حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى 1948 جىلى سانكت-موريتسەدە وتكەن حوك-تىڭ 42-سەسسياسىندا 23 ماۋسىمدا حالىقارالىق وليمپيادا كۇنىن وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بۇل كۇننىڭ تاڭدالۋى دە بەكەر ەمەس. 1894 جىلدىڭ 23 ماۋسىمىندا حوك قۇرىلعان بولاتىن. ءدال سول كۇنى وليمپيادالىق قوزعالىستىڭ نەگىزىن سالۋشى, بارون پەر دە كۋبەرتەن حالىقارالىق اتلەتيكالىق كونگرەسس الدىندا تاريحي بايانداما جاسادى. مەرەكەنى تويلاۋ بارىسىندا قازاقستان قالالارىندا جىل سايىن سپورتتىق-بۇقارالىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلادى.
بيىل دا وسىنداي اتاۋلى داتا قارساڭىندا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتى #TEAMKZ مۇشەلەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, سپورت جانكۇيەرلەرىنە قىزىقتى ءىس-شارالار وتكىزدى. كوروناۆيرۋسكە بايلانىستى بارلىق جيىن ونلاين فورماتتا ءوتتى. وليمپيادا كۇنى قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارالاردىڭ شىمىلدىعىن توكيو وليمپياداسىنا جولداما العان, 2016 جىلعى ريو ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى, بوكسشى ۆاسيلي لەۆيت ءتۇردى. داڭقتى بىلعارى قولعاپ شەبەرى YouTube جەلىسى ارقىلى سپورت جانكۇيەرلەرىمەن ونلاين جۇزدەسىپ, ءوزىنىڭ وليمپياداداعى ەستەلىگىمەن ءبولىستى. ال كەلەسى كۇنى جۇزۋدەن ريو وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى دميتري بالاندين وليمپ تۇعىرىنا اپارعان جولعا شولۋ جاساپ, جاس جانكۇيەرلەرمەن اڭگىمە-دۇكەن قۇردى. ءارى قاراي ونلاين مارافوندى فريستايل-اكروباتيكادان الەم كۋبوگى كەزەڭدەرىنىڭ جۇلدەگەرى جانبوتا الدابەرگەنوۆا مەن پاراليمپيادا ويىندارىنىڭ چەمپيونى زۋلفيا گۋبايدۋللينا جالعاپ, جاستارمەن تىلدەستى. سپورت تىلىمەن ايتقاندا بۇل جانكۇيەرلەر ءۇشىن دەنە قىزدىرۋ جاتتىعۋى بولدى. ال مەرەكە قارساڭىنداعى ەڭ نەگىزگى شارا 21 ماۋسىمدا ۇيىمداستىرىلدى. ءدال وسى كۇنى ەلىمىزدىڭ بەتكەۇستار سپورتشىلارى ينتەراكتيۆتى وليمپيادالىق مارافون وتكىزىپ, جانكۇيەرلەرگە باعالى سىيلىق تابىستادى. اتاپ ايتار بولساق, ەلدوس سمەتوۆ, المات كەبىسپاەۆ, الەكسەي لۋتسەنكو, ۆاسيلي لەۆيت, ءاليا يۋسۋپوۆا, ەليزابەت تۇرسىنباەۆالار تىكەلەي ەفيردىڭ قوناعى بولىپ, سپورتتاعى قىزىق وقيعالارىن باياندادى.
ۇلتتىق وليمپيادالىق كوميتەت ۇيىمداستىرعان ينتەراكتيۆتى كەزدەسۋدە تىكەلەي ەفيرگە شىعىپ, ءوز باسىنان وتكەن قىزىقتى وقيعالارمەن ەڭ ءبىرىنشى بولىپ بوكستان الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى ابىلايحان ءجۇسىپوۆ ءبولىستى. ول ءوزىنىڭ بيىككە ۇمتىلۋىنا سەبەپ بولعان جەكپە-جەك تۋرالى ايتىپ بەردى.
– 12 جاسىمدا شاحتينسك قالاسىندا الەكساندر الەكساندروۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان تۋرنيرگە قاتىستىم. ءتۋرنيردىڭ فينالىنا شىعىپ, باس جۇلدە يەگەرىن انىقتايتىن ءساتتى كۇتىپ تۇرمىز. وسى ساتتە تورەشىلەردىڭ دە ناقتى شەشىم شىعارا الماي, اقىلداسىپ جاتقانىن كوردىم. ويتكەنى ەكەۋمىز دە تەڭ تۇسكەن ەكەنبىز. سول كەزدە ءبىزدىڭ داڭقتى جەرلەسىمىز گەننادي گولوۆكين ءتۋرنيردى تاماشالاۋعا كەلگەن ەكەن. گولوۆكيننىڭ كاسىبي بوكسقا ەندى كوشىپ, جۇلدىزى جانىپ كەلە جاتقان ءسات. ول تورەشىلەردىڭ قاسىنا بارىپ, مەنىڭ سوققىلارىم كوپ بولعانىن, جاقسى جۇدىرىقتاسقانىمدى ايتتى. مىنە, سول جەڭىس, گولوۆكيننىڭ سول ءبىر ءسوزى ماعان قانات بەردى. «بالا كەزىڭىزدەن ۇلكەن ماقسات قويىڭىزدار. ارمان-ماقساتتار مىندەتتى تۇردە ورىندالادى», دەيدى.
