الەم • 04 اقپان, 2026

نوبەل كورمەسى: دەموكراتياعا تونگەن قاتەر ۆەنەسۋەلا مىسالىندا كورسەتىلەدى

20 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

نوبەل بەيبىتشىلىك سىيلىعى اياسىندا ۇيىمداستىرىلاتىن بيىلعى كورمە الەمدە دەموكراتياعا تونگەن قاتەرلەردى تالداۋعا ارنالىپ وتىر. «Democracy on the Brink» اتتى ەكسپوزيتسيا ۆەنەسۋەلاداعى ساياسي ۇدەرىستەردى مىسالعا الا وتىرىپ, دەموكراتيانىڭ جاھاندىق دەڭگەيدە السىرەۋىن جانە اۆتوريتارلىق ۇردىستەردىڭ كۇشەيۋىن كورسەتۋدى ماقسات ەتەدى, دەپ جازادى Egemen.kz.

نوبەل كورمەسى: دەموكراتياعا تونگەن قاتەر ۆەنەسۋەلا مىسالىندا كورسەتىلەدى

كورمە 2025 جىلعى 12 جەلتوقساننان 2026 جىلعى 30 قىركۇيەككە دەيىن وتەدى. ۇيىمداستىرۋشىلار دەموكراتيانى تەك باسقارۋ جۇيەسى رەتىندە ەمەس, ونى قورعاۋدى تالاپ ەتەتىن قوعامدىق سانا مەن جاۋاپكەرشىلىك رەتىندە قاراستىرۋدى ۇسىنادى. ەكسپوزيتسيا كەلۋشىنى بەلگىلى ءبىر ساياسي ۇستانىمعا يتەرمەلەمەي, دەرەك پەن ادام تاعدىرى ارقىلى ويلانۋعا جەتەلەيدى.

نوبەل لاۋرەاتتارى سىياقىسىن قالاي جۇمسادى؟

كورمەدە ۆەنەسۋەلانىڭ دەموكراتيالىق مەملەكەتتەن اۆتوريتارلىق باسقارۋعا كوشۋ جولى ايقىن كورسەتىلگەن. بۇل ۇدەرىس نوبەل بەيبىتشىلىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, ۆەنەسۋەلالىق ساياساتكەر ماريا كورينا ماچادو جۇرگىزگەن كۇرەسپەن ساباقتاستىرىلا باياندالادى. ەكسپوزيتسيادا ونىڭ ەلدەگى ساياسي وزگەرىستەر ءۇشىن اتقارعان قاجىرلى ەڭبەگى جەكە جەلى رەتىندە ۇسىنىلعان.

ۆەنەسۋەلا بۇگىندە الەمدەگى ەڭ رەپرەسسيۆتى رەجيمدەردىڭ ءبىرى رەتىندە اتالادى. 2014 جىلدان بەرى ەلدەن 8 ميلليوننان استام ادام كوشىپ كەتكەن, بۇل حالىقتىڭ شامامەن تورتتەن ءبىر بولىگى. ەلدە قالعان تۇرعىندار كەدەيلىك پەن تۇراقسىزدىق جاعدايىندا ءومىر ءسۇرىپ, شەتەلگە كەتكەن جاقىندارىن ساعىنادى.

نوبەل, بۋكەر جانە ءبىز

كورمەنىڭ ماڭىزدى بولىگى – بوسقىنعا اينالعان ۆەنەسۋەلالىق جاستاردىڭ تاعدىرى. Magnum اگەنتتىگىنىڭ فوتوگرافى Emin Özmen كولۋمبيادا تۇرىپ جاتقان جاس ۆەنەسۋەلالىقتارمەن جۇرگىزگەن سۇحباتتارى مەن فوتوسۋرەتتەرى ارقىلى «جوعالعان ۇرپاقتىڭ» بولمىسىن اشادى. ونىڭ ايتۋىنشا, «بۇل جاستار ءوز ەلىندە بولاشاق كورمەيدى, بىراق ءوز ومىرىنەن ءۇمىت ۇزبەگەندىكتەن كەتۋگە ءماجبۇر».

ەكسپوزيتسيا دەموكراتيانىڭ تاعدىرى ازاماتتاردىڭ سەرگەكتىگى مەن ونى قورعاۋعا دەگەن دايىندىعىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن اڭعارتادى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ۇستانىمىنشا, دەموكراتيانى ساقتاۋ – تەك مەملەكەتتەردىڭ ەمەس, ءاربىر قوعام مۇشەسىنىڭ ورتاق مىندەتى.

ولجاس سۇلەيمەنوۆ نوبەل سىيلىعىنا ۇسىنىلادى

NRK تەلەارناسىنىڭ ونەر جانە ساۋلەت سىنشىسى مونا پالە بەركe كورمەنىڭ مازمۇندىق تەپە-تەڭدىگىن جوعارى باعالادى.

«بيىلعى نوبەل كورمەسى جيناقى ءارى كوركەم. ماعان ونىڭ كەلۋشىنى بەلگىلى ءبىر تاراپتى تاڭداۋعا ۇگىتتەمەيتىنى ۇنادى», دەپ پىكىر ءبىلدىردى ول.

وسىلايشا, نوبەل بەيبىتشىلىك سىيلىعى اياسىنداعى بۇل كورمە ۆەنەسۋەلا تاعدىرى ارقىلى دەموكراتيانىڭ قازىرگى الەمدەگى وسال تۇستارىن كورسەتىپ, ونى قورعاۋ ماسەلەسىنىڭ بارشاعا ورتاق ەكەنىن ەسكە سالادى.

سوڭعى جاڭالىقتار