بۇعان دەيىن حابارلاعانىمىزداي, كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارى مەكتەپتەردەن بۇرىن, ياعني توتەنشە جاعداي جاريالانعان 16 ناۋرىزدان بەرى قاشىقتان وقىتۋدى باستادى. بىراق جاڭا فورماتتاعى وقىتۋدىڭ پروبلەماسى ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى قاتارعا قوسىلعاندا شيەلەنىسە ءتۇستى. سەبەبى كاسىپتىك-تەحنيكالىق جانە جوعارى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ستۋدەنتتەرىمەن سالىستىرعاندا ءوز بەتىنشە ىزدەنۋ داعدىسى قالىپتاسا قويماعان مەكتەپ وقۋشىلارىنا الدەقايدا قيىن ءتيىپ تۇر. وتىلەتىن جاڭا تاقىرىپتىڭ قاي كىتاپتا, قاي بەتتە ەكەنىن تابۋدىڭ وزىنە قينالاتىن باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ءتىپتى دە وڭاي ەمەس. ال جاڭا دۇنيەنى ساۋساعىمەن نۇسقاپ نەمەسە بۇكىل ميميكاسىن سالىپ, بالانىڭ ساناسىنا جەتكىزەتىن پەداگوگتەر ءۇشىن ۇلكەن پروبلەما ەكەنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ءيا, بۇل ءسوزىمىزدى مۇعالىمنىڭ جانايقايى انىق دالەلدەي تۇسەدى. الماتى وبلىسى كوكسۋ اۋدانىنداعى مۇقىر اۋىلىنىڭ قالقا جاپسارباەۆ اتىنداعى ورتا مەكتەبىندە قازاق ءتىلى پانىنەن جانە «10 جىلدىق قازاقستان» مەكتەبىندە ورىس ءتىلى پانىنەن ساباق بەرەتىن مايرا بەرىكقىزى ءتۇن ورتاسىندا ۇيىنە قايتىپ كەلە جاتىپ ۆيدەو ءتۇسىرىپتى. ءوز سوزىندە مۇعالىم ۇيىندە ينتەرنەت بولماعاندىقتان kundelik.kz جۇيەسىنە كىرۋ ءۇشىن تەلەفونىنىڭ ينتەرنەت جىلدامدىعى جەتپەيتىندىكتەن Wi-Fi قۇرىلعىسى بار اۋىلىنداعى ءسىڭلىسىنىڭ ۇيىنە قاتىناپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىن ايتادى «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسىمەن بارسا دا پاتەر جالداپ جۇرگەن مۇعالىم م.بەرىكقىزى.
وسى وقيعادان كەيىن كوكسۋ اۋدانىنىڭ اكىمى الماس قابدۋل ۇلى مۇعالىم ماسەلەسىن شەشىپ بەرۋگە ۋادە ەتكەن. سونىمەن قاتار الماتى وبلىسى ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى مايگۇل وماروۆا مۇعالىمگە مەكتەپتەن ۋاقىتشا مونوبلوك بەرىلگەنىن جازدى. بىراق ماسەلە تەحنيكادا ەمەس, ينتەرنەتتە جانە ونىڭ جىلدامدىعىندا بولىپ تۇر. ءبىز مۇعالىممەن تەلەفون ارقىلى سويلەسكەنىمىزدە, ول بەرىلگەن مونوبلوكتىڭ ينتەرنەتى بولماعاندىقتان پايدالانۋسىز تۇرعانىن جانە «قازاقتەلەكوم» كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى تەحنيكالىق پروبلەمالارعا بايلانىستى ينتەرنەتتى 3-4 كۇن كۇتۋ كەرەكتىگىن ايتىپتى.
ال مۇعالىم, ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, تەلەفونداعى ءتاريفىنىڭ ينتەرنەت كۇشى جەتەدى دەپ ويلاعان. مەگاپوليستەردەگى مۇعالىمدەردىڭ ءوزى ءبىر كۇندە ميلليونداعان ادام كىرەتىن جۇيەلەر مەن ءبىلىم بەرۋ پلاتفورمالارىنا قوسىلا الماي قالاتىنىن ايتادى. اۋىلداعى ۇستازدىڭ جاعدايى تۇسىنىكتى دە.
بۇگىندە اتا-انانىڭ دا الاڭى ارتتى. سەبەبى جاۋاپكەرشىلىك جۇگىنىڭ كوپ بولىگىن مۇعالىم مەن مەكتەپ ارقالاپ كەلگەن, اۋىرتپالىق كەنەت اتا-انالارعا تەڭدەي ارتىلدى. بالاعا مەكتەپتە بەرىلگەن ءۇي تاپسىرماسىنىڭ ءوزىن ءۇي ىشىمەن جابىلىپ ءجۇرىپ ورىندايتىن وتباسىلارعا ءتىپتى اۋىر تيگەنى اقيقات. ۇيىندە وقۋشىلارى بار تۋىستارىمىزدان جاعدايدىڭ جاي-جاپسارىن سۇراساق, شەشەسىنىڭ وقتاۋ, اكەسىنىڭ شىبىق ۇستاپ بالاسىنىڭ الدىندا وتىرعان فوتوسىن جىبەرۋمەن عانا جاۋاپ قايىرادى. تۇسىنە قوياسىڭ. ەڭ ءارىسى بالاسىنا ايعايلاعان, قول كوتەرگەن مۇعالىمدى سوتقا سۇيرەيتىن اتا-انالاردى تابالاۋ ەمەس ارينە, الايدا ۇستاز بەن مەكتەپتىڭ قادىرى بۇرىنعىدان بەتەر ارتا تۇسكەنىن تۇسىنەسىڭ.
جوعارىداعى جاعدايلاردان حاباردار ەكەنىن بىلدىرگەن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ: «قازىر مۇعالىمدەرىمىزگە وتە قيىن. ارىپتەستەرمەن اڭگىمە اراسىندا ۇستازداردىڭ جۇمىسى ازايعانىن ايتىپ جۇرگەندەر بارىن بىلدىك. بىراق ءبىز مۇنىمەن مۇلدە كەلىسپەيمىز. نەگە؟ ويتكەنى ۇستاز ءداستۇرلى وقىتۋ فورماتىندا ءبىر سىنىپتا وتىرعان 25 وقۋشىعا ءبىر مەزەتتە ساباعىن بەرىپ, كەلەسى سىنىبىنا كوشىپ وتىرسا, قاشىقتان وقىتۋدا باسقاشا. الىستا وتىرىپ ءبىلىم بەرگەندە 25-30 بالانىڭ ارقايسىسىمەن جەكە جۇمىس ىستەۋى كەرەك بولادى. تاڭ اتقاننان ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن ءار وقۋشىمەن جەكە-جەكە بايلانىسىپ وتىرۋ وڭاي شارۋا ەمەس», دەگەن ەدى. ءيا, كەيبىر ءپان مۇعالىمدەرىندە 5-10 سىنىپقا دەيىن بار ەكەنىن ەسكەرسەك, جاۋاپكەرشىلىك جۇگىنىڭ بۇرىنعىعا قاراعاندا قانشالىقتى اۋىرلاعانىن بىلە بەرۋگە بولادى. ماسەلە وقۋشىلارمەن كەرى بايلانىس ورناتۋمەن شەشىلە سالمايدى, ولاردىڭ اتا-انالارىمەن قارىم-قاتىناسقا تۇسۋگە, تۇسىندىرۋگە دە كۇش كەرەك. وسى ورايدا مينيستر: «بۇعان دەيىن اتا-انالارعا بالالارىنا ءۇي تاپسىرماسىن ورىنداتۋدىڭ ءوزى ۇلكەن جۇكتەمە بولاتىن. ەندى قازىرگى توتەنشە جاعدايدا بالالار كۇنى بويى ۇيدە وتىر, دالاعا شىعاراتىن مۇمكىندىك جوق جانە بۇرىنعىداي مەكتەپكە دە بارمايدى. ءۇي تاپسىرماسىن ورىنداۋعا كومەكتەسۋ عانا ەمەس, وسى ۋاقىتتا كۇندەلىكتى ساباعىن وقۋدى ۇيىمداستىرۋ كادىمگىدەي جۇمىس. ەموتسيونالدىق تۇرعىدا دا وڭاي ەمەس. دەگەنمەن مۇنىڭ ءبارى بالالارىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن اتقارىلىپ جاتقان ءىس ەكەنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. سوندىقتان اتا-انالار ءبىزدى ءتۇسىنىپ, ۇستازدارعا قولعابىس كورسەتەدى دەپ سەنەمىن», دەگەن-ءدى.
