senno.by
پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەرلىككە 55 ادام ءوتىنىش بەرگەن. قول جيناۋ ناۋقانى 19 ماۋسىمدا اياقتالدى. ناتيجەسىندە, 7 ادامنىڭ ۇمىتكەرلىككە جەتكىلىكتى قول جيناعانى ءمالىم بولدى. ولاردىڭ قاتارىندا ەل پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو, سونداي-اق ۆيكتور باباريكو, ۆالەري تسەپكالو, سۆەتلانا تيحانوۆسكايا, اننا كانوپاتسكايا, اندرەي دميتريەۆ پەن سەرگەي چەرەچەن سىندى تۇلعالار بار. سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ ايتۋىنشا, تاۋەلسىز ەلدىڭ تاريحىندا العاش رەت پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەرلەر ۇلكەن شوعىردى كورسەتىپ وتىر. حالىق اراسىندا «بەلگازپرومبانكتىڭ» بۇرىنعى باسشىسى ۆيكتور باباريكو, «جوعارى تەحنولوگيالار پاركىنىڭ» ەكس-باسشىسى ۆالەري تسەپكالونى قولداۋشىلار كوپ. ساراپشىلار وسى ەكەۋى بۇعان دەيىنگى ۇيرەنشىكتى ۇمىتكەرلەردەن ەرەك بولۋى ارقىلى حالىق سەنىمىنە بولەنىپ وتىر دەيدى.
بەلارۋس مەديا وكىلدەرى دە ۋكراينانىڭ ستسەناريىن قايتالاماق بولعانداي, وسى جولى ۇمىتكەرلەر قاتارىنان ۆيدەوبلوگەر سەرگەي تيحانوۆسكي كورىندى. الايدا سايلاۋ كوميسسياسى ونىڭ ءوتىنىشىن ماقۇلدامادى. بلوگەر ءوزىنىڭ ايەلى سۆەتلانا تيحانوۆسكايانى قولداۋ توبىن باسقارۋعا كىرىسىپ كەتتى. ساراپشىلار جوعارىدا اتالعان ەكەۋىنىڭ ەل اراسىنداعى ءيميدجى جاقسى ەكەنىن, حالىقتىڭ سەنەتىن ادامدارى ەكەنىن ايتادى. باباريكو مەن تسەپكالاعا قولداۋ بىلدىرۋشىلەر سانى كۇن ساناپ ارتىپ كەلەدى. وعان پاندەمياعا قاراماستان حالىقتىڭ قول جيناۋعا كىرىسىپ, ۇزىن-سونار كەزەكتە تۇرۋى دالەل.
بيىلعى جاعداي, ياعني جاھاندىق پاندەميا مەن داعدارىس مۇلدە كۇتپەگەن ناتيجە الىپ كەلۋى مۇمكىن دەيدى ەل ساياساتكەرلەرى. بۇل سايلاۋدان ۇلكەن وزگەرىس كۇتەتىن بەلارۋس حالقى پاندەمياعا قاراماستان نارازىلىققا شىعىپ, ازاماتتاردى داۋىس بەرۋگە شاقىرۋ قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر. بيىلعى جاعدايعا بەلسەندىلەر «قول قويۋ رەۆوليۋتسياسى» دەگەن ات بەرگەن. ويتكەنى بەلارۋستىقتار بۇرىن-سوڭدى بولماعان بەلسەندىلىك تانىتىپ, رەسپۋبليكانىڭ كىشىگىرىم قالالارىندا دا قول جيناۋعا كىرىسكەن حالىق قاراسى قالىڭ. جالپى, بەلارۋستا پاندەميا بيلىك دەڭگەيىندە دە ەسكەرىلمەي جاتقانداي. ەستەرىڭىزدە بولسا, مينسك جەڭىس كۇنىنە وراي 9 مامىردا ۇلكەن پاراد وتكىزگەن بولاتىن. ەلدە مەيرامحانالار, ستاديوندار مەن باسقا دا قوعامدىق ورىندار جۇمىسىن توقتاتقان جوق. سوڭعى مالىمەت بويىنشا, ەلدە 61 مىڭنان استام ۆيرۋس جۇقتىرعان ادام تىركەلگەن.
«تويدىڭ بولعانىنان بولادىسى قىزىق» دەمەكشى, ەلدە ۇمىتكەرلەردىڭ سايلاۋالدى كامپانيالارى مەن نارازىلىقتار قىزۋ. بۇگىنگە دەيىن پرەزيدەنتتىككە كانديداتتاردى ۇسىنۋ بويىنشا پيكەتتەرگە قاتىسقان 97 ادام جاۋاپقا تارتىلىپ, جالپى العاندا 1 246 ساعاتقا اكىمشىلىك جازاعا تارتىلعان. 105 ادام جالپى سوماسى 90 مىڭ بەلارۋس ءرۋبلى (40 مىڭ اقش دوللارى) شاماسىندا ايىپۇل تولەگەن. جاۋاپقا تارتىلعاندار اراسىندا بلوگەرلەردەن بولەك, قاراپايىم جۇمىسشىلار, فەرمەرلەر, ءتىپتى زەينەتكەرلەر دە بار. ميتينگىگە شىققانداردىڭ بارلىعى ەلگە جاڭا باسشى مەن وزگەرىس كەرەكتىگىن ايتۋدا. ۇراندار اراسىنان ءتىپتى «كىم بولسا دا, لۋكاشەنكو ەمەس» دەگەندى ءجيى كەزدەستىرۋگە بولادى.
بەلارۋس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلدەرى سايلاۋالدى كامپانيالارىنىڭ ۇرەي مەن قورقىتۋ اتموسفەراسىندا ءوتىپ جاتقانىن ايتادى. بۇعان مامىر ايىندا باستالعان بەلسەندىلەردى قۋدالاۋ وپەراتسياسى سەبەپ بولسا كەرەك. لۋكاشەنكونىڭ ەڭ نەگىزگى دەگەن قارسىلاستارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ تەكسەرۋىنەن ءوتىپ جاتقانىن, ءتىپتى ۇيلەرى تەكسەرىلگەنىن ايتادى. ال ۆيكتور باباريكو قازىر تەرگەۋ يزولياتورىندا. ونىڭ ەسەپشوتتارى بۇعاتتاۋلى.
ەۋروپارلامەنت مۇشەلەرى بەلارۋستاعى جاعدايعا قاتىستى مالىمدەمە جاساپ, ەل بيلىگىن حالىقتى تىڭداۋعا شاقىردى. ولاردىڭ ويىنشا, بيلىككە ۇمىتكەرلەر, بەلسەندىلەر مەن – وپپوزيتسيونەرلەردى قۋدالاۋدى – دوعارىپ, كانديداتتىققا جەتكىلىكتى قول جيناعان جاڭا ازاماتتاردى تىركەۋگە الۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە پارلامەنت وكىلدەرى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنا باق-قا شەكتەۋ قويىلعانىنا نارازى ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى.
«لۋكاشەنكونىڭ ەۋروپا وداعى ەلدەگى مۇنداي ارەكەتتەرگە توزبەيتىنىن, شارا قولدانىلماعان جاعدايدا بەلگىلى توپتار مەن جەكە تۇلعالارعا قاتىستى سانكتسيالار سالىنىپ, بەلارۋسقا باعىتتالاتىن قارجىلاي كومەك شەشىمىنە اسەرى بولاتىنىن ەسكەرگەنى ءجون», دەلىنگەن ۇيىم حابارلاماسىندا. سونىمەن قاتار بۇل ەسكەرتۋلەر ەسكەرۋسىز قالسا, ەلدەگى دەموكراتيالىق توپتاردى ارەكەتكە شاقىراتىنى دا اشىق جازىلعان.
ازىرگە لۋكاشەنكونىڭ ەكى باستى قارسىلاستارى تسەپكالو مەن باباريكونىڭ ۇگىت-ناسيحات جۇرگىزۋىنە كەدەرگى كوپ. ەۋروپارلامەنت ەسكەرتۋىنىڭ نە وزگەرتەرى بەلگىسىز. ۇمتكەرلەردىڭ تىركەلۋىنىڭ اياقتالۋىنا ساناۋلى كۇندەر قالدى. بۇل سايلاۋدىڭ بۇرىنعىدان وزگەرەك بولىپ-بولماۋى دا ۋاقىت ەنشىسىندە.
