قوعام • 26 ماۋسىم, 2020

قايعىدان قان جۇتقان وتباسى كومەك سۇرايدى

360 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا جامبىل وبلىسىندا جاسوسپىرىمدەردىڭ اراسىندا جاپپاي توبەلەس بولىپ, سوڭى قايعىلى جاعدايمەن اياقتالعان ەدى. ناقتىسىن ايتساق, تاراز قالاسى ء«شولدالا» ايماعىنا قاراستى «بەرەكە» الابىنىڭ 15 جاستاعى تۇرعىنى ورالبەك كەدەباەۆ توبەلەس سالدارىنان قازا تاپقان-دى. اتالعان قاندى وقيعا, بوزبالانىڭ مەزگىلسىز ءولىمى, وعان پىشاق سالعان جاسوسپىرىمدەردىڭ قاتىگەزدىگى دە قوعامدا ۇلكەن الاڭداۋشىلىق تۋعىزدى.

قايعىدان قان جۇتقان وتباسى كومەك سۇرايدى

قاپىدا مەرت بولعان و.كەدەباەۆ بولاشاقتا اتاقتى سپورتشى بولۋدى ارمانداپتى. وكىنىشتىسى سول, جەتكىنشەكتىڭ اقەدىل ارمانى وزىمەن بىرگە جەر قوينىنا ماڭگىلىككە كەتتى. بيىل سەگىزىنشى سىنىپتى اياقتاپ وتىرعان بوزبالا ءبىر ۇيدەگى التى بالانىڭ ءتورتىنشىسى ەكەن. ۇيىندەگىلەر ساباقتى جاقسى وقيتىن, ءتارتىبى دە دۇرىس ورالبەكتىڭ كۇندىز تاراز قالاسىنا, كەشكە قاراي ءوزى وقيتىن №59 مەكتەپكە بارىپ سپورتپەن شۇعىلداناتىنىن ايتادى. وسكەندە تانىمال سپورتشى بولۋدى ارمانداعان ول وسى كۇننەن باستاپ ماقساتىنا جەتۋگە تالپىنىپتى. الايدا بالالار اراسىنداعى كەلىسپەۋشىلىكتىڭ سوڭى توپتاسىپ توبەلەسۋگە الىپ كەلىپ, اقىرى ادام ولىمىمەن اياقتالىپ وتىر. ورالبەك اۋەلى جانىنداعى 3 دوسىمەن بالالارمەن كەزدەسۋگە بارىپ, 16 بالانىڭ قارسىلىعىنا تاپ بولعان. توبەلەس كەزىندە ورالبەكتىڭ دەنەسىنە سەگىز جەردەن پىشاق ۇرىلىپ, مارقۇم كوپ قان جوعالتقان. ءتىپتى پىشاق كەۋدە تۇسىنا دا ءتيىپ, وكپەسى مەن جۇرەگى زاقىمدانعان. وكىنىشكە قاراي, جايقالىپ ءوسىپ كەلە جاتقان جەتكىنشەكتىڭ جاس عۇمىرى قاپىدا قيىلىپ كەتە باردى.

جالپى, كوپشىلىكتىڭ اراسىندا توبە­لەس تۋرالى ءارتۇرلى اڭگىمە ايتىلۋدا. دەگەنمەن, ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن بىلمەك بولىپ ءبىز و.كەدەباەۆتىڭ وتباسىنا ارنايى باردىق. مارقۇمنىڭ اكەسى بەيسەنباي قۇتىشەۆتىڭ ايتۋىنشا, ورالبەك سول كۇنى بالالاردىڭ حابارلاسىپ جاتقانىن اناسىنا ايتىپ, ولارمەن كەزدەسۋگە كوشەگە شىعىپ كەتكەن. «مەن جۇمىستا بولاتىنمىن. بالالارمەن كەزدەسۋدىڭ سوڭى وسىلاي قايعىلى جاعدايمەن اياقتالىپ وتىر», دەگەن قارالى ءۇيدىڭ وتاعاسى ب.قۇتىشەۆ بالانىڭ ومىرىنە دەر كەزىندە اراشا تۇسە الماعان دارىگەرلەرگە رەنىشىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ورالبەك وبلىستىق كوپسالالى بالالار اۋرۋحاناسىنا تۇسكەن سوڭ بالانىڭ اعالارى مەن جاقىندارى ارتىنان بارعان. بۇل تۇنگى ساعات ون ءبىر مەن ون ەكىنىڭ اراسىنداعى جاعداي. الايدا دارىگەرلەر بالانىڭ اعزاسىنا قان قۇيۋ ءۇشىن اكەسى كەلىپ رۇقسات بەرۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, بارعان ادامدارعا قۇجاتقا قول قويدىرماعان. ء«ۇش ساعاتتاي ۋاقىت دارىگەرلەر مەنى كۇتىپ وتىرعان. سول ەكى ارالىقتا بالا تالاي قان جوعالتتى عوي. ەگەر ولار بالاعا قان قۇيىپ, ارەكەت جاساي بەرگەندە مۇمكىن امان قالار ما ەدى. مەنىڭ رۇقساتىمسىز-اق قان قۇيىپ, بالانى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ارەكەت ەتە بەرگەندە مەن «نەگە بالانى امان الىپ قالدىڭدار؟» دەمەيتىن ەدىم عوي. بۇل جەردە ادامنىڭ تاعدىرى قىل ۇستىندە تۇر. ءبىر سەكۋند ۋاقىت قىمبات. بىراق دارىگەرلەر ولاي جاساعان جوق. مۇنى سالعىرتتىق ەمەس, جاۋىزدىق دەر ەدىم. مەن اۋرۋحاناعا بارعانىمدا دا نە قان, نە ونى قۇياتىن ەشكىم بولعان جوق. ەشقايسىسىندا دا جاۋاپكەرشىلىك جوق. وسى ساتتە ادامنان قاسيەت, سوزدەن دۋا كەتكەنىن كوردىم. وتكەن جىلى مەن دە اۋىردىم. سوندا تارازدا بارماعان جەرىم جوق. مۇندا دا دارىگەرلەر ماعان ەشقانداي دياگنوز قويا المادى. تەك ساندالتىپ قويدى», دەپ اشىنادى ب.قۇتىشەۆ.

