بۇل فوتو 1937 جىلى ىستانبۇل قالاسىنداعى «رۋمينيا» قوناقۇيىندە ءتۇسىرىلىپتى. بۇل قوناق ءۇيدىڭ ەرەكشەلىگى, سول زاماندا قاجىعا اتتانعان ورتاازيالىق قازاق, وزبەك, قىرعىز اعايىندار وسىندا ات باسىن بۇرادى ەكەن. قوناقۇيدىڭ يەسى وسى فوتودا تۇرعان – مەحمەت گۇل. بۇل كىسى مەيماندارعا جاقسى مامىلە جاساۋمەن قاتار, قازاق-وزبەك ءتىلىن ەركىن مەڭگەرگەن وتە ءبىر قايىرىمدى جان بولعان. اسىرەسە تىماقتارىنىڭ قۇلاعى سالپيىپ, بەت-الپەتى دالانىڭ قوڭىر اڭىنداي اڭعال-ساڭعال قازاقتارعا بۇيرەگى ەرەكشە بۇرىپ, مەيمان بولعان قاجىلاردىڭ ءبارىن فوتوعا ءتۇسىرىپ, ونىسىن دارا ساقتايدى ەكەن.
1937 جىلى 15 جاسىندا اكەسى جانىمحانمەن بىرگە قاجىلىققا بارعان دالەلحان اتامىز وسى قوناقۇيدە ءبىر اي جاتادى. مەيمانحانا يەسى مەحمەت بەي قوناقاسى بەرىپ, بۇلاردى فوتوعا تۇسىرەدى. ول زاماندا قيىر قونىپ, شەت جايلاپ جۇرگەن التايلىق قازاقتار بۇعان ءمان دە بەرمەگەن. ويتكەنى ول شامادا بۇل قازاقتار اراسىندا فوتوسۋرەت مادەنيەتى قالىپتاسپاعان كەز.
ءسويتىپ, زاماننىڭ تاسى ديىرمەندەي تاعى ءبىر شىر اينالعاندا كەشەگى 15 جاستاعى قاجى بالا دالەلحان جانىمحان ۇلى گوميندان اسكەرىنىڭ پولكوۆنيگى دارەجەسىنە كوتەرىلىپ, اكەسى رەسپۋبليكانىڭ قارجى ءمينيسترى بولادى. قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى قۇرىلعان 1949 جىلى ەسكى بيلىكتىڭ ادامدارى قۋعىنعا ۇشىراعاندىقتان, اكەلى-بالالى ەكەۋى 1951 جىلى شەتەلگە ىعىسادى. جولاي تيبەت جەرىنە كەلگەندە جانىمحان تىلەۋباي ۇلى قىتاي اسكەرىنىڭ قولىنا تۇسەدى. قالعان ەلدى دالەلحان باستاپ ۇندىستانعا كەلىپ تابان تىرەيدى.
ءسويتىپ, داكەڭ جات ولكە كاشميردە 18 جىل ءومىرىن وتكىزىپ, 1969 جىلى ىستانبۇل قالاسىنا كوشىپ كەلەدى. ابدەن ورنىققان سوڭ بۇدان 32 جىل بۇرىن ات باسىن تىرەگەن «رۋمينيا» مەيمانحاناسىن ىزدەيدى. اۋەلى وزدەرى كەلىپ تۇسكەن پورتتى تابادى. وتىز جىلدىڭ ىشىندە قالا كوپ وزگەرىپتى. پورتتى ايلاقتى جاعالاپ كەلە جاتىپ بۇرىنعى قوناق ءۇيدى تاۋىپ الادى. سول قالپى. ەشبىر وزگەرمەپتى. تەك ماڭايىنداعى ۇيلەر جاڭادان تۇرعىزىلعان.
سودان «اسسالاۋماعالەيكۇم» دەپ تابالدىرىق اتتايدى. ەسىك كوزىندە ءبىر جاس جىگىت وتىر. دالەلحان اقساقال ءوزىن تانىستىرادى. وسىلاي دا وسىلاي 32 جىل بۇرىن وسىندا بولعانىن, قوناق ءۇيدىڭ يەسى مەحمەت گۇل دەگەن ادام كۇتىپ العانىن... ءبارىن ءتىزىپ شىعادى. جىگىت ايتادى: «مەحمەت گۇل – ول مەنىڭ اكەم. بىرنەشە جىل بۇرىن دۇنيەدەن ءوتتى. جارىقتىق باقيلىق بولار الدىندا: «بالام, ءبىزدىڭ قوناقۇيگە قاجىلىققا بارا جاتقان تۇركىستاندىق باۋىرلار كوپ كەلەتىن. مەن ولاردىڭ ءبارىن فوتوعا ءتۇسىرىپ جيناپ ءجۇردىم. ءتۇبى بىرەۋلەر ىزدەپ كەلەر بولسا مىنا ساندىقتاعى سۋرەتتەردى كورسەت» دەپ امانات ايتىپ ەدى» دەيدى دە, داكەڭنىڭ قولىنا سۋرەت تولى ساندىقتى ۇستاتادى.
دالەلحان اقساقالدىڭ وتىز نەشە جىل بۇرىن فوتوعا تۇسكەنى ءتىپتى ەسىندە دە جوق, نەمقۇرايدىلاۋ اقتارىپ وتىرىپ, مىنا سۋرەتتى تاۋىپ الادى. اكەسى جانە قاپان اعاسى, ءوزى تۇر. وسىلاي بۇل فوتو ارادا 32 جىل وتكەندە قاسيەتتى ساپاردىڭ كۋاسىندەي عايىپتان تابىلعان ەكەن.
دالەلحان اتامىز ساندىق تولى فوتولار ىشىندە پاتشا زامانىندا قازاق دالاسىنان قاجىلىققا بارعان ادامداردىڭ ءبارىنىڭ سۋرەتى ساقتالىپتى دەگەن ەكەن. ەگەردە ءجون بىلەتىن بىرەۋلەر بولسا, ىستانبۇلداعى «رۋمينيا» قوناق ءۇيىن تاۋىپ, مەحمەت گۇلدىڭ مۇراگەرلەرىندە ساقتاۋلى تۇرعان ساندىقتى الار ما ەدى. ويتكەنى وندا قۇنانبايدان باستاپ بىرقاتار قاجى اتالارىمىزدىڭ بەينەسى ساقتالۋى مۇمكىن عوي. بۇل سوزىمىزگە دالەل – 1904 جىلى مەككەگە قاجىلىققا بارعان ايگىلى زۋقا باتىردىڭ قازىرگى تاڭدا كوپ تارالىپ جۇرگەن فوتوسىن ۇرپاقتارى وسى ساندىقتان تاۋىپ العان جوق پا؟!.
