ساراپشىلاردىڭ ەندى ءبىرى مۇنداي ديناميكا قازاقستاننىڭ كوروناۆيرۋسپەن بايلانىستى شەكتەۋلەر رەجىمىنەن بىرتىندەپ شىعۋى ناتيجەسىندە بولىپ جاتقانىن ايتىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, ەلىمىز حالىقارالىق رەيستەردى قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالعان جۇمىستاردى باستايدى.
مۇنىمەن قوسا, الەمدىك مۇناي باعاسى ءوسۋدى 5% دەيىن جەدەلدەتتى, WTI ماركالى مۇناي باعاسى ناۋرىزدىڭ باسىنان باستاپ العاش رەت باررەلىنە 35 دوللاردان استى. تۇتاستاي العاندا, مۇناي باعالارى بۇكىل تاريحىندا رەكوردتىق دەڭگەيگە كوتەرىلدى: WTI 88% -دان جوعارى, ال Brent - 50% -عا جۋىق قوستى.
ساراپشىلار جاعداي وسى باعىتتا جالعاسا بەرسە, مۇناي باعاسىندا ءوسىم بولسا, تەڭگە مەن دوللار ءدالىزى 1 اقش دوللارى ءۇشىن 400 تەڭگە بولاتىن پسيحولوگيالىق بەلگىگە ۇمتىلۋى ىقتيمال ەكەنىن ايتىپ جاتىر. ال ەكىنشى تاراپ, «تەڭگەنىڭ كۇش الۋىنا كوروناداعدارىستىق رەجىمنەن بىرتىندەپ شىعىپ كەلە جاتىرمىز» دەگەن پىكىردى اسىعىستاۋ ايتىپ جاتقانىمىزدى ايتادى. قارجىگەر وراز جاندوسوۆ بىزبەن اڭگىمەسىندە اقش دوللارىنا دەگەن سۇرانىس تەك ءبىزدىڭ ەلدە عانا ەمەس, الەم ەلدەرىندە ءتۇسىپ كەتكەنىن ايتادى. دوللارعا دەگەن سۇرانىسقا سەبەپ بولاتىن فاكتور دا جوق. قىمبات تاۋارلار ساتاتىن دۇكەندەر ەكى جارىم اي جابىق بولدى. قارا بازارلار جۇمىس ىستەگەن جوق. ودان بولەك, اقش دوللارىنا سۇرانىس بولماعاندىقتان, ەلدە باسى ارتىق شەتەل ۆاليۋتا قورى جيناقتالىپ قالدى. قاجەت كەزدە ىشكى نارىقتاعى شەتەل ۆاليۋتاسىن جيىپ الىپ, نارىقتى قاس-قاباعىمەن ويناتىپ وتىراتىن قارجى ترەيدەرلەرى ەكى ايدان بەرى ويىنىنان جاڭالىپ قالدى. تەڭگە مەن شەت ەل ۆاليۋتاسىنداعى تەڭگەرىمدى ىشكى نارىقتاعى سۇرانىس پەن ۇسىنىس قانا رەتتەيدى. ىشكى نارىقتاعى جاعداي قازىر قازاق تەڭگەسىنە بەتىن بەرى بۇرىپ تۇر.
«اقش دوللارىنىڭ شەت ەل ۆاليۋتاسىمەن سالىستىرعانداعى شىن باعاسىن ەشكىم ايتا المايدى. بەلگىلىسى ونىڭ 30 پايىزىنا قارجى ترەيدەرلەرى اسەر ەتەدى. ەكونوميكاسىنىڭ تىنىسىن تەك اقش دوللارىمەن ەسەپتەيتىن ەلدەر الەمدە ازايىپ بارادى. ەكونوميكانىڭ ينديكاتورى اقش دوللارى ەمەس, ءىجو بولۋى ءتيىس. بىزدە ول جوق. سول سەبەپتى دوللارعا دەگەن تاۋەلدىلىگىمىز ونىڭ باعاسىنىڭ وسۋىنە دە اسەر ەتەدى» دەيدى وراز جاندوسوۆ.
ال كەلەسى قارجىگەر ەرلان يبراگيم جاز مەزگىلىندە اقش دوللارىنىڭ باعاسىنىڭ ءوسىپ كەتەتىنىن ەسكە ءتۇسىردى. سەبەبى ادامدار وتباسىلىق جوسپارلاردىڭ ەڭ ىرىلەرىن جازعا جوسپارلايدى. بيىل ونداي الاساپىران جوق. تۇرعىن ءۇي نارىعى دا ءالى ۇيقىلى-وياۋ قالپى. الدىن-الا قامدانىپ, ساياحاتتاۋعا جولداما الىپ قويۋعا دا مۇمكىندىك بولعان جوق بيىل. «سوڭعى بىرەر قازاق تەڭگەسىندەگى تۇراقتىلىقتىڭ سەبەبى وسى. ەكىنشىدەن, ۇلتتىق بانك ىشكى نارىقتى نەمەسە تەڭگەنى قورعاۋ ءۇشىن ينتەرۆەنتسياعا بارۋى مۇمكىن. ۇلتتىق بانك وسىعان دەيىن ۆاليۋتانى ەركىن اينالىمعا جىبەرىپ, سىرتتاي باقىلايمىز دەسە دە, قاجەت كەزدە ارالاسۋ قۇقىن وزدەرىندە قالدىردى», دەيدى ەرلان يبراگيم.
سونداي-اق ەرلان يبراگيم تەڭگەنىڭ شىن باعاسىن الداعى بىرەر ايدا بىلەتىنىمىزدى, قازاق تەڭگەسىنىڭ نارىقتىق قۇنى دا سول كەزدە بەلگىلى بولاتىنىن ايتادى. ەگەر, پاندەميانىڭ بەتى قايتىپ, الەم ەكونوميكاسىندا قوزعالىس, ءوسىم پايدا بولسا, اقش دوللارىنا دەگەن سۇرانىس وسەدى.
