«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ الماتى قالاسىنان نۇر-سۇلتان قالاسىنا كوشىرۋ تۋرالى» 2020 جىلعى 10 ساۋىردەگى جارلىققا قول قويدى.
وسىلايشا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكىنە الماتى قالاسىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ ورتالىق اپپاراتىنىڭ نۇر-سۇلتان قالاسىنا 2020 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن قونىس اۋدارۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى.
وسىعان دەيىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ (ۇب) ەلورداعا كوشىرىلۋى الماتىنىڭ ەكونوميكالىق بولاشاعىنا تەرىس اسەر ەتۋى مۇمكىن» دەگەن پىكىردى ساراپشىلار ءجيى ايتىپ كەلگەن.
«قازاقستان قارجىگەرلەرى قاۋىمداستىعى» (ققق) كەڭەسىنىڭ باسقارما ءتورايىمى ەلەنا باحمۋتوۆا 2019 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا الماتىدا وتكەن كاسىپكەرلەردىڭ جىل سايىنعى V كونفەرەنتسياسىندا الماتىنىڭ قارجىلىق مارتەبەسىن جوعالتۋى مەگاپوليستىڭ ەكونوميكالىق بولاشاعىنا تەرىس اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەندىگىن تۇسپالداپ جەتكىزگەن. سەبەبى, باحمۋتوۆا حانىمنىڭ پايىمداۋىنشا, ەاەو 2025 جىلى الماتىدا ۇلتتىقتان جوعارى تۇراتىن ورگان قۇرۋ تۋرالى شەشىمگە كۇمان كەلتىرۋى مۇمكىن, ال مۇنداي ورگاندار بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن ماڭىزدى.
ساراپشىلار عانا ەمەس, كاسىپكەرلەر دە قارجى سەكتورى الماتىدا وندىرىلەتىن تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە تولەم قابىلەتتى سۇرانىستى قالىپتاستىراتىنىن, بيزنەستى دامىتۋعا جانە شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋعا ىنتالاندىراتىنىن ايتادى. «2011 جىلى ايماقتىق قارجى ورتالىعى رەتىندە جوبا جابىلعانىنا قاراماستان, الماتى ءالى دە حالىقارالىق قارجى ورتالىعى بولىپ تابىلادى. 2019 جىلى جاريالانعان قارجى ورتالىقتارىنىڭ جاھاندىق يندەكسىندە الماتى مەن استانا ورتالىق ازياداعى جەتەكشى قارجى ورتالىقتارى دەپ اتالادى», - دەپ تۇسىندىرەدى باحمۋتوۆا.
جاقىندا حۆق وكىلدەرى 2020 جىلى ورتالىق ازيا, كاۆكاز جانە موڭعوليانىڭ توعىز ەلىنە ايماقتىق تەحنيكالىق كومەك كورسەتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەي باستايدى دەپ مالىمدەگەن بولاتىن. ەندى بەس جىلدان كەيىن قالادا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قوعامداستىققا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ورتاق قارجى نارىعىن رەتتەۋدىڭ ۇلتتىقتان جوعارى ورگانى بولادى.
ۇلتتىق بانك باسشىسى ە. دوساەۆ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمى ەلدەرىندە ورتالىق بانكتەردىڭ بارلىعى دەرلىك استانالاردا ورنالاسقانىن, ۇلتتىق بانكتىڭ نۇر-سۇلتانعا كوشۋى نومەنكلاتۋرا ەمەس, ورتالىق بانكتەر ءۇشىن ءجيى كەزدەسەتىن قۇبىلىس ەكەنىن ايتادى.
شىندىعىندا, گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسى مەن اۆستراليا وداعى مەملەكەتتىك اپپاراتى ورتالىق بانكتەردى كوشىرۋگە ءوز ەركىمەن شەشىم قابىلداماپتى. جاعداي سوعان ماجبۇرلەدى. مىسالى, سيدنەي كونتينەنتتىڭ قارجىلىق ورتالىعى بولىپ سانالادى, ويتكەنى وندا اۆستراليالىق باعالى قاعازدار بيرجاسى (ASX), سونداي-اق 90 بانكتىڭ باس كەڭسەسى جانە ەلدەگى ءىرى كومپانيالاردىڭ جارتىسىنان كوبى ورنالاسقان. گەرمانيادا فرانكفۋرت «بانكتىك قالا» رەتىندە تانىمال. گەرمانيانىڭ ون ءىرى بانكىنىڭ بەسەۋىنىڭ شتاب-پاتەرى, سونىڭ ىشىندە «ۇلكەن ۇشتىك» - Deutsche Bank, Commerzbank جانە DZ Bank. ەۋروايماقتىڭ اقشا-نەسيە ساياساتى مەن قارجىلىق باقىلاۋىنا جاۋاپ بەرەتىن ەۋروپالىق ورتالىق بانك گەرمانيانىڭ فەدەرالدى بانكىنىڭ جانىندا قالانىڭ ىسكەري بولىگىندە ورنالاسقان. نەمىس باعالى قاعازدار نارىعى اينالىمىنىڭ 90% -دان استامى قالانىڭ ساۋدا الاڭى ارقىلى وتەدى.
ۇلتتىق بانكتىڭ نۇر-سۇلتانعا كوشۋىن قولدايتىن توپ باس بانكتىڭ ەلوردادا, اشىعىن ايتقاندا ۇكىمەتتىڭ يەگىنىڭ استىندا جۇمىس ىستەگەنىن قولدايدى. «ولار مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءبارى كوشتى, سولاي بولۋى ءتيىس» دەگەن ارگۋمەنتتى العا تارتادى. ال قارجىگەرلەر بولسا ورتالىق بانكتىڭ ەلودادا بولۋى ونداي شەشۋشى فاكتور ەمەس, بىراق ورتالىق بانكتىڭ قارجى ورتالىعىندا, بيزنەستىڭ ورتالىسىندا بولۋى قارجى ۇيىمدارى ءۇشىن وتە ماڭىزدى, قازاقستانداعى شوب-تىڭ 40 پايىزى الماتىدا تىركەلگەن دەگەن پايىمعا باسىمدىق بەرىپ وتىر.
الماتىدا قازاقستاننىڭ ءىرى سالىق تولەۋشى كومپانيالارىنىڭ ۇشتەن ءبىرى, 30-دان استام ترانسۇلتتىق كومپانيالار, بانكتىڭ باس كەڭسەسىنىڭ 86%, بىرلەسكەن جانە 43% ءىرى حالىقارالىق ۇيىمدار ورنالاسقان. الماتى - ەكونوميكاسى 36 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرايتىن ورتالىق ازياداعى ەڭ دامىعان مەگاپوليس. بۇل ماسەلە جۋرناليستەر قوعامى ءۇشىن دە جاڭالىق ەمەس. 2015 جىلى ۋكراينانىڭ «Archimatika» cاۋلەت كومپانياسى ۇلتتىق بانك عيماراتىنىڭ ديزاين-جوباسىن ازىرلەپ قويعان. ال تاپسىرىس بەرۋشى قازاقستاندىق قۇرىلىس كومپانيالارى ەكەنى دە بەلگىلى.
ۇلتتىق بانك توراعاسى ەربولات دوساەۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, الماتى قالاسىندا جاڭا اگەنتتىكتى قۇرۋ ۇلتتىق بانكتى قايتا ۇيىمداستىرۋ ارقىلى جۇزەگە اسادى. ۇلتتىق بانكتىڭ بىرقاتار فۋنكتسياسى مەن وكىلەتتىكتەرى جاڭا اگەنتتىككە اۋىسادى. بۇل دەگەن ءسوز ۇلتتىق بانكتىڭ شتاتىنداعى شامامەن 500 ادام وسى اگەنتتىككە اۋىستىرىلادى.
نۇر-سۇلتان قالاسى ءۇشىن تاعى ءبىر ءتيىمدىسى استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ ۇستانىمى مەن بەدەلىن كوتەرۋگە باعىتتالماق. الماتى شوب, قارجى ۇيىمدارى, ۇكىمەتتىڭ ۇستانىمىنشا قالىپتاستى. نارىقتىڭ جاعدايىنا بەيىمدەلدى. ەندى ۇلتتىق بانكتىڭ الەۋەتىن نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ قارجىلىق الەۋەتىن كوتەرۋگە باعىتتالۋى ءتيىس.