ال گرەك-ريم كۇرەسىنەن الەم چەمپيوناتىنىڭ بىرنەشە دۇركىن جۇلدەگەرى, وليمپيا ويىندارىنىڭ قاتىسۋشىسى المات كەبىسپاەۆ وليمپياداداعى اتموسفەرانى بايانداپ بەردى. «وليمپيادا تەك قانا جارىس ەمەس, ول ءتورت جىلدا ءبىر رەت وتەتىن ۇلكەن تاريحي شارا, سپورتشىلار مەرەكەسى. وليمپيادا قالاشىعى – وليمپيادا كەزىندەگى سپورتشىلار ءۇيى. ونداعى اتموسفەرا دا ەرەكشە. قازاقستان قۇراما كومانداسى ءبىر تۇرعىن كەشەنىندە ورنالاستىرىلىپ, ءبىر تۋ استىنا جينالامىز. ءبىر شاڭىراق استىندا بولعاندىقتان, ءبىر-بىرىمىزبەن دوستاسىپ, ارقا-جارقا بولامىز. تەك قانا جارىستا ەمەس, جارىستان تىس ۋاقىتتا دا ءبىر-ءبىرىمىزدى قولداۋعا تىرىسامىز. جەڭىسكە جەتسە, مەرەكەنى ءوز دارەجەسىندە اتاپ ءوتىپ, سپورتشىلارىمىز جەڭىلىسكە ۇشىراسا, دەمەۋ بەرەمىز. وليمپياداعا كوبىسى قىدىرۋعا بارادى دەپ ويلايدى. ول قاتە تۇسىنىك», دەيدى المات.
دزيۋدودان الەم چەمپيونى جانە قولا جۇلدەگەرى, ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى, ريو وليمپياداسىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى ەلدوس سمەتوۆتىڭ پىكىرىنشە, كىشكەنتاي كەزدەن ارمانىڭا ادال بولىپ, ءوز ىسىڭە ماحابباتپەن قاراۋ كەرەك. «ارمان, ماقسات ادامنىڭ جاسىمەن ولشەنبەيدى. كىشكەنتايمىن دەپ ماقساتسىز, جوسپارسىز جۇرۋگە دە بولمايدى. كىشكەنتاي كەزىڭنەن باستاپ بەلگىلى ءبىر ماقسات قويىپ, سوعان ماحابباتپەن قاراۋ كەرەك. جولدان تايىپ كەتپەي, ماقساتقا جەتۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. ماسەلەن, ءوزىم ۇلكەن جارىسقا شىعاردا مىندەتتى تۇردە جوسپار قۇرىپ, سول جارىستا جەڭۋ كەرەك دەپ ماقسات قويامىن. سەبەبى كىشكەنتاي كەزىمدە ارمان, ماقساتتارىمدى اق قاعازعا ءتۇسىرىپ وتىراتىنمىن. وسكەندە بۇل ادەت بولىپ قالىپتاسىپ كەتتى», دەيدى ول.
ۆەلوسپورتتان 2018 جىلعى ازيا ويىندارىنىڭ جەڭىمپازى الەكسەي لۋتسەنكو تىكەلەي ەفيردە سپورتتاعى ەڭ ءساتسىز كەزەڭىن ەسكە الدى. «2016 جىلى ءوزىمنىڭ ءبىرىنشى وليمپياداما باراتىن كەزدە, جاراقاتىما بايلانىستى ريو وليمپياداسىنا قاتىسا المادىم. وليمپيادانىڭ الدىندا العان جاراقاتىم ماعان وتە ۇلكەن سوققى بولدى. سەبەبى وليمپياداعا قاتىسۋ بارلىق سپورتشىنىڭ ارمانى. وكىنىشكە قاراي سول كەزدە مەن وليمپيادانى ۇيدەن تاماشالادىم».
مانەرلەپ سىرعاناۋدان الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى ەليزابەت تۇرسىنباەۆا سپورتقا قالاي قادام باسقانىن جانە سايتاماداعى الەمدىك سىندا تورتتىك سالحوۆتى قالاي ورىنداعانىن ايتىپ بەردى. «مەنىڭ ەڭ ۇلكەن جەڭىسىم – مانەرلەپ سىرعاناۋدان الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەسى. العاشىندا مەن جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىنەمىن دەپ ويلاعان جوقپىن. بار بولعانى باعدارلامانى قاتەسىز ورىنداۋدى ماقسات ەتكەنمىن. ونىڭ ۇستىنە, ءتورت اينالىم سالحوۆتى چەمپيونات الدىنداعى جارىستاردا سوڭىنا دەيىن جەتكىزە المادىم. الەمدىك سىندا وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرعىم كەلدى. ارينە, ءتورت اينالىم ەلەمەنتتى جاتتىعۋدا ورىنداۋ ءبىر بولەك, مىڭداعان ادامنىڭ الدىندا ورىنداۋ ءبىر بولەك. قۋانىشقا قاراي, الەم بىرىنشىلىگىندە العاش رەت تازا ورىنداپ, كۇمىسكە قول جەتكىزدىم», دەيدى ە.تۇرسىنباەۆا.
ونلاين مارافون سوڭىندا ۇيىمداستىرۋشىلار «وليمپيادا بالالىق شاقتان باستالادى» اتتى وليمپيادالىق قۇندىلىقتارعا ارنالعان مۋرال بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارىن انىقتادى.
ايتا كەتەيىك, قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ وليمپيادالىق قۇرامى كەلەسى جىلى توكيو تورىندە جالاۋى جەلبىرەيتىن جازعى وليمپيا ويىندارىنا دايىندالىپ جاتىر. ەڭ كەيىنگى مالىمەتتەرگە جۇگىنسەك, قازاقستاننىڭ سپورتشىلارى وسى كۇنگە دەيىن توكيو وليمپياداسىنا 42 جولداما جەڭىپ العان.
