ارحيۆ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, 1989 جىلدان باستاپ ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ادامداردىڭ جەكە تەكتىك قۇجاتتارىن جيناۋ باستالىپتى. سوندىقتان الدىمەن ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانداردىڭ ىستەرى مەن قۇجاتتارىنىڭ جيناعى جاسالدى.
جيناققا 400-دەن اسا نەگىزسىز قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ادامدار جونىندە دەرەكتەر ەنگەن.1999 جىلى وبلىس مەملەكەتتىك ءارحيۆى ۆ. بولتينا, ل. شەۆەلوۆانىڭ «ازالى كىتاپ. اتىلعاندار ءتىزىمى» اتتى كىتابىن جارىققا شىعاردى.
جالپى, كىتاپقا قۋعىن سۇرگىنگە ۇشىراعان, جاستارى 18-دەن 82 جاس ارالىعىنداعى 810 ادام جايلى مالىمەت بار. 2014 جىلى ماسكەۋدەگى «مەموريال» حالىقارالىق تاريحي, قايىرىمدىلىق قوعامىنان جەرگىلىكتى وبلىستىق ارحيۆىنە ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعاندار جايلى قۇندى قۇجاتتار بەرىلىپتى.
ال وبلىس ورتالىعىنداعى قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنا ورناتىلعان ەسكەرتكىش كەشەنى 9 بولىكتەن تۇرادى. ەسكەرتكىشتەگى «ماڭگى ەسىمىزدە» دەگەن ەكى ءسوز قۋعىن-سۇرگىن كورگەن حالىقتىڭ سانىنا وراي 40 تىلدە تاسقا تۇسىرىلگەن.
ارالارى تىكەنەك سىمدارمەن جالعاستىرىلىپ, قاپتالعان 7 تەكشە تاستىڭ ارقايسىندا جەتى كەزەڭ: ءحىىى ع. سوڭى – 1916 جىل, 1918–1921 ج.ج., 1927–1933 ج.ج., 1937–1938 ج.ج., 1937–1944 ج.ج., 1951–1953 ج.ج., 1986 جىلعى 16 جەلتوقسان وقيعاسى كورسەتىلگەن.
جىل سايىن 31 مامىر جىل سايىن قۋعىن- سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى رەتىندە اتالىپ وتىلەدى. بۇگىندە جۇرتشىلىق وبلىس ورتالىعىنداعى قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى ەسكەرتىشىنىڭ باسىنا جينالىپ, گۇل شوقتارىن قويادى.
پاۆلودار
