قوعام • 29 ءساۋىر، 2020

ءتوزىم تىلەككە جەتكىزەدى

24 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدە توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەنىنە دە ءبىر جارىم ايدىڭ ءجۇزى بولدى. ەكى دۇنيە اراسىن ءبىر قادام قىلعان قاتەرلى ۆيرۋسقا قارسى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قابىلداعان قاتاڭ شارالار قىسىلتاياڭ كەزەڭدە ناتيجەسىن بەردى.

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس، «ەQ»

البەتتە، بۇل كەزەڭ تاريح ءۇشىن قاس-قاعىم ءسات بولعا­نى­مەن، جۇرتشىلىققا وڭاي تيمە­گەن­دىكتەن جىلدار بويى جادىدان وشپەيتىن، جەر-جاھاندى دا، جان دۇنيەنى دە وزگەرتكەن، ادام­زات رۋحىن جانىعان وزگەشە ۋاقىت بولعانى انىق. بۇل كەزەڭ پرەزيدەنت ايتقانداي، ءتورت قا­بىرعاعا وقشاۋلانعان وتباسى­لارعا دا، قوعام قاجەتتىلىگى مەن قاۋىپ­سىزدىگى ءۇشىن كۇن مەن ءتۇن قا­تىپ قىزمەت ەتكەن وتانداستارى­مىزعا دا وڭاي تيگەن جوق. دەسە دە «كوپ­پەن كورگەن ۇلى توي» دەمە­ك­شى، ەل-جۇرتىمىز بۇل سىناقتا دا جۇمىلا ءبىلدى.

«اۋرۋ اتاندى دا جىعادى» دەگەن ءسوز بار. ال بيىلعى ىندەت بۇكىل دۇنيەنى بۇك ءتۇسىردى. ادامدار تابىسىنان ايرىلدى، ناپاقاسىز قالدى، كاسىپورىنداردىڭ كو­بى كىلت توقتادى، ەكونوميكالار تۇرالادى. قازىر جاھان جۇر­تى پاندەميا­دان كەيىنگى سىن-قا­تەرلەرگە قارسى كۇرەسكە دە باس قا­تى­رىپ جاتىر. وسىلايشا اسقىنعان اۋرۋ ناسىرعا شاباتىنىن انىق كورسەتكەن COVID-19 ىندەتىمەن كۇرەستىڭ سوڭى ۇزاققا سوزىلاتىن سىڭايلى.

توتەنشە جاعداي جاريالانعان 16 ناۋرىزدان بەرى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا ءبىر رەت ۇندەۋ، ەكى مارتە مالىمدەمە جاساسا، تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا قيىن ساتتە قولداۋ كورسەتۋگە ۇندەگەن ۇندەۋى مەن «بىرلەسە بىلگەن ەل ءبارىن جەڭەدى» اتتى ماقالاسىن جاريالادى. اقىلدى باسشى الدىرماس دەگەن، تورەلى جەرگە ەل توقتادى. قا­سىق­تان قاعىلىپ، قاسىرەت شەگە­تىن ازاماتتار قاي ەلدە دە بار. الايدا وسى ءبىر كۇردەلى ساتتە قو­عام بولىپ قوزعالىپ، قايىرىم­­دى­لىقتىڭ سان ۇلگىسى سالتانات قۇر­عانىنا كۋا بولدىق. مەملەكەت ءار ازاماتتى نازاردان تىس قالدىر­مايتىنىن دالەلدەدى. 4،5 ملن-عا جۋىق ازاماتقا قار­جى­لاي كومەك كورسەتىلدى، 500 مىڭ­نان استام ادامعا ازىق-ت ۇلىك تاراتىلدى. ازاماتتاردىڭ نەسيە­لەرى شەگەرىلدى، ورتا جانە شاعىن كا­سىپكەرلەر ۋاقىتشا سالىقتان بوسا­تىلىپ، جەڭىلدىكتەرگە يە بول­دى. شارۋا ادامدارىنا ارزان­داتىلعان ديزەل وتىنى مەن تۇقىم ساتىپ الۋىنا، باسقا دا قا­جەت­تىلىكتەرىنە قارجى ءبولىندى. مۇنىڭ بارلىعى ەل قازىناسىنا 6 ترلن تەڭگەگە ءتۇسىپ وتىر. بۇل – قوماق­تى قاراجات. كوممۋنالدىق تو­لەمگە دە كومەك كورسەتىلۋدە. ەل­باسى باستاماسىمەن قۇرىلعان «بىر­گەمىز» قورىنان قارجى ءبو­لىندى. Nur Otan پارتياسى بار­لىق وڭىردە بەلسەندى جۇمىس جۇر­گى­زۋدە. ەلىمىزدىڭ ماڭدايالدى اۋقات­تى­لارىنان باستاپ ارنايى قورعا اقشا­لارىن اۋداردى. ودان ورتا بۋىن­داعى كاسىپكەرلەر مەن قارا­پايىم ازاماتتار دا قالىس قالماي، بارىمەن ءبولىسىپ، قولىنان كەلگەنشە جاردەمدەستى.

