كوروناۆيرۋس • 29 ماۋسىم، 2020

COVID-19: الەمدەگى احۋالعا شولۋ

34 رەت كورسەتىلدى

جاقىندا دۇنيەجۇزىلىك دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ەۋروپادا كوروناۆيرۋس جۇق­­­تىر­­عاندار سانى قايتا ارتا باس­تاعانىن مالىمدەدى. د­سۇ مالىمەتىنشە، كۇن سا­يىن ەۋروپا ايماعىندا 20 مىڭ­عا جۋىق جاڭا ناۋ­قاس انىق­تالىپ جاتىر. كۇنى­نە 700 ا­دام ءولىمى تىركەلە­دى. ال الەم ەلدەرىندە جاعداي قالاي؟

fool.com.au

Johns Hopkins ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مالىمەتىنە ساي الەم بويىنشا ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 10 ميلليوننان اسادى. ءبىر كۇننىڭ ىشىندە ناۋقاستار سانى ميلليونعا ارتقان. ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى بويىنشا اقش الدىڭعى قاتاردا. ەلدە 2 596 537 ادام تىركەلگەن. ودان كەيىن برازيليادا 1 315 941 ادام كوروناۆيرۋس جۇق­تىر­عانى بەلگىلى. ۇشتىكتە كور­شى­لەس رەسەي دە بار. وندا 627 مىڭ­نان استام ادامنىڭ ۆيرۋس جۇق­تىرعانى حابارلاندى.

بۇعان دەيىن جاعداي ۋشىعىپ جاتىر دەگەن يتاليا ۇكىمەتى سوڭ­عى كۇندەرى ءولىم سانىنىڭ ازاي­عانىن حابارلادى.

ۆيرۋستىڭ وشاعى قىتايدا دا جاعداي ورنىققانداي. 11 ماۋسىمنان بەرى ناۋقاستار سانى 311-گە ارت­قان. وسىلايشا، مەملەكەتتە بار­لىعى 83 500 ۆيرۋس جۇقتىرعان ادام تىركەلگەن.

برازيليا ۇكىمەتى  وكسفورد ۋنيۆەر­سيتەتىمەن ۆاكتسينا دايىن­داۋعا كەلىسىم جاساسقان. بۇل تۋرالى ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيستر­لىگى سەنبىدەگى كونفەرەن­تسيادا مالىمدەدى. ۇكىمەت ۆاك­تسينا ازىرلەۋگە اتسالىساتىن بري­تا­ن­دىق AstraZeneca كومپانيا­سىنا 127 ميلليون اقش دوللارىن بەرەتىنىن حابارلادى. ولاردىڭ جوسپارى بويىنشا، جەلتوقسان-قاڭتار ايلارىنا دەيىن 30،4 ملن دوزا دايىن بولۋى كەرەك. ۆاكتسينا دايىن ءارى ءتيىمدى بولعان جاعدايدا، كوپ ۇزاماي شارالار قولدانۋعا بەكىنگەن.

بۇعان دەيىن بريتانيا ۇكى­مە­تى­­نىڭ ۆاكتسينا سىناماسىن باس­­تاعانى حابارلانعان ەدى. ما­مىر­­دا 10 000 ادامعا ۆاكتسينا سا­لى­نىپ، ناتيجەسى ءالى كۇتىلۋدە. ۆاك­تسينا سالىنعاندار اراسىندا بالالار مەن قارتتار دا بار.

ال كوش باستاپ تۇرعان اقش-تا اريزونا، فلوريدا، نەۆادا شتاتتارىندا جاعداي تىم قيىن. وڭتۇستىك پەن باتىستاعى شتاتتاردا كارانتيننىڭ ەرتە الىنىپ تاستالۋى قازىرگىدەي جاعدايعا الىپ كەلىپ، ۆيرۋستىڭ مەملەكەت بويىنشا تارالۋىنا سالدارىن تيگىزدى. وتكەن جۇمادا ناۋقاستار سانى رەكوردتىق دەڭگەيدە ءوستى. ينفەك­تسيالىق اۋرۋلار بويىنشا ساراپشى انتوني فاۋتسي مەملەكەتتىڭ شارالارى ناتيجە كورسەتپەي جاتقانىن ايتىپ دابىل قاعۋدا. ول سيمپتومسىز تاسى­مال­­داۋ­شىلاردىڭ دا جاع­داي­دىڭ ۋشى­عۋىنا سەبەپكەر ەكەنىن ايتادى.

