2002 جىلدارى ارناۋلى مەتوديكامەن ەسەپتەپ, اۋىلداردى الەۋەتى جوعارى, ورتا جانە كەلەشەگى جوق اۋىلدار دەپ ءبولدى. كەيىن تىرەك اۋىلدارى انىقتالىپ بەكىتىلدى. ال ەندى قازىر اۋىلدار ازايىپ, حالىق قالاعا, جاعدايى جاقسى ەلدى مەكەندەرگە كوشىپ, شارۋاشىلىققا قولايسىز كوپ اۋىلدار قاڭىراپ بوس قالعانى جاسىرىن ەمەس. تاۋەلسىز ەل بولعانىمىزعا 29 جىلعا جاقىندايدى. وسى ۋاقىتتىڭ ىشىندە اۋىلدار تابيعي جولمەن ىرىكتەلىپ, قالاتىنى قالىپ, جابىلاتىنى جابىلىپ بولعان سياقتى. سوندىقتان ەندىگى قالعان اۋىلداردى كەلەشەگى بار-جوق نەمەسە تىرەك اۋىلدارى دەپ ءبولىپ جارماي-اق, بارىنە بىردەي جاعداي جاسالسا دۇرىس بولار ەدى.
جوعارى قىزمەتتە جۇرگەن ازاماتتاردىڭ قايسىسى سويلەسە دە, ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ نەگىزى اۋىلدا قالانعانىن, ءبىزدىڭ مەنتاليتەتىمىزدىڭ اۋىلعا جاقىن ەكەنىن ايتادى. قالاعا كەتكەن قىر بالاسى اۋىلدى اڭسايدى. ەندى سول اۋىلداردى وركەندەتۋ ءۇشىن ءبىراز شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ كەرەك. اۋىلدى وركەندەتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى – اۋىلشارۋاشىلىعىن دامىتۋ. ءيا, ەلىمىزدە كوپتەگەن باعدارلامالار جاسالىپ, جۇمىس ىستەۋدە. اسىرەسە «سىباعا», «التىن اسىق», «قۇلان» باعدارلامالارى مال باسىن كوبەيتۋگە سەپتىگىن تيگىزىپ كەلەدى. اۋىلدار ساپالى اۋىز سۋمەن قامتىلىپ, كوركەيە تۇسۋدە. ەندى قازىر قولعا الىنعان «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنىڭ شاراپاتى بارلىق اۋىلدارعا جەتسە ەكەن. ول ءۇشىن «كەلەشەگى جوق اۋىل» دەگەن ات الىنىپ تاستالۋى كەرەك.
تاعى دا ءبىر ەسكەرەتىن جاعداي, مينيستر اۋىسقان سايىن باعدارلامالاردىڭ دا وزگەرۋى قاشان توقتايدى؟ جاقىندا ءبىر دەپۋتات سۋبسيديالاۋ باعدارلاماسىنىڭ 45 رەت وزگەرگەنىن ايتىپ قالدى. ەندەشە اۋىلشارۋاشىلىعىن وركەندەتۋ باعدارلاماسىن 2050-جىلعا دەيىن جاساپ, بۇكىل ەلدىڭ تالقىلاۋىنا سالىپ, ءبىر-اق رەت بەكىتسە, سودان ونى مينيسترلەردىڭ ارقايسىسى وزگەرتە بەرمەي, تەك ورىندالۋىنا ايانباي تەر توكسە قۇبا-قۇپ بولار ەدى. تاعى ءبىر ايتارى, قازىر بيۋدجەت ۇنەمدەيمىز دەگەن جەلەۋمەن اۋىلدىق اكىمدىكتەر وڭتايلاندىرىلۋدا. اۋىل اكىمدىكتەرىندە ەكى-ۇشتەن عانا شتات بار. سوندا ءار اۋداننان ءبىر-ەكى اكىمدىك جابىلعاندا قانشا ۇنەمدەيمىز؟ ءبىر وبلىستىڭ جاساعان ۇنەمى رەسپۋبليكاداعى ءبىر ءىرى حولدينگ باسشىسىنىڭ جالاقىسىنا دا جەتپەيدى. سوندىقتان اكىمدىكتەردى قىسقارتۋ دۇرىس شارۋا بولماسا كەرەك. ايتپاقشى, اۋىل مەكتەپتەرىندەگى بالا سانى جونىندەگى نورماعا دا ازداعان وزگەرىستەر ەنگىزىلسە ەكەن. قازىر نەگىزگى مەكتەپتەردە 41 بالا, ورتا مەكتەپتە 81 بالا بولۋى كەرەك دەگەن تالاپ بار. وسى شەكتەۋدى ماماندار قايتادان زەردەلەپ, ازايتسا دۇرىس بولار ەدى.
باياعى كەڭشارلاردىڭ كەزىندە سالىنعان ۇيلەردىڭ توزىعى جەتتى, سوندىقتان اۋىلدارعا دا ءۇي سالاتىن باعدارلامالار قاجەت. قورىتا ايتقاندا, كوپجىلدىق باعدارلامالار ءار اۋىلدىڭ ەرەكشەلىگى مەن شارۋاشىلىقتىڭ قانداي ءتۇرىن جۇرگىزۋگە ىڭعايلى ەكەنىنە قاراي جاسالۋى كەرەك.
باتىربەك احمەتوۆ,
ەڭبەك ارداگەرى, «قۇرمەت», «پاراسات» وردەندەرىنىڭ يەگەرى
قوستاناي
