ال شەتەلدە وسىناۋ ونەرگە دەگەن كوزقاراس مۇلدەم باسقا. شەتەل كارتينالارىنىڭ باعاسىنان باسىڭىز اينالادى. سودان بولار, بۇل ەلدەردە كارتينا ۇرلاپ, قىمبات دۇنيەلەردى قولعا ءتۇسىرۋ ءۇشىن قىلمىسكەرلەر سان قيلى قۋلىقتارعا بارادى. اتاقتى مۋزەيلەردەن قىمبات كارتينالار ۇرلاۋ تۋرالى تالاي شىتىرمان وقيعالى فيلمدەر ءتۇسىرىلدى. ءسىز بالكىم سەنەرسىز, سەنبەسسىز, كەيبىر ەلدەر كارتينا ساتىپ, قارىزدارىن جاپپاق تا بولعان. وسىدان بەس-التى جىل بۇرىن فرانتسۋز ۇكىمەتى لەوناردو دا ءۆينچيدىڭ لۋۆر كوللەكتسياسىنداعى «مونا ليزا» كارتيناسىن ساتۋ مۇمكىندىگىن تالقىلادى. مۇنداي قادامعا فرانتسۋز بيلىگى ەكى تريلليون ەۋرونى قۇرايتىن مەملەكەتتىك قارىزىن جابۋ ءۇشىن بارماق بولعان. فرانتسۋز استاناسىندا ونەر قازىناسى تولى 173 مۋزەي بار. ساراپشىلاردىڭ ەسەپتەۋىنشە, ءبىر عانا ورسە كوللەكتسياسىن ساتۋدىڭ ءوزى مەملەكەتتىڭ نەسيەشىلەرمەن ەسەپ ايىرىسۋىنا مۇمكىندىك بەرەر ەدى. الايدا فرانتسۋز زاڭناماسى مەملەكەتتىك مۋزەيلەر ەكسپوناتتارىن ساتۋعا جول بەرمەدى. سول سياقتى پورتۋگاليا دا جوانا ميرو شىعارمالارىنىڭ كوللەكتسياسىن 36 ميلليون ەۋروعا ساتۋعا شىعارىپ, سالىق جۇكتەمەسىنەن قۇتىلماق بولدى.
ەندى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە كارتينالار قالاي باعالانادى؟ 2012 جىلى ءابىلحان قاستەەۆتىڭ دە 20 كارتيناسىنىڭ ۇرلانعانى بەلگىلى بولدى. الماتى قالاسى بويىنشا ەكونوميكالىق قىلمىسقا جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس دەپارتامەنتى حالىق سۋرەتشىسى ءا.قاستەەۆتىڭ تۋىندىلارىن ۇرلاعان تۇلعالارعا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, 2012 جىلدىڭ 25 قازانىندا ۇرلانعان سۋرەتتەردى 15 مىڭ اقش دوللارىنا ساتپاق بولعان ر. دەگەن ازاماتتى ۇستاعان بولاتىن. قىزى گۇلداريا قاستەەۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كارتينالار ساقتالعان ارحيۆتەگىلەر اتاقتى سۋرەتشىنىڭ جيىرما جۇمىسى جوق ەكەنىن مəلىمدەپ, قاشان جوعالعانىن دا, قالاي جوعالعانىن دا بىلمەيتىن بولىپ شىققان. كەيىننەن التاۋى تابىلعان, 14 كارتينانىڭ جايى ءالى كۇنگە دەيىن بەلگىسىز.
قايبىر جىلى رەسپۋبليكالىق باسىلىمداردىڭ بىرىنە سۇحبات بەرگەن گۇلداريا قاستەەۆا «اكەم ءابىلحان قاستەەۆتىڭ 1965 جىلى سالعان «پەيزاج» اتتى كارتيناسىنا اۋكتسيون جاريالانىپ, 413 مىڭ اقش دوللارىنا باعالاندى. ودان بولەك قاراجات قاجەت بولىپ, قىسىلعاندا ءبىردى-ەكىلى كارتينالارىن ساتتىق. ءبىر كارتيناسىن 15 مىڭ دوللارعا وتكىزگەنبىز», دەگەن بولاتىن. شىنىندا, قازاق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى ءا.قاستەەۆتىڭ ەڭبەگىنە سۇرانىس قاشاندا وتە جوعارى. ءتىپتى وسى كۇنگە دەيىن ىزدەپ, سۇراپ كەلىپ, تۇپنۇسقاسى تابىلسا قانشا قارجىعا بولسا دا ساتىپ الۋعا دايىن تۇرادى. بىراق وكىنىشكە قاراي, قاستەەۆتەن كەيىن كارتيناسى قولدى بولىپ نەمەسە قىمباتقا باعالانىپ, شەتەلگە ساتىلىپ جاتقان قازاقستاندىق قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ تۋىندىلارى تۋرالى ەستىمەدىك. ارينە قازاق كارتينالارىنىڭ مۇلدەم قۇنى جوق, ساۋداسى جوق دەۋگە بولماس. ءىشىنارا ساتىلىپ جاتقاندارى بارشىلىق.
بىراق قازىرگى زاماندا ءار سۋرەتشى ءوز نارىعىن ءوزى قالىپتاستىرۋى كەرەك. وعان بارلىق مۇمكىندىك بار. ءبارى ساتۋشىنىڭ وزىنە بايلانىستى عوي. ياعني قازىرگى ونەر ادامى زامانعا ساي جان-جاقتى بولۋى ءتيىس. دەگەنمەن دە كارتينالاردىڭ ساتىلىمىن جانداندىرۋ ىسىنە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى دە ىقپال ەتسە دەگەن ويىمىز بار. بالكىم سۋرەتشىلەرگە بۇل باعىتتا كۋرستار وتكىزىپ, باعىت-باعدار بەرۋ كەرەك شىعار. بولماسا جەكە سايت اشىپ, باسقا دا مۇمكىندىكتەر ارقىلى قازاق سۋرەتشىلەرىنىڭ ەڭبەگىن ەلىمىزگە جانە شەتەلگە جارنامالاعان ءجون بولار. راس, قازىرگى سۋرەتشىلەر نەگىزىنەن مەرەيتوي, قۋانىش يەلەرىنە سىيلاۋ ءۇشىن عانا ەڭبەك ەتىپ, ارزانقول دۇنيەلەردى قاپتاتىپ جاتىر. ارينە بۇل دا كۇنكورىس كوزى. بىراق ناعىز تالانتتاردىڭ تۋىندىسى جارق ەتىپ كورىنبەي, تاسادا قالىپ كەتپەسىنە كىم كەپىل؟! قالاي ايتساق تا, قازىر قازاق سۋرەتشىلەرىنىڭ كارتينالارى قانشالىقتى قۇندى, جالپى ساپاسىنا, اۆتورىنا قاراپ ساتىپ الۋشىلار قاتارى كوپ پە دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەرۋ قيىن.