نيۋ-يورك، نيۋ-دجەرسي مەن كوننەكتيكۋت شتاتتارى تەحاس، فلوريدا سياقتى ۆيرۋس ءورشىپ تۇر­عان ايماقتاردان كەلەتىن ازا­مات­تارعا شەكاراسىن جاپتى. ويت­كەنى شەكارادان وتپەك بولعان ازا­ماتتاردىڭ 13 پايىزى كورو­ناۆيرۋس تەستىنەن وڭ ناتيجە كور­سەتكەن. سونىمەن قاتار ۇكىمەت سوڭ­عى كەزدە بۇرىنعى ءومىر سالتىنا قايتا ورالعان جاستاردان قاۋىپ كوپ ەكەنىن ايتادى.

ال 310 مىڭ ناۋقاس تىركەلگەن ۇلىبريتانيادا ەۋروپاعا سايا­حاتتاۋدى جوسپارلاپ قويعان تۋريستەر قاراسى كوپ ەكەن. ەلدىڭ تۋريس­تىك اگەنتتىكتەرى بيىل ەۋرو­پاعا بارامىن دەۋشىلەردىڭ سانى ارت­قا­نىن جانە ولاردىڭ پان­دە­ميا­عا قاراماستان ساپارعا ات­تانۋ­عا دايىن ەكەنىن ايتادى. بري­­­تان­يا ۇكىمەتى 6 شىلدەدە حا­لىق­­ارا­لىق اۋە قاتىناستارىنا رۇق­سات بەرە­تىنىن مالىمدەگەن ەدى. بري­تانيا تۋرو­پەراتورلار قاۋىم­داس­تى­عى­نىڭ وكىلى شون تيپتون ۇكى­مەت­تىڭ بۇل شەشىمدى تىم سوزىپ جى­­بەر­گە­نىن جەتكىزدى. جۇما كۇنى كەش­­كە سايا­حاتتاۋعا بولاتىن مەملەكەت­تەر ءتىزى­مى جاريالاندى. ونىڭ قاتارىندا اقش پەن گرۋزيا بار، تمد ەلدەرى كىر­مەگەن. سونىمەن قاتار انگ­ليا پرەمەر-ليگاسىن­داعى «لي­ۆەر­پۋل» كومان­داسىنىڭ جەڭى­سىن توي­لاۋعا مىڭ­داعان حا­لىق­­تىڭ كو­ش­ەگە شىق­قانى بەل­گىلى. بيلىك ولار­دىڭ الەۋ­­مەتتىك قا­شىق­تىقتى، قور­عانۋ شا­را­لارىن ساقتاماعانىن ايتادى.

ءۇندىستان دا ۆيرۋس تەز تاراپ جات­­قان ەلدەردىڭ ءبىرى. وندا 530 مىڭ­عا جۋىق ناۋقاس تىركەلگەن. ەل­دەگى دارىگەرلەر ۆيرۋستىڭ ءالى دە ءورشي تۇسەتىنىن، شىلدەنىڭ سو­ڭى­نا قاراي ناۋقاستاردىڭ ميل­ليونعا جەتەتىنىن ايتادى. ءبىر عانا نيۋ-دەلي قالاسىندا 500 مىڭعا جۋىق ناۋقاس تىركەلەدى دەپ كۇتىلۋدە. اۋرۋحانالار­دا ورىن بولماۋىنان، ەل­دەگى قوناقۇيلەر دە ناۋقاستار قابىلداۋعا ءماجبۇر. سونىمەن قاتار كەيبىر جەرلەردە كوروناۆيرۋس تەستىنىڭ ناتيجەسى قاتە بەرىلىپ، ەلدەگى ناۋقاستاردىڭ ناقتى سانى جاسىرىلىپ وتىر دەگەن كۇدىك بار. ءۇندىستاننىڭ دەن­­ساۋ­لىق ساقتاۋ بويىنشا بەل­­گىلى ساراپ­شىسى انانت بان ء«بىر قۋا­نارى، ەلدە ءولىم سانى از. دەگەن­مەن ۆيرۋستىڭ تارالۋى ءدال وسىلاي جالعاسا بەرسە، ۇكىمەت قاتاڭ كا­رانتين ەنگىزىپ، ادامداردىڭ ۇيدەن شىعۋىنا تىيىم سالادى. الداعى ايلاردا ۆيرۋستىڭ بىر­نەشە تولقىنى كۇتىلۋدە»، دەيدى.

مامىردىڭ باسىندا وتكەن ەۋرو­كوميسسيانىڭ ونلاين سام­ميتىندە مۇشە مەملەكەتتەر مەن حالىق­ارالىق ۇيىمداردىڭ ۆاكتسينا ازىرلەۋگە 7،4 ملرد ەۋرو اۋدار­­عانى ءمالىم. سەنبىدە تاعى ءبىر جاھاندىق قايىرىمدىلىق شارا­سى ءوتىپ، قاراجات جينالدى. وعان تانى­مال جۇلدىزدار اتسالىس­تى. ازىرگە جوعارىدا ايتىلعان بري­تان­دىق AstraZeneca-دان باسقا ءۇمىت جوق. ۆاكتسينا تابىلعان جاع­داي­دا دا قاي ەلدىڭ ءبىرىنشى بولىپ الارى بەيمالىم. سوندىقتان وداق­قا مۇشە مەملەكەتتەر وزدەرى دە قام­دانۋدا. ماسەلەن، گەرما­نيا ۇكى­مەتى وتاندىق فارماتسەۆ­تي­كالىق كوم­پانياعا جەكە تاپسىرما بەرىپ، 10 كۇن بۇرىن سىناقتى باستاپ كەتتى. قىتاي مەن اقش تا بۇل باسەكەدە بەلسەندى. دەگەنمەن ساراپشىلار ۆيرۋسقا قارسى ەمنىڭ جاقىن ارادا تابىلاتىنىنا كۇماندى.

EY حالىقارالىق كونسالتينگ كومپانياسىنىڭ ساراپشىسى الەكساندەر نۋكەين مەملە­كەت­تەردىڭ بىرنەشە نۇسقانى قاتار قاراۋى مەن جەكە قامدانۋى قا­لىپ­تى دەپ ويلايدى. ويتكەنى ۆاك­تسينا تابىلعان جاعدايدا مۇ­نىڭ قىرۋار قارجى الىپ كەلەرى ءسوزسىز. «بۇل تارتىستا كىمنىڭ الدا كەلە جاتقانى ءالى دە بەلگىسىز. ءتىپتى سپيد سياقتى ۆاكتسينا تابىلماي قالۋى دا عاجاپ ەمەس. الايدا كومپانيالار العاشقى بولىپ سىناما باستاپ، وڭ ناتيجە الۋ ءۇشىن بارىن سالۋدا»، دەيدى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

«كيىك جاپپاي قىرىلىپ جاتىر»..

ايماقتار • بۇگىن، 14:15

پنەۆمونيادان 5 ادام قايتىس بولدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 10:00

شقو-دا تۇرعىندار ەۆاكۋاتسيالاندى

ايماقتار • 09 ءساۋىر، 2021

تاسقىن قاۋپى اۋەدەن زەرتتەلدى

ايماقتار • 09 ءساۋىر، 2021

الماتىدا تاۋ باۋرايى وتقا وراندى

ايماقتار • 09 ءساۋىر، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار