن استام تۇرعىن ءۇي يەلەرى كەڭجولاقتى ينتەرنەت قىزمەتىن تۇتىنۋعا دايىن، – دەدى باۋ-باقشا سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى بىزگە.

ايتپاقشى، اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن تاعى ءبىر باستى ماسەلە بار. جاڭادان سالىنعان اۋىل مەن ۇلكەن جولدىڭ اراقاشىقتىعى 350 مەترگە جۋىق. وسى جولدا شاعىن وزەن بار. تۇرعىندار وزەننەن وتەتىن كوپىردى ءوز كۇشىمەن جوندەپ العان. الايدا سۋ تاسقىنى بولا قالعان جاعدايدا اۋىلعا قاۋىپ ءتونۋى مۇمكىن. قويانقۇستىقتار وسى كوپىر مەن اۋىلعا دەيىنگى 350 مەتر جولدى جوندەۋگە اكىمدىك قول ۇشىن بەرسە دەيدى.

– ءبىزدى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنەن كومەك سۇراۋعا ىلە اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى س. ەرەكەشوۆ قول قويعان جاۋاپ حات ءماجبۇر ەتىپ وتىر. شەنەۋنىكتىڭ جاۋا­بىنا قاراساق، باۋ-باقشا سەرىكتەستىگىنىڭ اۋماعىندا تۇراتىن ادامدار ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان قانداي دا ءبىر جاردەم كۇتۋ ابەستىك ەكەن. ويتكەنى ورىنباساردىڭ جاۋا­بىندا باۋ-باقشا سەرىكتەستىگىنىڭ مەملەكەت قاراماعىنا جاتپايتىندىعى، ءبىز كوتەرگەن ماسەلە، ونىڭ ىشىندە كومەك سۇراپ وتىر­عان 350 مەتر جول مەن كوپىردى جوندەۋگە قاراجات جوقتىعى ايتىلىپتى. ياعني تۇر­عىندار بۇرىننان ەستىپ كەلە جاتقان جاۋىر جاۋاپ تاعى ايتىلعان. اۋدان اكىمدىگىنىڭ شى­عارىپ سالما جاۋابىنا قاناعات­تان­باعان­دىقتان دا ءبىز وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆقا جۇگىنگەن بولاتىنبىز. بىراق بۇدان دا ناتيجە بولمايتىن سياقتى، – دەدى شاراسىزدىقتان كۇيىنگەن اۋىل تۇرعىندارى.

جالپى، «قويانقۇس» باۋ-باقشا سەرىكتەس­تىگى قۇرىلعالى بەرى اۋىلدىڭ ىرگەسى بىرنەشە ەسەگە كەڭەيگەن. قازىر جاڭا قۇرىلىس اۋماعى قويانقۇس اۋىلىنىڭ اۋماعىمەن قوسىلىپ، ۇلكەن ەلدى مەكەنگە اينالعان. ال سەرىكتەستىك جەكە كووپەراتيۆ بولعانىنا قاراماستان بايىرعى اۋىلدىڭ ەسەبىنە كىرەتىن ۇيلەردى دە سۋ، جارىق، گازبەن قامتۋعا كىرىسكەن.

– «قويانقۇس» باۋ-باقشا سەرىكتەستىگى الماتى قالاسى شەكاراسىنان 1 شاقىرىم قاشىقتا ورنالاسقان. قازىرگى زاماندا وركە­نيەتتىڭ ىرگەسىندە وتىرىپ، مەملەكەت قام­قورلىعىن سەزىنبەۋ وكىنىشتى. ءوز كۇشىمىزگە سەنگەنىمىز دۇرىس، وزگەگە دە قارايلاسقان ورىندى. بىراق اتقارۋشى بيلىك مۇنى ءبىلۋى كەرەك. الەۋمەتتىك ماسەلە شەشىلمەسە قوردالانىپ، شيەلەنىسە تۇسەدى، ءدال قازىر ءبىزدىڭ اۋىلدا وسى كورىنىس قالىپتاستى. ادامدار ءوز قاراجاتىنا اۋىل پروبلەماسىن قا­شانعا دەيىن شەشە بەرەدى؟ مىسالى، اۋىل تۇرعىندارى ءوز كۇشىمەن سالعان اۋىز سۋ جەلىسى مەن ەلەكتر جۇيەسىنە اۋىل اكىمدىگىنىڭ بالانسىنا كىرەتىن 30 ءۇيدىڭ قوسىلۋىنا رۇقسات بەرگەن. ياعني سەرىكتەستىك 30 ءۇيدى سۋمەن، جارىقپەن قامتىپ وتىر. وكىنىشكە قاراي، اۋىل يەلىگىنە كىرەتىن كىشى اباي كوشەسىندەگى وسى 30 ءۇيدىڭ جولىن، سۋ مەن جارىعىن اكىمدىك قاراجاتىنا جوندەلىپ، قوسىلعانى جايىندا جوعارىعا ەسەپ بەرىلگەن. ءىس جۇزىندە ولاي بولماعان. بۇعان تۇرعىندار كۋا. ءبىز اقىلداسا كەلە، ىلە اۋدانى اكىمى باعدات قاراساەۆقا ءوز تالابىمىزدى ايتقان ەدىك. ەگەر باۋ-باقشا سەرىكتەستىگىنە مەملەكەتتەن جاردەم بولماسا، اۋىل اكىمىنىڭ بالانسىنا كىرەتىن 30 ۇيگە سۋ مەن جارىق بەرۋدى توقتاتامىز، – دەيدى باۋ-باقشا سەرىكتەستىگىنىڭ ءتورايىمى گۇلجيان نۇرعاليەۆا.

 

الماتى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 09:42

15 ماۋسىمعا ارنالعان اۋا رايى

اۋا رايى • بۇگىن، 09:22

ۇقساس جاڭالىقتار