وسىلايشا، جينالعان ازىق-ت ۇلىك قورى مەن العاشقى قاجەتتىلىككە ەنەتىن الەۋمەتتىك تۇرمىستىق تاۋارلار سەبەتى ءار ۇيگە دەيىن ەرىكتىلەردىڭ كومەگىمەن جەتكىزىلۋدە. اسىرەسە، قاتەرلى دەرتپەن بەتپە-بەت كەلگەن مەديتسينا مەن قاشىقتان قىزمەت ەتىپ جاتقان ءبىلىم سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە قۇرمەت ارتا ءتۇستى. ء«ار ءىستىڭ قايىرى بار» دەگەندى قازاق وسىندايدا ايتسا كەرەك. بۇل ىندەتتىڭ قىسپاعىندا دا ىزگىلىكتىڭ تولاستامايتىنىن، ادام ادامعا پانا ەكەنىن اڭعارتتى.

استە، ادام شىداعانعا قۇرىش شىدامايدى. پرەزيدەنت كەشەگى حالىققا ارناعان مالىمدەمەسىندە ء«توزىم تىلەككە جەتكىزەدى» دەگەن تولىمدى ءسوز ايتتى. سوندىقتان قازاقستاندىق يستەبليشمەنتتىڭ توتەنشە جاعداي رەجىمىن 11 مامىرعا دەيىن سوزۋى مەن سودان كەيىنگى مەرزىمدە دە ساقتىق شارالارىن ساقتاپ، سابىرلىققا شاقىرۋى حالىق تاراپىنان دا قۇپتالىپ وتىر. ويتكەنى، كەز كەلگەن ەل ءۇشىن ەڭ باستى قۇندىلىق – ادام. ال ادام دەنساۋلىعى – مەملەكەتتىڭ دە ساۋ-سالاماتتىلىعىنىڭ كورسەتكىشى. وسى ورايدا پرەزيدەنت حالىقتىڭ سانيتارلىق قاۋىپسىزدىك پەن جاۋاپكەرشىلىكتى بوساڭسىتىپ الماۋىنان بولەك، ۇكىمەتكە حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى جاڭا كودەكستى جەتىلدىرە تۇسەتىن ۇسىنىستار ەنگىزۋدى تاپسىرىپ وتىر. بۇل رەتتە ىندەتپەن كۇرەستە وتاندىق عىلىمدى ىلگەرىلەتۋدىڭ دە ورايى كەلىپ تۇر. ياعني قازاقستاندىق عالىمدارعا يممۋنوبيولوگيالىق پرەپاراتتاردى ازىرلەۋدە قولدا بار مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋ جانە وتاندىق ونىمگە باسىمدىق بەرۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. سونداي-اق ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانككە داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭگە دايىندالۋ، ەكونوميكانى قالپىنا كەلتىرۋ جوسپارىن ازىرلەۋ جۇكتەلدى.

ەمنىڭ الدى – ەڭبەك. قازىر قازاقستاندىقتار قوعامداعى قالىپتى تىرشىلىگىنە قايتا ورالۋدى تاعاتسىزدانا كۇتۋدە. بۇل ءۇشىن ءبىر عانا شارت بار – بوساڭسىماۋ. ءيا، ءبىر وكىنىشتىسى، «كوزى اۋىرعان كۇندى كورمەيدى» دەگەندەي، قازىر جەر الەم جاسارىپ، جان-جاق جاسىل تۇسپەن جاسانعاندا، جان-دۇنيەڭ سول عاجاپ الەمنىڭ اياسىنان قاتەر كۇتىپ، جاسقانىپ تۇراتىن بولدى...

سوڭعى جاڭالىقتار

اراق اۋرۋدان ايىقتىرمايدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار