وتپەلى كەزەڭنىڭ وكپەك جەلىمەن الىستى. الىسا ءجۇرىپ ەگىن ەگىپ, مال باقتى, ساۋدا جاسادى. توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىنداعى ولشەممەن ءتاپ-ءتاۋىر قاراجات جيناعان. ومبى قالاسىندا وقيتىن جالعىز ۇلى اسەتكە ءۇي اپەرەمىن دەپ بارعانىندا تاعى دا قىرسىق شالدى. سودان بەرى ءبىر اينالدىرعان تاعدىر شىر اينالدىرۋمەن كەلەدى. تۇلا بويى قۇرىشتان قۇيىلعانداي, جىگەرى مىقتى, جۇيكەسى بەرىك رامازان حاسەنوۆ نە كورمەدى؟!
ومبىنىڭ شەتىندە قاراقشىلار سوققىعا جىعىپ, ەسىنەن تاندىرىپ, قوينىنداعى پاتەر الامىن دەپ جيناعان بار قارجىسىن ۇپتەپ كەتكەنىمەن قويماي, تەمىر جول بەكەتىنىڭ الدىنداعى جول ۇستىنە كولدەنەڭ تاستاپ كەتىپ, ەكى اياعىن بىردەي سالماعى مىڭ باتپان پويىز قىرقىپ تۇسكەندە دە جالاۋلى جاسىل دۇنيەدەن, اپپاق الەمنەن ءۇمىتىن ۇزبەگەن.
ماڭدايىنا باسقان جالعىز ۇلىن شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىپ جۇرگەن كەزىندە قاس قارايا الدەكىمدەر سوققىعا جىعىپ, توناپ كەتكەن. قالتاسىنداعى تيىن-تەبەنىن سىپىرىپ الىپتى. جانىن جالداپ ءبىر شەتى ماسكەۋگە دەيىن ەمدەتۋگە اپارعاندا دا قيىندىقتان بەتى قايتپاعان. تاپقان-تايانعانىن تۇگەل جۇمساعان. ءبىر ءاناليزىنىڭ ءوزى ءۇش مىڭ دوللار. ايتسە دە, جانىنداي جاقسى كورەتىن جالعىز ۇلى اسەت, مەكتەپتى ۇزدىك وقىعان وزات وقۋشى, جوعارى وقۋ ورنىندا ءبىلىم سايىسىندا زامانداستارىنان وق بويى وزىق جۇرەتىن بوزبالا ەم قونباي, قايتپاس ساپارعا اتتاندى. بۇل قايعىنى جۇرەگىم كوتەرە الماس دەپ قورىققان. كوتەردى.
بوي جەتىپ تارالىپ ءوسىپ قالعان قىزىن ومبى قالاسىنىڭ كوشەسىندە ماشينا قاعىپ, اجال قۇشتى. قارا اسپان اينالىپ تۇسكەندەي بولدى. ولگەننىڭ ارتىنان ولمەك جوق ەكەن, شىبىن جانى شىرىلداپ, دۇنيە تەگىس قاراڭعى تارتقانداي. كوز الدىن كولەگەيلەگەن شىمقاي قاراڭعىدان ينەنىڭ جاسۋىنداي جارىق كورىنەدى. سول جارىق ازاپتى بولسا دا, قاسىرەتى كوپ بولسا دا جارىق دۇنيەگە دەگەن ماحاببات ساۋلەسى ەكەن عوي. وكسىتە ءجۇرىپ ورگە سۇيرەدى.
كەيىن قىزىلتۋدان زەرەندىگە قونىس اۋدارعان. ەسكى ەلەس ەس جيدىرماعان سوڭ. قايعىنىڭ قارا بۇلتى سىپىرىلار دەگەن. زەرەندىدە شاعىن شەبەرحانا سالدى. ءوزى ءتارىزدى مىسكىندەردىڭ اربالارىن تەگىن جوندەپ بەرۋ ءۇشىن. «كۇن استىندا جۇرگەنمەن كۇرسىنۋگە سەبەپ كوپ» دەمەكشى, ومىردە وقىس جاي از با؟ ءبىر زەرەندى اۋدانىنىڭ وزىندە 1850 مۇگەدەك بار ەكەن. مۇگەدەكتەر ارباسىمەن جۇرەتىندەرگە قيىن-اق. مويىنتىرەگى وسال ما, نەمەنە, تەز ىستەن شىعىپ قالا بەرەدى. ءوزى ءتارىزدى مىسكىندەردىڭ قول اربالارىن تەگىن جوندەپ بەرىپ ءجۇردى.
وسىدان ءۇش جىل بۇرىن تاعى ءبىر يماندى ءىستى قولعا العان. اۋداننىڭ شالعاي اۋىلدارىنان ورتالىقتا الدەبىر قۇجات ماسەلەلەرىن شەشۋگە, دارىگەرگە قارالۋعا كەلەتىن مۇگەدەكتەر از ەمەس. قوناق ۇيدە جاتۋ ولار ءۇشىن تىم قىمبات. ءارى زەرەندىگە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلەتىن قوناقتار دا از ەمەس. ولاردىڭ اراسىندا دا ءوزى ءتارىزدى ءومىر وكپەلەتكەن ادامدار بار. سولار كەلگەندە قول اربامەن كوتەرىلەر جولى بار, ىشىندە بار جاعدايى جاسالعان ءۇي سالىپ قويماقشى بولدى. جەر تەلىمى دە بەرىلگەن. اۋداندىق جەر, ساۋلەت ءبولىمى ولشەپ-كەسىپ, ءماسليحات قۇپتاپ, اكىمدىك رۇقسات ەتكەن. تەك ادەمى ويدىڭ وڭىنان ورالماۋىنا اۋداندىق پروكۋراتۋرانىڭ رۇقساتتى تەرىسكە شىعارعان شەشىمى عانا سەبەپ بولدى. ءۇي سالامىن دەپ جىلدىق ءوسىمى 6 پايىزبەن بەس جىلعا نەسيە العان. ول ەكى ارادا قۇرىلىس ماتەريالدارى دا قىمباتتاپ كەتتى. ەندى نە ىستەرىن بىلمەي دال.
جەر ماسەلەسى ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەك رامازان قازبەك ۇلى ءۇشىن قارا جەردىڭ وزىندەي اۋىر بولدى. الدەبىر ۋچاسكەلىك ينسپەكتور جەر مەنىكى دەپ تالاسقان. ەكەۋى سوتقا جۇگىندى. ادىلدىك جەڭدى. تۇپكى يە رامازان قازبەك ۇلى بولىپ تانىلدى. شىندىعىندا سولاي ەدى.
– بىراق التى اي بويى ازاپقا تۇسىرگەن وسى ماسەلە سوتتا قارالعان كەزدە ءتيىستى تولەمدەرىن تولەۋ ءۇشىن 210 000 تەڭگە قاراجاتىم شىعىن بولدى,–دەيدى رامازان قازبەك ۇلى, – ءار تيىنى ساناۋلى ادام ەمەسپىز بە, بىراق, اقشاسىنان بۇرىن ون ەكى مۇشەسى ساۋ ادامنىڭ جالا جاۋىپ, تىزە باتىرماق بولعانى جانىما باتىپ كەتتى.
ءوزى اۋپىرىمدەپ كۇنەلتە ءجۇرىپ مۇگەدەك سپورتشىلاردى ارقيلى سايىستارعا جىبەرەدى ەكەن, دەمەۋشى بولىپ. ولار جالعىز-جارىم جول جۇرە المايدى, قاسىنا سەرىك قوسادى. سەرىگىنىڭ جول شىعىنىن دا ءوزى كوتەرەدى. ءۇي-كۇيى جوق ءۇش مۇگەدەكتى ءوز ۇيىندە ۇزاق جىل پانالاتىپتى. ىنىسىندەي بولعان رامازان جاحين ەسىمدى ازامات ۇيلەنىپ, بولەك شىعىپتى.
– تاعدىردىڭ تالقىسىن كوپ كورگەن ادامدار عوي, ايايمىن, – دەيدى ءوزى.
ال وزگەنىڭ ءومىرىن جەڭىلدەتسەم دەپ وزەگىندەگى بار قايراتىن سىعىمداپ جۇمساپ, جانىن جالداپ, تاعدىرمەن جەكپە-جەك شىعىپ, سان الۋان تەپەرىشكە مويىماي كەلە جاتقان ءوزىن ايار جان بار ما؟!
اقمولا وبلىسى,
زەرەندى اۋدانى