نەگىزى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى توتەنشە جاعدايداعى توقساندا مۇعالىمدەردىڭ قاشىقتان وقىتۋ ۇدەرىسى تۋرالى بارلىق ەسەپتەر مەن تەكسەرىستەردى توقتاتۋ تۋرالى شەشىم شىعارعان. كۇنى كەشە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى پەداگوگتاردان قاشىقتان وقىتۋ بويىنشا ەسەپ بەرۋدى تالاپ ەتكەنى ءۇشىن (ۆيدەوفراگمەنتتەر, سكرينشوتتار مەن فوتولار) الماتى وبلىسىندا مەكتەپ ديرەكتورى, قاراعاندى وبلىسىندا ءبىلىم بەرۋ ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى جانە اقتوبە وبلىسىندا ادىستەمەلىك كابينەتتىڭ مەڭگەرۋشىسى جازالانعانىن جاريالادى.
قاشىقتان وقىتۋ فورماتىنا كوشۋ تۋرالى ءسوز قوزعالماي تۇرعان كەزدە مينيسترلىك تاراپىنان kundelik.kz جۇيەسىنە كىرۋدىڭ مىندەتتەلمەيتىنى جونىندە مالىمدەمە جاسالعان بولاتىن. سوعان قاراماستان وسىعان دەيىن سول جۇيەمەن جۇمىس ىستەۋگە داعدىلانىپ قالعان مۇعالىمدەرگە «كۇندەلىك.كز» جشس باسشىسى مۇحتار ءىلياسوۆ: «قۇرمەتتى ۇستازدار! وقۋشىلار ىڭعايلى كەستەگە سۇيەنىپ وتىرعاندىقتان, بۇگىنگى تاپسىرماعا ەرتەڭ جاۋاپ بەرەدى. ال ءسىز كۇندەلىككە كەلەسى نەمەسە ساباقتان تىس باسقا كۇنى ونىڭ جۇمىسىنا تۇسىنىكتەمە جازۋىڭىز كەرەك, ايتپەسە ۋاقىتىندا ورىندالماعانى ءۇشىن پايىز تومەندەيدى. سوندىقتان ەلەكتروندى جۋرنالدا «ساباق ءتۇرى» دەگەن بەلگىنى «قاشىقتان» دەپ وزگەرتۋ قاجەت. قاشىقتان ساباق كەزىندە پايىز ەسەپتەلمەيدى, جاي عانا سىزىقشا بەلگىسى تۇرادى. ەگەر ءسىز ۋاقىتىندا كەرى بايلانىس ورناتساڭىز, ساباق ءتۇرىن وزگەرتۋدىڭ قاجەتى جوق», دەپ كەڭەس بەردى.
ءيا, كارانتين كىمگە دە بولسىن, وڭاي ءتيىپ تۇرعان جوق. قانشاما ادام جۇمىسسىز قالدى. اي سايىن كەمى 100-150 مىڭ تەڭگە جالاقىسى كوزدەن بۇل-بۇل ۇشىپ, جۇمىستان قىسقارىپ, 42,5 مىڭ تەڭگە جاردەماقىعا كوز سالعاندار جەتەرلىك. سونىمەن سالىستىرعاندا ەڭبەكاقىسى وقىتۋ فورماتىنىڭ وزگەرگەنىنە قاراماستان 100 پايىز ساقتالاتىن پەداگوگ قاۋىمنىڭ قال-جايى جاقسىراق. البەتتە الدىڭعى ويلارىمىزدا اتاپ وتكەنىمىزدەي, ۇستازداردىڭ ەڭبەگى ەلەنۋگە ابدەن لايىق تا. باستىسى مۇعالىمدەر دە ءوز كەزەگىندە مينيسترلىكتىڭ مۇمكىندىكتەرىن, اتا-انالاردىڭ كومەگى مەن تۇسىنىستىك تانىتۋىن, سونداي-اق ەلدەگى سىن ساعاتتا الدىڭعى شەپتە جۇرگەنىن باعامداپ, وزدەرىنە ارتىلعان ءۇمىت پەن سەنىمگە سەلكەۋ تۇسىرمەۋگە بارىن سالادى دەپ سەنەمىز!