سونداي-اق قايعىدان قان جۇتقان اكەنىڭ ايتۋىنشا, وقيعاعا 20 بالا قاتىسقان. الايدا قازىردىڭ وزىندە قىلمىستى اشۋ جۇمىستارى دۇرىس جۇرگىزىلمەي جاتىر ەكەن. «وقيعاعا قاتىسقان 20 بالانىڭ بىرەۋى, ياعني مەنىڭ بالام قايتىس بولدى. بىراق, بۇگىندە 18 بالادان عانا جاۋاپ الىنعان. توبەلەسكە قاتىستى ءبىر بالا سول كۇيى جوق. ونى جاڭاتاس جاققا اپارىپ جاسىرىپتى دەپ ەستىدىك. مەن سول بالانىڭ دا جاۋاپقا تارتىلۋىن, جالپى توبەلەسكە قاتىسقان بارلىق ادامنىڭ جازاسىز قالماۋىن تالاپ ەتەمىن. قازىر 2 بالا عانا قاماۋدا وتىر. ول 2 بالانىڭ دا اكەلەرى جوق. شىنىن ايتقاندا, قالعاندارى ءبارىن سول ەكەۋىنىڭ موينىنا ارتىپ وتىر. قامالعان 2 بالانىڭ ۇيىندەگىلەر جىلاپ بىزگە كەلدى. مەن سوندا ولارعا «ەگەر بالاڭىز كىناسىز بولسا, شىعادى. بارلىعىن زاڭ شەشەدى», دەدىم. ولار دا قالعان بالالاردىڭ جاۋاپقا تارتىلماي, بوستاندىقتا جۇرگەنىنە قىنجىلادى. مەن دە باۋىر ەتىم بالامدى ولتىرگەن قاندىقولداردىڭ تايراڭداپ جۇرۋىنە جول بەرە المايمىن. وسى مەنىڭ وزەگىمدى ورتەيدى. جازادان قۇتىلىپ كەتە مە دەپ قاۋىپتەنەمىن. مەن سول ءۇشىن كىنالىلەردىڭ تولىق انىقتالىپ, جازاسىن الۋىن تالاپ ەتەمىن. ادىلدىك ىزدەيمىن. ويتكەنى بالامنىڭ ءولىمى مەن ءۇشىن ماڭگى وشپەيتىن قاسىرەت. مەن ەشكىمنىڭ باسىنۋىنا جول بەرمەيمىن», دەيدى ول.

