سوڭعى تاۋلىكتە اۋىر دەرتتەن 8 ادام قايتىس بولدى. ەندى نە ىستەمەك كەرەك؟ انىعىندا, كارانتين شارالارىن مىقتاپ قولعا الماسا, بەيعام حالىق جاپا شەككەلى تۇر. بۇل تۋرالى شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ەربول سادىر قالا تۇرعىندارىنا جولداعان مالىمدەمەسىندە ەگجەي-تەگجەيلى ايتىپ بەردى.
بۇگىندە ءۇشىنشى مەگاپوليستە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرۋدىڭ 2300-دەن اسا دەرەگى تىركەلگەن. ال پنەۆمونيامەن اۋىرعان ناۋقاستار – 2700. ءبىر كۇندە ورتاشا ەسەپپەن 100 ناۋقاس وكپەسى قابىنىپ اۋرۋحاناعا ءتۇسىپ جاتىر.
«قالادا بۇگىنگى تاڭدا 100 جەدەل جاردەم بريگاداسى جۇمىس ىستەپ تۇر. 1 ماۋسىمعا 1091 شاقىرتۋ قوڭىراۋى تۇسكەن. ون كۇندە جەدەل جاردەم شاقىرۋ 20 پايىزعا وسسە, وتكەن تاۋلىكتە 1850-گە جەتكەن. ولاردىڭ دەنى جۇقپالى اۋرۋلارعا شالدىققان», دەدى ەربول ءابىلحايىر ۇلى.
قالا اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شاھاردا پروۆيزورلىق ستانتسيونارلار كۇشەيتىلگەنىن دە تىلگە تيەك ەتتى. بۇدان بولەك, ىندەتكە قارسى رەابيليتاتسيالىق 100 ورىن ۇيىمداستىرىلسا, جاتاقحانالاردان 380 ورىنعا پروۆيزورلىق ستاتسيونار ازىرلەنگەن. الداعى ۋاقىتتا دا عيماراتتار مەن ەمدەۋ مەكەمەلەرىنەن بوس ورىندار اشىلماق. ال پنەۆمونيامەن اۋىرعان ناۋقاستار ارنايى الگوريتم بويىنشا ەمدەلمەك.
سوڭعى كۇندەرى الەۋمەتتىك جەلىلەردە «شاھاردا ءدارى-دارمەك تاپشىلىعى بايقالادى. اۋرۋحانالاردا بوس ورىن جوق», دەگەن سارىنداعى الىپقاشپا اڭگىمەلەر تارالعان ەدى. وسىعان بايلانىستى قالا اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى جۇرتشىلىقتى جەل سوزگە ەرىپ كەتپەۋگە شاقىردى.
«اتالعان پروۆيزورلىق ستاتسيونارلاردا ءدارى-دارمەك تاپشىلىعى جوق. قوسىمشا دەمەۋشىلەر قارجىسىنا 100 اپپاراتقا تاپسىرىس بەرىلگەن. جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنا بۇگىن 100 مىڭ بەتپەردە اكەلىندى», دەيدى ە.سادىر.
ەربول ءابىلحايىر ۇلى شاھارداعى ەپيدەميالىق احۋالدىڭ ءورشۋىن تۇرعىنداردىڭ نەمقۇرايلىعىمەن بايلانىستىرادى. ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا 24 ماۋسىمنان باستاپ قالادا شەكتەۋ شارالارى قايتا كۇشەيتىلدى. دەمالىس كۇندەرىن قوسپاعاندا بارلىق بازاردىڭ جۇمىس كەستەسى تاڭعى 06:00-دەن 16:00-گە دەيىن قىسقارتىلادى. ال كوتەرمە ساۋدا ورىندارى تاڭعى 05:00-دەن 13:00-گە دەيىن قىزمەت ەتەدى. قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارى 09:00-دەن 21:00-گە دەيىن قىسقارتىلسا, سپورت نىساندارىنىڭ (فيتنەس ورتالىقتار, سپورت كەشەندەرى, باسسەيندەر) جۇمىسى توقتاتىلادى.
ەل ىشىندە جۇرتتى ابىگەرگە سالعان جالعان اقپاراتقا بايلانىستى جەرگىلىكتى اكىمدىك تاراپىنان رەسمي مالىمەت بەرىلدى. ىندەتتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا زارارسىزداندىرۋ شارالارى دا قاتاڭ رەجىمدە جالعاسىن تابۋدا.
شىمكەنتتە جۋىردا پايدالانۋعا بەرىلگەن پروۆيزورلى ستاتسيوناردا توسەك-ورىن مەن ءدارى-دارمەك جەتكىلىكتى.
بۇگىندە شىمكەنت قالاسىندا جەدەل جاردەمنىڭ قىزمەتى كۇشەيىپ, 100 بريگادا تولىقتاي جۇمىس ىستەۋدە. ناتيجەسىندە سوڭعى كەزدەرى شاقىرتۋ ءبىر تاۋلىكتە 2 مىڭعا جۋىقتاعان. بىراق اتالعان مەديتسينالىق شاقىرتۋلاردىڭ باسىم بولىگى – جرۆي (جەدەل رەسپيراتورلى ۆيرۋستىق ينفەكتسيا) جانە پنەۆمونيامەن اۋىرعان ناۋقاستار. بۇل بويىنشا ءبىر كۇندە 129 ناۋقاس قابىلدانعان. وسى جاعدايعا بايلانىستى قالا اكىمى مۇرات دۇيسەنبەك ۇلىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن الدىن الا كارانتيندىك جانە پروۆيزورلى ستاتسيونارلاردىڭ جۇمىسى كۇشەيتىلۋدە. بۇگىندە قالادا پنەۆمونيامەن (وكپە قابىنۋى) اۋىرعان ناۋقاستار سانى 7,2 پايىزعا وسكەن. مۇنى اۋىزدىقتاۋ ءۇشىن قارقىندى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن قالا اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ە.سادىر باق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا تىلگە تيەك ەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قالا اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن قوسىمشا عيماراتتار اشىلادى.
بۇل رەتتە وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتى جونىندە ايتا كەتكەنىمىز دۇرىس. ياعني, قالادا ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 25 وكپەنىڭ جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتى الىنعان. بۇگىندە جالپى 301 اپپارات بار. سونىمەن قاتار جاتاقحانالاردا دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن وسىنداي 6 اپپارات قويىلعان جانە دەمەۋشىلەردىڭ ەسەبىنەن كيسلورودپەن دەمالاتىن 100 بوبروۆا اپپاراتى الىنۋدا. ال پروۆيزورلى ستاتسيونارلاردا ءدارى-دارمەك قورى جەتكىلىكتى.
ايتا كەتسەك, بۇگىنگە دەيىن شىمكەنت قالاسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن اۋىرعان 1404 ازامات تىركەلگەن. جالپى, قالادا قاۋىپتى ىندەتتەن 13 ادام قايتىس بولىپ, 624 ادام جازىلىپ شىققان. قالادا ناۋقاستار ءۇشىن قوسىمشا 1500 ورىن دايىندالۋدا. ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ كوبەيۋىنە بايلانىستى قالا اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن بۇگىنگە دەيىن 650 جۇقپالى جانە 1240 پروۆيزورلى توسەك-ورىن اشىلعان. بۇدان بولەك, تاعى 1500 توسەك-ورىن دايىندالۋدا. ينفەكتسيالىق ستاتسيوناردى جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 502 ملن تەڭگەگە 21 اپپارات ساتىپ الىندى. قوسىمشا تاعى 40 وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتى جەتكىزىلەدى. سونىمەن قاتار قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى تۇماۋ مەن سۋىق تيۋ بەلگىلەرى بايقالسا, شۇعىل تۇردە مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنۋ قاجەت ەكەنىن ەسكەرتەدى.
دەزينفەكتسيا جۇمىستارى قارقىندى
قازىرگى تاڭدا الەمدى ەركىن شارلاپ جۇرگەن ىندەتتىڭ ەمى تابىلا قويعان جوق. دەگەنمەن, ونىڭ سالدارىن بولدىرماۋ ءۇشىن الدىن الۋ شارالارى قولعا الىنۋدا. سونىڭ ءبىرى – قورشاعان ورتانى دەزينفەكتسيالاۋ. بۇل ماقساتتا شىمكەنتتەگى ءتورت اۋدان اكىمدىگى تۇرعىندارى ءجيى شوعىرلاناتىن ورىنداردا دەزينفەكتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. اتاپ ايتار بولساق, قاراتاۋ اۋدانىنىڭ اكىمى ابزال الىقۇلوۆتىڭ تاپسىرماسىمەن اۋدان اۋماعىنداعى 416 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋلالارى مەن كىرەبەرىستەرى, اياقجولدار, 274 ايالداما, 6 ساياباق پەن اللەيا جانە باسقا دا قوعامدىق ورىندارعا 35748 اسكەري ءبولىمىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى دەزينفەكتسيالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن.
سونىمەن قاتار «Public Protection» جشس اۋدان اۋماعىنداعى 24 شاعىناۋدان مەن تۇرعىن الاپتارداعى 1 039 ىشكىورامدىق كوشەلەردى كەستەگە سايكەس كۇندەلىكتى 10 ارنايى تەحنيكامەن دەزينفەكتسيالاۋدا.
«قاراتاۋ اۋدانى بويىنشا بارلىعى 167 كۆي وشاقتارىندا سانيتارلىق ىندەتكە قارسى جانە سانيتارلىق-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالارعا بايلانىستى دەزينفەكتسيالاۋ جۇمىستارى «Verum QZ» جشس جانە «لتد تۇرمىس» جشس تاراپىنان اتقارىلۋدا. بايدىبەك بي, نازارباەۆ داڭعىلى مەن الماتى, تولەمەتوۆ, جىبەك جولى, ءال-فارابي, يۋ.سارەمي, يبراگيم اتا كوشەلەرىندە ورنالاسقان 778 كوممەرتسيالىق نىساننىڭ ىرگەلەس اۋماقتارى جانە اۋدانداعى ءىرى ساۋدا ورىندارى (مەترو, شاحان, جاڭالىق, سايمان) مەن بازارلاردىڭ (ىنتىق اتا, نۇرسايرام) اۋماقتارىندا دەزينفەكتسيالاۋ جۇمىستارى تۇراقتى جۇرگىزىلۋدە», دەدى اۋدان اكىمى.
قاراتاۋ اۋدانىندا قازىرگى ۋاقىتتا 4 جەردە ارنايى ورىندار اشىلىپ, الەۋمەتتىك پاكەتتەر تاراتىلدى. جالپى, 4 055 الەۋمەتتىك پاكەت تاعايىندالىپ, مۇقتاج وتباسىلارعا ۇلەستىرىلگەن. دەمەۋشىلەردىڭ ەسەبىنەن اۋداندا از قامتىلعان 1 627 وتباسى ازىق-ت ۇلىك جانە كيىم-كەشەكپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. كارانتين كەزىندە قاراتاۋ اۋدانى سانيتارلىق قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسە 47 نىسان يەسىنە قر اقبك 476-بابىنىڭ 3-تارماقشاسىنا سايكەس حاتتاما تولتىرىلىپ, قۇجاتتار سوتقا جولدانعان.
ەرىكتىلەر زارارسىزداندىرۋعا قاتىستى
قالا اۋماعى ۇلكەن بولعاندىقتان كەيدە سانيتارلىق تالاپتى ساقتاۋعا جۇمىلدىرىلعان ماماندار تاپشىلىعى بايقالىپ جاتادى. تۇرعىندار وزدەرى تۇرىپ جاتقان مەكەنجايلاردا دەزينفەكتسيا جۇرگىزىلمەگەنىن ايتىپ شاعىمدانادى. وسى ماسەلەدەن حاباردار بولعان ەرىكتىلەر زارارسىزداندىرۋ جۇمىستارىنا ۇلەس قوسا باستادى.
دەزينفەكتسيا جۇمىستارىن كۇشەيتكەن قالا اكىمدىگى ەرىكتىلەر مەن اسكەريلەردىڭ كۇشىمەن ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى مەن قوعامدىق ورىنداردى زارارسىزداندىرىپ, اۋىر جۇك كولىكتەرىمەن كوشەلەردى سانيتارلىق تۇرعىدان تازالاۋدا. مەگاپوليستەگى بارلىق كوشەگە 20 باعىت بويىنشا 20-دان استام تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان. بۇل تىزىمگە ايالدامالاردى زارارسىزداندىرۋ دا ەنگىزىلگەن.
ونلاين-رەجىم وڭتايلى
شىمكەنت قالاسى اكىمدىگىنىڭ حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى كارانتينگە جابىلدى. قازىر مۇنداعى قىزمەتتەر كوكتەمدەگى توتەنشە جاعداي كەزىندەگىدەي ونلاين ۇسىنىلادى.
ورتالىق ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اقمارال جۋلاەۆانىڭ ايتۋىنشا, قاراتاۋ اۋدانىنىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەرىنىڭ قاۋلىسىمەن جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى 16 ماۋسىمنان باستاپ 14 كۇنگە كارانتينگە جابىلدى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا قىزمەتتەردىڭ بارلىعى ونلاين كورسەتىلەتىن بولادى. وسى تۇستا ايتا كەتەيىك, ورتالىقتىڭ ونلاين قىزمەت كورسەتۋدە تاجىريبەسى بار. ەلدە توتەنشە جاعداي جاريالانىپ, كارانتين باستالعاندا ورتالىق تا 26 ناۋرىزدان باستاپ قاشىقتان قىزمەت كورسەتۋگە كوشكەن بولاتىن.
«كوكتەمدە ەكى ايدان استام ۋاقىت قاشىقتان جۇمىس ىستەپ كەلدىك. سوندىقتان كەلۋشىلەردى تۇسىنىستىك تانىتۋعا, ورتالىقتىڭ الدىنا كوپتەپ جينالماۋعا, كارانتين تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىرامىن», دەيدى اقمارال پەرنەبەكقىزى.
جاسىراتىنى جوق, ءالى دە بولسا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ونلاين الۋدى مەڭگەرمەگەندەر, بىلمەيتىندەر كوپ. ورتالىق جەتەكشىلەرى بۇل ماسەلەنى دە ويلاستىرىپ قويعاندارىن ايتادى.
«ناۋرىز ايىندا قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە كوشكەندە, ءبىزدى وسى سۇراق مازالاعانى راس. قاراپ وتىرمادىق. دەرەۋ ىسكە كىرىستىك. ارىپتەستەرىمىزبەن اقىلداسا كەلە E-gov پورتالى ارقىلى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىنى جونىندە انىقتامانى ونلاين تۇردە قالاي الۋعا بولادى, ەلەكتروندى تسيفرلى قولتاڭبانى (ەلەكتروندى كىلت) الۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك, جۇمىسسىز رەتىندە قالاي تىركەلۋگە بولادى دەگەن نەگىزگى ماسەلەلەرگە ارناپ, بەينەروليكتەر ازىرلەدىك. ولار ورتالىقتىڭ facebook جانە instagram پاراقشالارىندا جاريالاندى. قازىر دە قالامىزدىڭ كەز كەلگەن تۇرعىنى ورتالىقتىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشالارىنا كىرىپ, وسى بەينەروليكتەرمەن تانىسىپ, ۇيرەنىپ الۋىنا تولىق مۇمكىندىگى بار. ودان بولەك, الەۋمەتتىك جەلىگە, جەرگىلىكتى باسىلىمدارعا قالا اۋماعىنداعى بوس جۇمىس ورىندارى تۋرالى اقپاراتتاردى دا ورنالاستىرىپ وتىردىق. وندا بايلانىس تەلەفوندارى كورسەتىلگەن. سونىڭ ناتيجەسىندە ورتالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك كومەك ماسەلەلەرىنە جاۋاپتى مامانداردىڭ بايلانىس نومىرلەرىنە حابارلاسىپ, كەڭەس سۇراعاندار كوپ بولدى. قىسقاسى, اتالعان جۇمىس ءوز ناتيجەسىن بەردى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى», دەيدى ورتالىق ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى.
ءۇشىنشى مەگاپوليستە جۋىردا «باستاۋ بيزنەس» باعدارلاماسىنا جولداما بەرۋ, مەملەكەتتىك گرانتقا قۇجات قابىلداۋ باستالىپ كەتتى. بۇل جولدامانى دا جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى بەرەتىن. كارانتينگە جابىلعانىنا قاراماستان, بۇل جۇمىستار توقتاپ قالمايدى, دەپ سەندىرەدى ورتالىق وكىلدەرى. ايتۋلارىنشا, وقىتۋ بىرنەشە كەزەڭنەن تۇرادى. ءبىرىنشى كەزەڭنىڭ وقىتۋلارى 10 ماۋسىمنان باستالعانى بەلگىلى. ال ءار كەزەڭنىڭ مەرزىمى 21 كۇندى قۇرايتىن وقۋ ونلاين جۇرەتىنى و باستا ناقتىلانىپ قويىلعان ەكەن.
«كۋرستان وتكىسى كەلەتىن ءار ادام جەكە باسىن كۋالاندىراتىن قۇجاتتى جانە ورتالىقتىڭ بەرگەن جولداماسىن atameken.co/kk/course-bastau سىلتەمەسىنە جۇكتەيدى. تىركەلۋ بارىسىندا تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن بەينەنۇسقاۋلىق تا دايىندالعان. ول shymkent.atameken ينستاگرام پاراقشاسى جانە «باستاۋ بيزنەس-2020» telegram-كانالىنا جۇكتەلگەن, – دەپ تۇسىندىرەدى اقمارال پەرنەبەكقىزى.
جالپى, بيىل «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا 1850 ادامدى وقىتۋ جوسپارلانسا, قازىر 4 مىڭعا جۋىق ادامعا جولداما بەرىلدى. وسى تۇستا ايتىپ وتەتىنى, مەملەكەتتىك گرانتقا قۇجات قابىلداۋ 6 شىلدەدەن, «باستاۋ بيزنەستىڭ» ەكىنشى كەزەڭىنە 10 شىلدەدەن باستاپ جولداما بەرۋ جالعاسادى.
قازىرگى تاڭدا ورتالىقتا سانيتارلىق, ەپيدەميالىق تالاپتار قاتاڭ ساقتالعان. مۇندا دەزينفەكتسيالىق جۇمىستار كوكتەمنەن بەرى بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلىپ تۇرادى. ماسكا رەجىمى ەنگىزىلىپ, عيماراتتىڭ كىرەبەرىسىندە دەزينفەكتسيالىق وتكەل جۇمىس ىستەپ تۇر. قىزمەتكەرلەر مەن كەلۋشىلەرگە ارنالعان انتيسەپتيكتەر دە قويىلعان. وعان قوسا ورتالىق عيماراتىنىڭ ىشىنە كىرەتىن ءار ازامات تەپلوۆيزورمەن تەكسەرىلەدى.
تارتىپكە باعىنباعاندار جازالانادى
بۇگىندە ىندەتتىڭ تارالۋ ايماعىنىڭ ۇلعايا ءتۇسۋىنىڭ ءبىر سەبەبى جەكە كاسىپكەرلىك نىسانداردىڭ توتەنشە جاعداي تالاپتارىن ساقتاماۋى بولىپ وتىر. مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قابىلدانعان كاسىپكەرلىككە تەكسەرىستى ازايتۋ قاعيداسىن ۇستانعان ولار قالانىڭ باس سانيتارى شىعارعان قاۋلىعا قۇلاق اسپاۋدا. سالدارىنان قالادا تۇماۋ تۇرعىنداردى باۋداي تۇسىرۋدە.
جۋىردا قالا اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن شاھارعا قاراستى كاسىپكەرلىك نىساندارعا قاتاڭ رەيدتىك شارالار قولعا الىندى. وسىلايشا شۇعىل قابىلدانعان شەشىم وڭ ناتيجەسىن بەرىپ, ەڭبەكشى اۋدانىندا كارانتين رەجىمىن ساقتاماعان 42 نىسانعا ەسكەرتۋ بەرىلدى. ەڭبەكشى اۋدانى اكىمى اپپاراتى, جەرگىلىكتى پوليتسيا جانە اۋداندىق تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ باسقارماسى قىزمەتكەرلەرىمەن بىرگە بەكىتىلگەن موبيلدىك توپ كەزەكتى رەيدتىك تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
23 ماۋسىم كۇنى جۇرگىزىلگەن ءىس-شارا اياسىندا, كارانتين تالاپتارىن قاتاڭ ساقتاۋ جونىندە 42 كوممەرتسيالىق قۇرىلىمعا ءتيىستى ەسكەرتۋ بەرىلدى. ال كارانتين رەجىمىن بۇزعان 3 ساۋدا ورنىنا حاتتاما تولتىرىلىپ, سوت ورگاندارىنا جولداۋعا قۇجاتتار جيناقتالۋدا.
«كاسىپكەرلىك نىساندارى سانيتارلىق رەجىمدى قاتاڭ ساقتاپ, ۇنەمى بەتپەردە مەن ءبىر رەتتىك قولعاپ كيگەن جاعدايدا عانا قىزمەت كورسەتۋى ءتيىس. كەلۋشىلەردەن دە سانيتارلىق تالاپتى ساقتاۋدى تالاپ ەتۋ كەرەك. ولاي بولماعان جاعدايدا جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلاتىن بولادى», دەيدى سالا جاۋاپتىلارى.
سونداي-اق قالانىڭ ورتالىعىنداعى ءال-فارابي اۋدانىنداعى 7 كاسىپكەرلىك نىسان ۋاقىتشا جابىلادى.
باس مەملەكەتتىك سانيتاريالىق دارىگەر ءابدىماناپ تولەباەۆتىڭ قاۋلىسىنىڭ ورىندالۋى بوي̆ىنشا ءال-فارابي اۋدانىنان قۇرىلعان مونيتورينگتىك توپ اۋدانداعى كاسىپكەرلىك نىسانداردى ارالاپ, ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. قۇزىرلى مەكەمەلەردىڭ قاتىسۋىمەن جۇرگىزىلگەن ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى بارىسىندا 7 كاسىپكەرلىك نىساندى جابۋعا ۇسىنىس بەرىلدى. ويتكەنى ولار كارانتين رەجىمىن ساقتاماي, تۇتىنۋشىلارعا قىزمەت كورسەتكەن. سانيتارلىق-ەپيدەميالىق تالاپتاردى ساقتاماعان تاعى 13 كاسىپكەرلىك نىسانعا حاتتاما تولتىرىلدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, قوعامدىق ورىندارداعى سانيتارلىق تالاپتىڭ ساقتالۋىن ءار اۋداننان بەكىتىلگەن مونيتورينگتىك توپ كۇندەلىكتى باقىلاپ, تەكسەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ وتىرادى. ال تالاپقا ساي ەڭبەك ەتپەگەندەرگە زاڭ ارقىلى شارا قولدانىلادى.
شاھار اۋماعىندا ورنالاسقان «كوكتەم» بازارىنداعى دۇڭگىرشەكتەر دە ۋاقىتشا جابىلدى. شىمكەنت قالاسى باس سانيتارىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس, كاسىپكەرلىك نىساندار سانيتارلىق تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋى ءتيىس. ساقتالماعان جاعدايدا ساۋدا ورنى جۇمىسىن توقتاتادى. وسى قاۋلىعا نەمقۇرايلى قاراعان كاسىپكەرلەر ءالى دە كەزدەسۋدە. ماسەلەن, «كوكتەم» بازارىنا رەيد جۇرگىزۋ بارىسىندا ماماندار بىرنەشە كەمشىلىكتى انىقتادى. ولقىلىقتاردى جويعانعا دەيىن بىرنەشە دۇڭگىرشەك جۇمىسىن توقتاتا تۇرۋىنا تۋرا كەلدى.
ءتىپتى كارانتين رەجىمىن بۇزعان 4 كولىك جۋ ورنىنا حاتتاما تولتىرىلدى. كارانتين ۋاقىتىندا دۇكەندەر مەن كافە, مەيرامحانالاردىڭ تۇنگى مەزگىلدە ۋاقتىلى جابىلۋىن قاداعالاۋ بويىنشا اباي اۋدانى اۋماعىندا مونيتورينگ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ولار رىسقۇلوۆ, ەرىمبەتوۆ, بايتەرەكوۆ كوشەسىندەگى قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىنىڭ ۋاقتىلى جابىلۋىن قاداعالادى. ناتيجەسىندە بىرنەشە دامحاناعا ەسكەرتۋ بەرىلىپ, دۋلاتي كوشەسىندەگى 4 كولىك جۋ ورنىنا قاتىستى حاتتاما تولتىرىلدى.
ايتا كەتەرلىگى, شىمكەنت قالاسى باس سانيتارىنىڭ قاۋلىسىنا سايكەس, قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارى تاڭعى ساعات 10:00-دەن تۇنگى ساعات 23:00 ارالىعىندا جۇمىس ىستەۋى شارت. كەلۋشىلەردىڭ جالپى سانى 50 ادامنان اسپاۋى ءتيىس جانە ولاردى وتىرعىزۋ تالاپتارى قاتاڭ ساقتالۋى كەرەك.
وسىلايشا قازاقتىڭ باتىر پەرزەنتى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «تارتىپكە باعىنعان قۇل بولماس» ۇستانىمىن بەرىك ۇستانعان شىمكەنتتىك ساقشىلار اتى جامان ىندەتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن شاھاردا قاتاڭ ءتارتىپ ورناتۋعا كوشكەن.
