وقيعا • 04 ماۋسىم, 2020

حات قورجىن وقىرمان جاڭالىعىمەن بولىسەدى

780 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

جاڭا ءالىپبي – ءومىر تالابى

اقتوبە وبلىسىنىڭ مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارما­سىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن تىكەلەي ەفيردە ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىزمەتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت نۇربول سادۋاقاسپەن ارنايى سۇحبات ءوتتى. اڭگىمە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن جاڭا قازاق ءتىلى ءالىپبيىن جەتىلدىرۋدەگى تاپسىرماسى توڭىرەگىندە ءوربىدى. تىكەلەي ەفير بارىسىندا وقىرماندار ءوز ساۋالدارىنا جاۋاپ الدى. س.جيەنباەۆ اتىنداعى وبلىستىق جاسوسپى­رىمدەر كىتاپحاناسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەفير ارقىلى وقىرماندارىنا ارنايى تاقىرىپقا ساي جاساقتالعان كىتاپ كورمەسىن تانىستىردى.

نازەركە جولديەۆا,

ساعي جيەنباەۆ اتىنداعى وبلىستىق جاسوسپىرىمدەر كىتاپحاناسىنىڭ كىتاپحاناشىسى

 

اقتوبە وبلىسى

حات قورجىن وقىرمان جاڭالىعىمەن بولىسەدى

 

 ...جوسپارىن ايتادى

ابايدى وقىپ ءجۇرمىن

«ون بەسىنشى» قارا سوزىندە ۇلى ويشىل اباي بىلاي دەيدى: «ەگەردە ەستى كىسىلەردىڭ قاتارىندا بولعىڭ كەلسە, كۇنىندە ءبىر مارتەبە, بولماسا جۇماسىندا ءبىر, ەڭ بولماسا ايىندا ءبىر, وزىڭنەن ءوزىڭ ەسەپ ال!» اتالعان عاقليا سوزبەن تانىسقاننان كەيىن مەن اپتانىڭ سوڭعى كۇندەرى وزىمنەن ءوزىم ەسەپ الاتىن بولدىم... مەن وسى اپتا بويى نە ىستەدىم, نەنى ىستەپ ۇلگەردىم, نە نارسەگە ۇلگەرە الماي قالدىم؟ دەگەن ساۋالداردى قويا باس­تادىم. بۇعان جاۋاپ تابۋ ءۇشىن, ەڭ الدىمەن, جوسپار قۇرۋ كەرەكتىگىن ۇقتىم. كەيىن سول جوسپاردىڭ ورىندالۋ, جۇزەگە اسىرىلۋ جولدارىن تالداۋدى ۇيرەندىم...

سوڭعى جىلدارى مەكتەپتەردە 9 سىنىپتان باستاپ «ابايتانۋ» كۋرسى وقىتىلا باستادى. وسى ساباق ماعان ەرەكشە ۇنايدى. ءبىز ساباق بارىسىندا اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ولەڭدەرىن, قارا سوزدەرىن, پوەمالارىن تالداۋ ارقىلى اقىننىڭ بىزگە جەتكىزگىسى كەلگەن ويلارىنىڭ تۇپكى ءتۇيىنىن تۇسىنە باستادىق. قاي تۋىندىسىن تالداساق تا, ۇستازىمىزدىڭ باعىتتاۋىمەن «تولىق ادام» فيلوسوفيالىق ىلىمىمەن بولاشاق ءومىرىمىزدى بايلانىستىرىپ وتىردىق.

 ماليكا قايرات, 

م.جۇماباەۆ اتىنداعى پگك جانىنداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ-ليتسەيدىڭ 11 سىنىپ وقۋشىسى

 

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

 

...العىسىن بىلدىرەدى

بار عالام مەيىرىمگە باس يەدى

 مەنىڭ مەكتەپ بىتىرگەنىمە بيىل 53 جىل بولىپتى. بۇگىندە اياۋلى انا, نەمەرەلەرىم مەن شوبەرەلەرىمنىڭ ورتاسىندا مەيىرىمگە بولەنگەن ارداقتى اجەمىن. سوعان قاراماستان ءالى كۇنگە دەيىن ۇستازدارىمدى ەسىمنەن شىعارعان ەمەسپىن. «جاقسىنىڭ جاقسىلىعىن ايت, نۇرى تاسىسىن» دەمەي مە قازاق, ءسوز ورايىن پايدالانا وتىرىپ, بۇرىنعى اتاۋى بويىنشا «قازاق-تۇرىك ليتسەيىنىڭ» ۇجىمىن, سونىمەن قاتار نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى اقان قۇرمانوۆ اتىنداعى №17 مەكتەپ-گيمنازيانىڭ ديرەكتورى رامزيا ومىرباەۆانى, بىلىكتى مۇعالىمدەر جامال مالعازداروۆا مەن الماگۇل تولەۋقازىقىزىن ايرىقشا اتاپ وتكىم كەلەدى. ءبىزدىڭ ۋاقىتىمىزدا وقۋلىق قانا باستى قۇرال سانالاتىن, ال قازىر زامان تالابى تۇبەگەيلى وزگەردى. بالالار ءتورتىنشى توقساندى قاشىقتان وقىپ ءبىتىردى. ۇستاز دا, وقۋشى دا وسى جاڭا جۇيەگە از ۋاقىتتا بەيىمدەلىپ الدى. نەمەرەلەرىمنىڭ ۇستازدارى مەيرام سايىن ەلەپ-ەسكەرىپ, بەينەبايان ارقىلى قۇتتىقتاپ وتىرادى. بار عالام مەيىرلەنە باس يەتىن ۇستاز قاۋىمىنا قانداي قۇرمەت كورسەتىلسە دە جاراسادى. بالا تاربيەسىنە سانالى عۇمىرىن ارنايتىن بارشا ۇلاعاتتى ۇستازداردىڭ ەرەن ەڭبەگىنە باسىمدى ءيىپ, العىسىمدى بىلدىرەمىن.