سونىمەن قاتار ب.قۇتىشەۆ بالا­سىنىڭ دەنەسىنە 8 جەردەن ەمەس, 11 جەردەن پىشاق ۇرىلعانىن ايتتى. ول مۇنى پەرزەنتىنىڭ سۇيەگىنە تۇسكەندە ءوز كوزىمەن كورگەن. قايعىلى وتباسى ەندى توبەلەسكە قاتىسقانداردىڭ ءبارىنىڭ دە جازاسىز قالماۋىن سۇراپ وتىر. «مەنىڭ بالام ارالاس جەكپە-جەككە قاتىسىپ جۇرگەن. ول ءبىر-ەكى بالاعا بوي بەرمەيدى. پىشاقتاعان ءبىر بالا دەگەن اقىلعا قونىمسىز نارسە. ول جەردە ءبارى جابىلىپ, پىشاقتاعان», دەيدى ول. ال جامبىل وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى گۇلسارا مۇحتارقۇلوۆا قازىر توبەلەسكە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبارى انىقتالىپ, ولاردان جاۋاپ الىنعانىن حابارلادى. اتالعان دەرەكپەن قىلمىستىق كودەكستىڭ 99-بابى, 2-بولىمىمەن سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارى باستالعان. كۇدىكتى ۇستا­لىپ, تاراز قالاسىنىڭ ۋاقىت­شا ۇس­تاۋ يزولياتورىنا قاماۋعا الىن­عان. بۇل رەت­تە ب.قۇتىشەۆ 2 بالانىڭ عانا قا­مال­­عانىنا نارازى. ءىستىڭ انىق-قانى­عى­نا جەتىپ, ءبارىنىڭ دە جازاسىز قالماۋىن سۇ­رايدى. ال و.كەدەباەۆتىڭ ولىمىنە قاتىستى جامبىل وبلىستىق كوپسالالى بالالار اۋرۋحاناسىنىڭ باس دارىگەرى ازات ءساتجانوۆ تا پىكىرىن ءبىلدىردى. باس دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, 13 ماۋسىم كۇنى تۇنگى ساعات 00:40 شاماسىندا اتالعان اۋرۋحانانىڭ حيرۋرگيالىق بولىمىنە جەدەل جاردەم كولىگىمەن 2005 جىلى تۋعان ناۋقاس كەلىپ تۇسكەن. «سول كەزدە قاسىندا بولعانداردىڭ سوزىنە قاراعاندا, بالا پىشاق جاراقاتىن العان جانە جارتى ساعات بۇرىن ەسىنەن تانعان. وعان جۇرەك پەن وكپەگە زاقىم كەلگەن, كەۋدە قۋىسىنىڭ پىشاق جاراقاتى بار دەگەن دياگنوز قويىلعان. سول جامباسىنان كوپتەگەن جاراقات العان. 3-4 دارەجەلى پوستگەمورروگيالىق شوك. اۋرۋحاناعا تۇسكەننەن كەيىن دەرەۋ وپەراتسيالىق بلوكقا اۋىستىرىلىپ, دارىگەرلەر جەدەل ارەكەت ەتىپ, رەانيماتسيالىق شارالار قابىلدادى. الايدا بۇعان قاراماستان ناركوز كەزىندە تۇنگى ساعات 02:00-دە جۇرەك توقتاپ, بيولوگيالىق ولىمگە الىپ كەلدى», دەيدى ازات ءساتجانوۆ. اتالعان اۋرۋحانا اكىمشىلىگى دە و.كەدەباەۆتىڭ كوپ قان جوعالتۋدان قايتىس بولعانىن راستاپ وتىر.

«تاس تۇسكەن جەرىنە اۋىر». ارينە باۋىر ەتى بالاسىنان, جاقىنىنان ايىرىلۋ ەشكىمگە دە وڭاي تيمەيدى. قۇتىشەۆتار وتباسى ءبىراز جىلدار بۇرىن وزبەكستان جەرىنەن كوشىپ كەلگەن ەكەن. ول جاقتا دا جاقسى تىرشىلىك كەشكەن ولار اتامەكەنگە كەلۋدى ۇيعارىپتى. ءسويتىپ, اعايىن-تۋعاندارىمەن بىرگە ءبارى ء«شولدالا» ايماعىنا قونىستانعان. «سىرتتان كەلگەن, ەشكىمى جوق دەيتىن شىعار ءبىزدى. ءويتىپ باسىنباسىن. مەن دە وسى بالالارىم ءوز وتانىندا ەرجەتسىن, ەلمەن ارالاسسىن دەپ كەلدىم. ول جاقتا دا جاعدايىمىز جامان بولعان جوق. بىراق تۋعان توپىراقتىڭ قاسيەتى بولەك قوي. ەلىم دەپ كەلگەندە كورىپ وتىرعان قاسىرەتىم وسى. مەنىڭ ءبىر عانا تىلەگىم بار – بالامنىڭ ولىمىنە قاتىستى بارلىق كىنالىلەر لايىقتى جازاسىن السىن. الگى جاسىرىن جۇرگەن ءبىر بالانىڭ دا جاۋاپقا تارتىلۋىن, توبەلەسكە قاتىسقان ءبارىنىڭ قاماۋعا الىنۋىن تالاپ ەتەمىن», دەيدى بەيسەنباي قۇتىشەۆ. سونداي-اق ولار ءۇيىنىڭ ىرگەسىندەگى №59 مەكتەپتىڭ ستاديونىنىڭ دا كۇندىز-ءتۇنى اشىق تۇراتىنىن, بالالاردىڭ توپىرلاپ سوندا جۇرەتىنىن, كەيدە سول جەردە ەرەگىس, توبەلەس بولاتىنىن, بىراق مۇنى ەشكىمنىڭ دە قاداعالامايتىنىن ايتتى.

ءبىر قيىندىعى – بۇگىندە جاسوس­پىرىمدەر اراسىندا توبەلەس كوپ. قازىر باياعىداي ويىن بالاسى بولىپ كەلىسپەي قالىپ, ەرتەڭىنە قايتادان تاتۋلاسىپ كەتەتىن جاعداي سيرەك. ءبىر-بىرىنە قارۋ كەزەنىپ, ولتىرۋگە دايىن تۇراتىن قاتىگەزدىك كوبەيىپ كەلەدى. مۇنداي جاعدايلاردىڭ سوڭى جاقسىلىققا اپارمايتىنىن وسى ءجاسوسپىرىمنىڭ ءولىمى كورسەتىپ وتىر.

 

جامبىل وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار