بۋراباي مەن الاكولدە 350 مىڭ ادام دەمالدى
ەلىمىزدە ەپيدەميالىق جاعداي ناشارلاعان كەزدە سانيتارلىق دارىگەرلەر شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى الاكول جاعالاۋىندا جانە ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىندا دەمالۋشىلاردى قابىلداۋدى توقتاتۋ تۋرالى قاۋلى شىعارعان بولاتىن. تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى داستان رىسپەكوۆ ايتقانداي, كۋرورتتىق ايماقتارداعى دەمالىس ورىندارىنىڭ ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق بەكىتىلگەن بروندار بويىنشا اقشالاي قاراجات قايتارىلماۋى ءۇشىن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى وڭىرلەردىڭ اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ, سانيتارلىق دارىگەرلەردىڭ قاۋلىلارىنا تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعان. ناتيجەسىندە, الدىن الا تولەنگەن برون ارقىلى دەمالۋشىلاردى قابىلداۋعا رۇقسات ەتىلدى.
– شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى الاكول جاعالاۋىندا وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىنە پتر انىقتاماسى بولسا, بۇرىن كوزدەلگەن تالاپتاردى ەسكەرە وتىرىپ دەمالۋعا بولادى. بلوك-پوستارداعى وتكىزۋ جۇيەسى تۋريستەردى ورنالاستىرۋ ورىندارى ۇسىنعان بروننىڭ بار-جوعى تۋرالى دەرەكتەرمەن سالىستىرىلىپ, ءجىتى تەكسەرىلەدى, – دەيدى تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ توراعاسى.
كوميتەت توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, قالالار مەن وبلىستاردىڭ اكىمدىكتەرىندە تۋريستىك نىسانداردىڭ قابىلدانعان الگوريتمدەرگە سايكەستىگىن تەكسەرەتىن تۇراقتى مونيتورينگتىك توپتار قۇرىلعان. بيزنەس بۇل ماسەلەگە جاۋاپكەرشىلىكپەن قارادى, تۋريستىك ماۋسىمنىڭ باستالۋىنا مۇقيات دايىندالىپ, قورعاۋ قۇرالدارىن ساتىپ الىپ, نىساندارداعى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ بارلىق تالاپتارىن ساقتاي وتىرىپ جۇمىس ىستەدى. ءتيىستى كوميتەت وكىلدەرى اكىمدىكتەردەگى ارىپتەستەرىمەن بىرگە بىرقاتار دەمالىس بازاسىن ارالاپ, وعان تولىق كوز جەتكىزدى. بۇگىنگى تاڭدا تۋريستەردى ورنالاستىرۋ ورىندارىنىڭ 75%-عا جۋىعىنىڭ دايىندىق اكتىلەرى بار, كەلۋشىلەردى قابىلداۋعا دايىن.
– ەگەر بيزنەس پەن ازاماتتار بارلىق سانيتارلىق نورمالار مەن تالاپتاردى ساقتاسا, ەل كارانتيننەن تەز شىعادى, وسى قيىن كەزەڭدەردەن تەز وتەمىز. الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋدى, بەتپەردە تاعۋدى, بەلگىلەنگەن كارانتيندىك تالاپتاردى ۇستانۋدى جانە دەمالىس ورىندارىنىڭ شەگىنەن شىقپاۋدى, ورتاق پايدالانىلاتىن جەرلەرگە جينالماۋدى سۇرايمىز. تۋريستىك باعىتتارداعى تابيعي نىساندار مەن ينفراقۇرىلىمدى پايدالانۋعا بارىنشا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراڭىزدار. سىزدەن كەيىن باسقالار كەلىپ, تابيعاتىمىزدىڭ سۇلۋلىعىنان ءلاززات الۋ كەرەك ەكەنىن ەستە ۇستاعان ءجون, – دەيدى د.رىسپەكوۆ.
جىل باسىنان بەرى ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىندا جانە الاكول جاعالاۋىندا 350 مىڭعا جۋىق ادام دەمالدى. مۇنى جاقسى كورسەتكىش دەپ ايتۋ قيىن, ارينە. بۇل ايماقتار عانا ەمەس, جالپى رەسپۋبليكا بويىنشا تۋريستىك سالا كورسەتكىشتەرى تومەندەدى. دەگەنمەن, كۋرورتتىق نىساندار حالىق تاراپىنان دەمالۋعا دەگەن سۇرانىستىڭ جوعارى ەكەندىگىن ەسكەرە وتىرىپ, سانيتارلىق-ەپيدەميالىق جاعداي تۇراقتى بولعان جاعدايدا كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە كورسەتىلەتىن قىزمەت تۇرلەرىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
شەتەلگە اۋە رەيستەرى اشىلماق
20 ماۋسىم مەن 4 شىلدە ارالىعىنداعى كەزەڭدە 622 قازاقستاندىق ازامات تۋريستىك كومپانيالاردىڭ جولداماسى بويىنشا تۇركيادا دەمالۋعا مۇمكىندىك العان. وسىلايشا, سىرتقى تۋريزم سالاسىنداعى كومپانيالار تۋريستەر الدىنداعى, ونىڭ ىشىندە بۇرىن اۋىستىرىلعان جولدامالار بويىنشا مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋدى باستاپ كەتكەن ەدى. وكىنىشكە قاراي, ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى تۇركيامەن اراداعى رەيستەر ۋاقىتشا توقتاتىلدى.
ءتيىستى تالاپ بويىنشا, شەتەلدە ۆيرۋس جۇقتىرعان قازاقستان ازاماتى باسقا ادامداردان وقشاۋلانۋعا ءتيىس. ال ەمدەۋ تۋريستىك نىسان اۋماعىندا, ياعني قوناقۇيدە جەرگىلىكتى كلينيكالىق حاتتاما اياسىندا جۇرگىزىلەدى. شىعىندار تۋريستىك پاكەتتە قاراستىرىلعان ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن وتەلۋگە ءتيىس. ونىڭ ىشىنە پتر-تەستىنىڭ قۇنى كىرەدى. مىسالى, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندە ۆيرۋسقا ەكى رەت تەكسەرۋ جۇرگىزىلەدى. رەسمي مالىمەتكە سۇيەنسەك, شەتەلدە دەمالۋعا كەتكەن 622 تۋريست قازاقستانعا ورالۋى كەرەك.
تۋريزم يندۋسترياسى كوميتەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ تۇزەلىپ كەلە جاتقانىن ەسكەرە وتىرىپ, قازىر بىرقاتار ەلدەرمەن ارادا اۋە قاتىناسىن قالپىنا كەلتىرۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە تامىز ايىندا تايلاند پەن گرۋزياعا رەيس اشىلۋى مۇمكىن.
«Kazakh Tourism» جاعدايعا بەيىمدەلىپ كەلەدى
ءسوز جوق, پاندەميا دۇنيە ءجۇزى بويىنشا تۋريزم سالاسىنا ۇلكەن سوققى بولدى, تۋريستىك كومپانيالار جانە وسى سەكتورمەن تىعىز بايلانىستاعى سالالاردىڭ ءبىرازى ونىڭ زاردابىن ءالى دە شەگۋدە. سونى ەسكەرە وتىرىپ, «Kazakh Tourism» ۇلتتىق كومپانياسى ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋ قىزمەتى مەن شىعىستارىن قايتا قارادى. كومپانيا باسشىسى ەرجان ەركىنباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قالىپتاسقان جاعداي ەسكەرىلىپ, بيىلعى بيۋدجەتى 2019 جىلمەن سالىستىرعاندا 56 %-عا قىسقاردى. شتات سانى دا 20%-عا ازايعان.
– باسقارۋشى قۇرام دا قوسىمشا قىسقارتىلىپ, بارلىق وندىرىستىك شىعىندار وڭتايلاندىرىلدى. بىراق كارانتيندىك شارالار كۇشەيگەن كەزدە تۋريستىك ويىنداردى دايىنداۋ, ونىمدەردىڭ اسسورتيمەنتىن كەڭەيتۋ, جەرگىلىكتى جەرلەردە سەرۆيس ورناتۋ مۇمكىندىگىن بارىنشا پايدالانۋعا مۇمكىندىك بولاتىنىن دا ۇمىتپاۋ كەرەك. ساناتوريلىك-كۋرورتتىق دەمالىسقا, ەكولوگيالىق, ەتنوگرافيالىق, اگرارلىق جانە تۋريزم كەرۋەنىن دامىتۋعا, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دەمالىسىنا, قولونەر قىزمەتتەرى ساپاسىنا باسا نازار اۋدارىلادى. بۇرىن ءبىز تابىستى شەتەلدىك تاجىريبەنى زەرتتەي وتىرىپ, تۋريستىك قىزمەتتەردى ستاندارتتاۋدىڭ وزىندىك مودەلىن ازىرلەۋدى جوسپارلاعان بولاتىنبىز. بۇگىنگى تاڭدا بۇل جۇمىسقا جەرگىلىكتى ساراپشىلاردى تارتۋدى باستادىق, ول جىلدىڭ سوڭىنا قاراي اياقتالادى. شىلدە ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قازاقستاندا اگروتۋريزمدى دامىتۋ مودەلىن ازىرلەۋ بويىنشا دالالىق زەرتتەۋدى باستايمىز, سونىڭ شەڭبەرىندە ءتۋريزمنىڭ وسى پەرسپەكتيۆالى ءتۇرىن دامىتۋ بويىنشا وڭتايلى تاسىلدەر ۇسىنىلادى. ساناتورلى-كۋرورتتىق نىساندار مەن تانىمال تۋريستىك مارشرۋتتارعا قاتىستى دا زەرتتەۋ جۇرگىزىلەدى, – دەدى «Kazakh Tourism» باسشىسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» كولىك ءدالىزىنىڭ ءبىر بولىگى تۋريستەر ساپارلايتىن ورىنعا اينالماق. ەپيدەميالىق جاعداي جاقسارعان سوڭ وسى باعىت بويىنشا ارنايى ەكسپەديتسيا جولعا شىعادى.
– قىركۇيەك ايىندا ەپيدەميالىق جاعداي تۇراقتانعان كەزدە كاراۆانينگ-ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ونداعى ماقسات – جىبەك جولىنىڭ بويىندا كەمپينگ, كاراۆانينگ جانە ءاۆتوتۋريزمدى دامىتۋ. ەكسپەديتسيانىڭ ءجۇرۋ باعىتى رەتىندە «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» كولىك ءدالىزى بويىنداعى قحر شەكاراسىنان وزبەكستان شەكاراسىنا دەيىنگى جول تاڭداپ الىندى. الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاي وتىرىپ دەمالۋدىڭ ەڭ كوپ تاراعان ءتۇرى ءدال وسى كاراۆانينگ تۋريزم. قىتاي مەن رەسەيدە ونداعان ميلليون ادام دجيپ-تۋرلاردى قوسا العاندا, اۆتوۇيلەرمەن, موتوتسيكلمەن نەمەسە اۆتوموبيلمەن ساياحاتقا شىعادى, ال ەۋروپادا جىل سايىن شامامەن 6 ملن اۆتوكەرۋەن ساپارلايدى, – دەدى ە.ەركىنباەۆ.
ەتنوتۋريزمگە قاتىستى دا قىزىقتى جوبالار بار. ماسەلەن, جوشى حاننىڭ مازارى تارتىمدى باعىتتاردىڭ ءبىرى سانالادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا « ۇلىتاۋ» جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. جىل سوڭىنا قاراي «جوشى حان» تاريحي-مادەني كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى دەپ كۇتىلۋدە. كەشەن اۋماعىندا ەتنواۋىلدى ورنالاستىرۋ جوسپارلانۋدا. تۋريستەرگە جايلى بولۋ ءۇشىن قازىر وسى باعىتتا ينفراقۇرىلىم سالىنىپ جاتىر.