ايمان ماعزيقىزى,

زەينەتكەر

 

نۇر-سۇلتان

 

...جاقسىلىعىن جەتكىزەدى

تانك جاساۋعا 15 000 سوم جىبەرگەن

1942-1943 جىلدارى حالىقتان جينالعان قارجىعا 10 تانك كولونناسى, بىرنەشە اۆياتسيا ەسكادريلياسى, تورپەدالىق كاتەرلەر مەن جەكە ۇشاقتار جاسالدى. جالپى, سوعىس جىلدارى قازاقستان حالقى اسكەري تەحنيكا جاساۋعا 480,3 ملن سوم قارجى قوستى. مايدانعا كومەك بەرگەن مۇنداي ەرلەر قازاقستاننىڭ قاي تۇكپىرىنەن بولسا دا تابىلىپ جاتتى. قارجىلاي كومەك جولداۋشىلاردىڭ اراسىندا قورعا ءوز قالتاسىنان 150 000 سوم سالعان قايىربەك باجەنەەۆ تە بار ەدى.

– اۆياتسيا ەسكادريلياسىن جاساۋ قورىنا 150 000 سوم بەرەمىن. ال سوعىسقا, قىزىل ارمياعا بۇدان بىلاي ازىق-ت ۇلىكپەن دە كومەكتەسىپ وتىرامىن. ەگەر وتانىمىز كەرەك ەتسە, شىبىنداي جانىم, قاسىقتاي قانىم قالعانشا ەلىمىزدى جاۋدان قورعاۋعا دايىنمىن! – دەگەن ەدى «جاڭا ۇيىم» كولحوزىنىڭ توراعاسى قايىربەك اتامىز.

وسى ايتقان سوزىندە تۇرىپ, قايىربەك باجەنەەۆ 1943 جىلى كالينين مايدانىنداعى جاۋىنگەرلەرگە ءوز مەنشىگىندەگى 10 قويىن سويىپ, سىي-سياپات جولدايدى. ءدال وسى جىلى تانك كولونناسىن جاساۋ قورىنا 15 000 سوم جىبەرەدى.

جانارگۇل قادىروۆا

 

پاۆلودار وبلىسى,

باياناۋىل اۋدانى

 

...ۇلگى تۇتادى

ءومىردىڭ ءمانى كۇرەسپەن ولشەنەدى

تاعدىر تالكەگىنە ۇشىراپ, سانسىز ادەمىلىكتى كوزىمەن كورە المايتىن جان قانشاما. مەن ولاردىڭ ومىرگە قۇشتارلىعى مەن كاسىپكە ادالدىعىنا سۇيسىنەمىن. كەيدە ون ەكى مۇشەسى ساۋ ادامداردىڭ ءوزى ومىردەن تياناقتى ورنىن تاپپاي, اداسىپ جۇرەدى. ال كەرىسىنشە زاعيپ جانداردىڭ اراسىنان ءومىر سىنىنان سۇرىنبەي ءوتىپ, ءتۇرلى كاسىپتە باعى جانىپ جاتقان تۇلعالاردى ءجيى كەزدەستىرەسىز.

رەسمي مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, قازاقستاندا 600 مىڭنان استام مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادام تۇرىپ جاتىر. بۇل جالپى حالىق سانىنىڭ 3,5 پايىزىن قۇرايدى. سولاردىڭ 69 مىڭى بالالار ەكەن. كوز جانارى سۋالسا دا, كوكىرەك كوزدەرى سىڭعىرلاپ تۇرعان مۇنداي جانداردان ءوز باسىم تاباندىلىقتى, قايسارلىقتى بويىما ءسىڭىردىم. ولاردان ۇستامدىلىقتى, قيىندىققا مويىماۋدى ۇيرەندىم.

كوگەرشىن يگساتوۆا,

پاۆلودار قالاسى زاعيپ جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان وبلىستىق ارنايى كىتاپحانانىڭ كادر بويىنشا ينسپەكتورى

سوڭعى جاڭالىقتار