بالا كۇتىمىنە كىم كومەكتەسەدى؟

ققدي وتباسى ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ دەرەگى بويىنشا, كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ 62,7%-ىندا ەر ادامدار بالالاردىڭ تاربيەسىمەن ايەلدەرمەن تەڭ دارەجەدە اينالىسادى. بۇل رەتتە بالالاردى تاربيەلەۋگە قاتىساتىن ايەلدەر سانى 14,7%-عا ارتىق.

«كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ 34,8%-ى بالالاردى تاربيەلەۋدە ءجاسوسپىرىم با­لا­لارى كومەكتەسەتىنىن, 17,1%-ى كۇ­­يەۋى­نىڭ اتا-اناسى كومەكتەسەتىنىن, 11,7%-ى ەشكىم كومەكتەسپەيتىنىن جانە سۇ­­رالعان رەسپوندەنتتەردىڭ تەك 2,7%-ى بالا كۇتۋشى قىزمەتىن پايدالاناتىنىن ايت­­تى», دەيدى ققدي وتبا­سى ينستيتۋتىنىڭ زەرتتەۋ ورتا­لىعىنىڭ ساراپشىسى ايگە­رىم اشيموۆا.

سونداي-اق زەرتتەۋ اياسىندا ەرلى-زا­يىپ­­تى­لاردىڭ بالالاردى كۇتۋمەن تۋىس­تارىنىڭ كومەگىنسىز ءوز بەتىنشە اينا­لى­ساتىن توپ-5 وبلىس ءتىزىمى ۇسىنىلعان.

اي­ماق­تىق زەرتتەۋ بالالاردىڭ كۇتىمىمەن وزدەرى اينالىساتىن ەرلى-زايىپتىلاردىڭ باسىم بولىگى تۇر­كىستان وبلىسىندا (82,4%) ەكەنىن كورسەتتى. رەيتينگتە ەكىنشى ورىندى (78,7%) اقتوبە وبلىسى يەلەنەدى جانە كوش­باس­شىلار ۇشتىگىن پاۆلودار وبلىسى تۇيىندەدى (77,8%).

اتا-انالارىنا ءجاسوسپىرىم بالالارى كىشى ىنىلەرى مەن قارىنداستارىن كۇتۋگە جيىرەك كومەكتەسەتىن وڭىرلەر دە انىق­تالدى. ماسەلەن, قاراعاندى وبلىسى – 64,2%, پاۆلودار وبلىسى – 57,8%, جامبىل وبلىسى – 53, 6%. ال بۇل مەجەدەن تومەن وڭىرلەر قاتارىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى (47,1%), اتىراۋ وبلى­سى (46,9%) تۇر. اتا-انالارىنا بالا­نى كۇتۋگە ەڭ از كومەك كورسەتەتىن جاس­وسپىرىمدەر اقتوبە وبلىسىندا ەكەن (6,4%).

قىزىلوردا وبلىسىندا اتا-اجەلەردىڭ 42,5%-ى نەمەرەلەرىن كۇتۋگە كومەك كور­سەتە­دى. ال سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا سۇرالعانداردىڭ 20%-عا جۋىعىندا, قاراعاندى وبلىسىندا 17,6%-ىندا نەمەرەلەرىن كۇتۋمەن ناعاشىلارى اينالىسادى. جيەندەرىن كۇتۋگە كوڭىل بولە قويمايتىن وڭىرلەر باتىس قازاقستان (2,7%), قىزىلوردا (2,5%) جانە اقتوبە (2,1%) وبلىستارى ەكەن.

الەۋمەتتىك زەرتتەۋدىڭ مالى­مەت­تە­رىن­­دە: ء«سىز بالالارعا قاتىستى ولار مو­يىن­­سۇنباعان نەمەسە جازىقتى بولعان جاعدايدا قانداي جازا قولداناسىز؟» دەگەن سۇراق بويىنشا سۇرالعان اتا-انا­لا­رىنىڭ 74,9%-ى ەش جازا قولدانباي, بالاعا جاعدايدى ءتۇسىندىرۋدى ءجون كورە­تىنىن اتاپ ءوتتى. ايعاي مەن داۋىس كوتە­رۋ­دى تاربيەلىك شارا رەتىندە رەس­پون­دەنت­تەردىڭ 33,6%-ى, ال تىيىم سالۋدى سۇرال­عانداردىڭ 26,7%-ى قولدانادى.

«2019 جىلى «وتباسىلىق-دەمو­گ­را­فيالىق ساياسات» الەۋمەتتىك زەرت­تە­ۋى جۇرگىزىلدى. وندا رەسپوندەنتتەر «بالالارىڭىزبەن قانشا ۋاقىتتى بىرگە وتكىزە­سىز؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەردى. سوندا 48,2%-ى بالالارىنىڭ جانىندا ۇنەمى بولاتىنىن ايتتى. بيىل ءبىز پاندەميانى ەسكەرە وتىرىپ جاعدايدى كورسەتەتىن, وتكەن جىلعى زەرتتەۋ وزگەرىس­تە­رىنىڭ دينا­ميكاسىن ولشەۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەدى ايگەرىم اشيموۆا.

«رۋحاني جاڭعىرۋ» ققدي-دىڭ وتباسى ينستيتۋتىن زەرتتەۋ ورتالىعى الەۋمەتتىك ينستيتۋت رەتىندە وتباسىنىڭ پروبلەمالىق اسپەكتىلەرىن شەشۋ بويىنشا ۇسىنىستاردى زەرتتەۋمەن, تالداۋمەن جانە ازىرلەۋمەن اينالىسادى.