مۇناي-گاز ونەركاسىبىنە قىزىعۋشىلىق

اتىراۋ قالاسىندا “اتىراۋ مۇناي, گاز جانە ينفراقۇرىلىم – Atyrau ءOىl & Gas 2010” كورمەسى مەن ء“OىlTech Atyrau” كونفەرەنتسياسى ءوتتى. وعان  ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, يتاليا, قازاقستان, قىتاي, ليتۆا, رەسەي, تۇركيا, ۋكراينا مەن فرانتسيادان كەلگەن 100 كومپانيا قاتىستى. كورمەدە “قازمۇنايگاز” ۇك, “تەڭىزشەشەۆرويل” مەن “North Cas­pىan ءOperatىng Company” (NCOC) كومپانيالارىنان باسقا مۇناي-گاز سالاسىندا سەرۆيستىك قىز­مەت كورسەتەتىن, مۇناي-گاز جابدى­عىن, ارنايى كيىمدى جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونىندەگى تەحنولو­گيا­لاردى ۇسىناتىن, سونداي-اق قۇ­رى­لىس سالۋ مەن ينفراقۇرىلىم سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن كومپا­نيا­لاردىڭ جۇمىسى مەن ونىمىنە ايرىقشا قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا. ولاردىڭ اراسىندا “اتىراۋ­نەفتە­ماش”, “كازپرومپريبور”, “سەر­ۆيس­نىي تسەنتر “كازتۋربورەمونت”, “پريكاسپيسكي ماشينوستروي­تەل­نىي كومپلەكس” جشس, “ەنەر­گو­تسەنتر ازيا” سەكىلدى وتاندىق كوم­پانيالاردىڭ قاتىسىپ وتىرعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋ كەرەك. رەسەيدىڭ كومپانيالارى دا كوپتەپ قاتىسۋدا. كورمە اياسىندا ء“OىlTech Atyrau” تەحنيكالىق كونفەرەنتسيا­سى باستالدى. ونىڭ جۇمىسىنا 150 دەلەگات قاتىسۋدا. تەحنيكالىق كون­فەرەنتسيانىڭ تاقىرىپتار اياسى كەڭ. ماسەلەن, “اتىراۋ وبلىسىنىڭ قازاقستاننىڭ ساياسي جانە ەكو­نو­مي­كالىق دامۋىنداعى ءرولى”,  “قا­زاقستاننىڭ بارلاۋ جانە ءوندىرۋ سەكتورىن ستراتە­گيالىق دامىتۋداعى مەملەكەتتىڭ ءرولى”, “سۋ رەسۋرستارى مەن توكپە سۋلاردى باسقارۋ: شە­شىم­دەر جانە تەحنولوگيالار”, “قا­تال كليمات جاعدايلارىندا ساقتاپ قالۋ ارقىلى كۇردەلى جۇمسالىم­دار­دى قورعاۋ”, “باتىس قازاقستان اي­ماعىنىڭ شەكتەرىندە ينجەنەرلىك-گەولوگيالىق (گەوەكولوگيالىق) زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ كونتسەپتسياسى”, “قازاقستاننىڭ مۇناي وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ: ناقتى مى­سال­دار  اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى”, جانە تاعى باسقا تاقىرىپتاردى قامتىماق. سونداي-اق, وسى كۇنى “قازاق مۇناي جانە گاز ينستيتۋتى” اق نەگىزىندە قۇرىلعان, قازاقستان ءۇشىن بىرەگەي ماڭىزى بار پەتروفي­زي­كالىق لابوراتوريا اشىلدى. زاماناۋي جابدىقپەن جاراقتالعان بۇل لابوراتوريا ايماقتىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارىنا كەرن ماتەريالىنا جەرگىلىكتى ما­مان­داردىڭ كۇشىمەن قاجەتتى جەدەل ءارى ساپالى زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە ءمۇم­كىن­دىك بەرەتىن بولدى. بۇرىن مۇن­داي زەرتتەۋ تەك شەتەلدە جۇرگىزىلەتىن. وسى كونفەرەنتسيادا “نەفتە­گاز” گنكار عزوي ءوزىنىڭ جاڭا ازىرلەنىمدەرىن ۇسىندى. “نەفتەگاز” گنكار عزوي ديرەكتورى يسماي­لوۆ فاحرەددين ساتتار وگلى “جاڭا كومپوزيتسيالىق دەەمۋلگاتور” تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى. ينستيتۋت ءازىربايجان مەن قازاق­ستاننىڭ كەن ورنىنىڭ تۇراقتى مۇناي ەمۋلسيالارىن ىدىراتۋ ءۇشىن دەەمۋلگاتسيا اسەرىن تيگىزەتىن كەيبىر كومپوزيتسيالىق قۇرامداردى ازىرلەدى. قازاقستاندا سوڭعى ون جىلدىڭ ىشىندە مۇناي شىعارۋ كو­لەمى ەكى ەسە ۇلعايدى. كومىرسۋتەك شيكىزاتىن الەمدىك رىنوكتارعا تاسىمالداۋدىڭ جاڭا باعىتتارى اي­قىندالۋدا. مۇناي-گاز سالاسىنىڭ دامۋى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورلارىنىڭ دامۋ قارقىنىنا وڭ اسەر ەتەدى. بۇگىندە قازاقستان ەۋرازيا ايماعىنىڭ كوشباسشى ەلدەرىنىڭ بىرىنە اينالدى. ەل ەكونوميكا­سى­نىڭ دامۋىندا مۇناي-گاز ونەر­كا­سىبىنىڭ ءرولى باسىم بولىپ وتىر. وندىرىستىك قۋاتتتاردىڭ ءوسۋى جانە كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ كەڭەيۋى مۇناي-گاز سالاسىندا قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك سەرىكتەستەر اراسىن­داعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايۋى­نا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر. باتىس قازاق­ستان ايماعى, سونىڭ ىشىندە اتىراۋ  ءوڭىرىنىڭ وركەندەۋ ماڭىزى ەرەكشە, مۇنى وسىندا وتكىزىلىپ جاتقان مۇناي-گاز ءىس-شارالارىنا دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ بارعان سايىن ارتىپ وتىرعانى تاعى دا ايعاقتايدى, دەيدى ۇيىم­داستىرۋ­شىلار. جولداسبەك شوپەعۇل. اتىراۋ وبلىسى.