ۇكىمەت • 03 ءساۋىر، 2020

تىعىرىقتان شىعاراتىن تىڭ شەشىمدەر

147 رەتكورسەتىلدى

بۇكىل الەمدى دۇربەلەڭگە سالعان پاندەميانىڭ دەنساۋلىققا، ادام ومىرىنە توندىرەتىن قاۋىپىنەن بولەك تۇرمىس-تىرشىلىككە، ەكونوميكاعا سوققىسى وڭاي بولماي جاتىر. تىعىرىقتان شىعاتىن جولدى ەرتەرەك قاراستىرعان ەل عانا داعدارىستى جاعدايدان امان شىعۋى مۇمكىن. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ مالىمدەمەسىنىڭ وزەگى دە وسى.

پرەزيدەنت توتەنشە جاع­داي رەجىمىنىڭ قاشاندا ەكونو­مي­كالىق، الەۋمەتتىك سالدارى بولاتىنىن جانە ول قازىردىڭ وزىندە كوپتەگەن سالاعا سالقىنىن تيگىزىپ ۇلگەرگەنىن ايتتى. شاعىن جانە ورتا بيزنەسى تۇرالاپ قالعان كاسىپكەرلەر قازىر مەملەكەتتىك قولداۋعا مۇقتاج. بۇل ورايدا قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەت تاراپىنان شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان شارالار قولعا الىناتىنىن دا اتاپ ايتتى. ماسەلەن، شوب وكىلدەرى بيىلعى 1 قازانعا دەيىن ەڭبەكاقى تولەۋ قورىنان ۇستالاتىن تابىس سالىعىنان بوساتىلاتىن بولدى. مۇنداي قولداۋ ساۋدا، كولىك قىزمەتى، قوناقۇي، تۋريزم جانە باسقا دا سالالاردى قامتيدى. بۇل بيزنەس وكىلدەرىنە جاسالعان زور قولداۋ بولارى انىق.

كوروناۆيرۋستىڭ وراسان زاردابىنا توتەپ بەرۋ مۇم­كىن بولماعان سالالاردىڭ كوش باسىندا تۋريزم تۇر. ساراپ­شى­لاردىڭ بولجامى بويىنشا سالا جۇمىسىنا تيگەن زالال 11 قىركۇيەكتەگى تەررورلىق ارەكەت­تىڭ اتالمىش يندۋسترياعا تيگىزگەن زالالىنان بىرنەشە ەسەگە اسىپ تۇسكەن. سوعان قاراماستان، مەملەكەت تاراپىنان جاسالاتىن ناقتى قولداۋلاردىڭ ارقاسىندا پاندەميا اياقتالعان سوڭ وتاندىق تۋريزم اياعىنا نىق تۇرادى دەگەن سەنىم بار. وسى ماقساتتا تۋريزم سالاسىنداعى، سونداي-اق قوناقۇي جانە قوعامدىق تاماق­تانۋ بويىنشا زاڭدى تۇلعالار مەن جەكە كاسىپكەرلەر سالىق­تان بو­سا­تىلادى. قازىرگى تاڭدا وتان­دىق تۋ­ريستىك كومپانيا وكىل­دەرى­نىڭ وتى­نىشتەرى بويىنشا شى­عىن­دارىن ەسەپتەپ، ولارعا قولداۋ كور­سەتۋ شارالارى پىسىقتالىپ جاتىر.

مادەنيەت جانە سپورت مينيس­تر­لىگى كوروناۆيرۋس سال­قى­نى تۋريزم سالاسىنا ءتيىپ، تۋر­وپەراتورلار جۇمىسىنا كەسى­رىن تيگىزە باستاعان ۋاقىتتان باستاپ ولارعا قاراسۋدا. ماسەلەن، مەملەكەت الەم بويىنشا قاتەرلى ىندەت جىلدام تارالىپ جاتقان شاقتا سىرتتا جۇرگەن وتانداس­تارىمىزدى ەلگە الدىرۋدا ايتار­لىق­تاي شارۋا اتقاردى. تج جاريا­لانعاننان بەرى 5913 تۋريست ەلگە قايتارىلدى. ولار­دىڭ بارلىعى دا ەلىمىزدىڭ ساني­تار­لىق رەگلامەنتىنە سايكەس تەكسەرۋدەن ءوتتى.

وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى جۇ­مىس­پەن قامتۋعا بايلانىس­تى بولىپ وتىر. توتەنشە جاعداي مەن كارانتين رەجىمىنىڭ ەنگىز­ىل­ۋىنە بايلانىستى قالا سىرتىنان كەلىپ ءىرى مەگاپوليستەردە جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ تىعىرىققا تىرە­لىپ، جۇمىسسىزدار قاتارىن تو­لىق­­تىرىپ جاتقانىن ايتقان پرەزيدەنت «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» باعدارلاماسى اياسىندا ەڭبەكپەن قامتۋ جۇمىستارىن ۇيلەستىرۋدى تاپسىردى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى دە بۇل ىسكە بەلسەندى قاتىسادى. وسى رەتتە ەلىمىزدەگى كۋرورتتىق ايماق­تار­دىڭ ينفراقۇرىلىمىنا با­عىت­­تالعان جوبالارىمىز بار­شى­­لىق. ولار جۇزەگە اسسا 16 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتي الا­­­مىز.

پرەزيدەنت وسىناۋ قىسىلتاياڭ شاقتا سابىرلىق تانىتىپ، قولداۋ بىلدىرگەن قازاقستان حالقىنا العىس ءبىلدىردى. راسىمەن، توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى كارانتين جاريالانعانىنا قاراماستان حالىقتىڭ رۋحىنىڭ ءبىر ساتكە بولسىن سىنباعانىنا كۇندەلىكتى كۋا بولىپ وتىرمىز. كوپتەگەن مەكەمەلەر قاۋىپسىزدىك ماقساتىندا قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە كوشتى. ەلىمىز ءۇشىن بۇل بۇرىن-سوڭدى جاپپاي قولدانىلماعان جاڭا ۇدەرىس ەكەنىنە قاراماستان ويداعىداي ءجۇرىپ جاتىر دەپ ايتا الامىز. مادەنيەت جانە ونەر سالاسى بويىنشا كادرلار دايارلايتىن وقۋ ورىندارى مەن ونەر، سپورت مەكتەپتەرى دە 6 ساۋىردەن باستاپ قاشىقتان ءبىلىم بەرۋگە كوشكەلى وتىر. وسى رەتتە ايتا كەتۋ كەرەك، قاشىقتان جۇمىس ىستەۋگە كوشكەن بارلىق مادەنيەت مەكەمەلەرى، وقۋ ورىندارى مەن مينيسترلىككە قاراستى ۇيىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقاسى ساقتالادى.

جالپى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ دەگەن اتىنا قاراماستان، مادەنيەت پەن رۋحانياتقا باعىتتالعان ءىس-شارالار ءبىر ساتكە دە تولاستاعان جوق. تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ جەتىستىگى ارقاسىندا مادەنيەت وشاقتارى كورەرمەندەرىن رەپەر­تۋا­رىنداعى تاماشا تۋىندىلا­رىمەن ەل رۋحىن كوتەرۋدە. كور­نەكتى ونەرتانۋشىلار مەن تانىمال ونەر يەلەرىنىڭ، جوو وقىتۋشىلارىنىڭ شەبەرلىك دارىستەرى ونلاين پلاتفورمالاردا بارلىعىنا قولجەتىمدى. مادەنيەت مينيسترلىگى ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن تۇرعىنى ۇيدەن شىقپاي-اق مۋزەيلەرگە ۆيرتۋالدى ساياحات جاساۋى، تەاترلاردىڭ قويىلىمىن، ونەر جۇلدىزدارىنىڭ كوتسەرتتەرىن ونلاين تاماشالاي الۋى مۇمكىن­دى­گىن ۇيىمداستىردى. ءبىر عانا «كارانتيندەگى جۇلدىز»، «ونلاين-ونەر» جوبالارى وتان­داس­­تارىمىزدىڭ جىلى لەبى­زى­­­­­­نە يە بولىپ جاتقانىن اتاسام دا جەتكىلىكتى بولار. «حالىق قازىناسى» اتتى قۇرمانعازى اتىنداعى قازاق ۇلتتىق كونسەرۆاتورياسى مەن قازاق راديوسىنىڭ بىرلەسكەن جاڭا جوباسى تىكەلەي ەفيرگە شىعا باستادى.

 رۋحاني ازىق الام دەيتىن ءاربىر ادام ءۇشىن ەلىمىزدەگى كىتاپحانالار ەلەكتروندى كىتاپتار قورىن ۇسىنىپ، مەملەكەتتىك مۇراعات ونلاين قىزمەت كورسەتۋگە كوشتى. مەملەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەنەمىز دەۋشىلەرگە تەگىن ونلاين كۋرس­تار اشىلدى. ال ءتىل ساياساتى كوميتەتى تەرمين سوزدەر جاساۋعا «قازاقى تەرميندى حالىق جاسايدى» كونكۋرسىن جاريالاپ، ءالىپبيدى جەتىلدىرۋگە قاتىستى عالىمدارمەن ونلاين تالقى­لاۋلار ۇيىمداستىردى. سپورت كوميتەتىنىڭ باستاماسىمەن سپورت ساڭلاقتارىنىڭ تاڭعى جاتتىعۋى الەۋمەتتىك جەلىلەردە تاراتىلىپ، كۇللى قازاقستاندىقتار چەمپيوندارمەن بىرگە جاتتىعۋ جاساۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. سەرىك ساپيەۆ، ءاليا يۋسۋپوۆا، ۆاسيلي لەۆيت، ادىلبەك نيازىم­بەتوۆتەرمەن وتكەن تىكەلەي ەفير­دە­گى سۇحباتتار كوپشىلىك كوڭىلىنەن شىقتى.

پرەزيدەنت مالىمدەمەسىندە ء«بىز – رۋحى اسقاق، بىرلىگى بەكەم، ەڭسەسى بيىك حالىقپىز. سوندىقتان بۇل سىناقتان دا سۇرىنبەي ءوتىپ، قيىندىقتى بىرگە ەڭسەرەمىز دەپ سەنەمىن» دەگەن سوزدەر بار. مينيسترلىكتىڭ باستاماسىمەن الەۋمەتتىك جەلىدە بەلگىلى ءانشى، حالىق ءارتىسى روزا رىمباەۆا جولداعان «بىرگە ەڭسەرەمىز» اتتى ەستافەتا از كۇننىڭ ىشىندە 500-دەن اسا ادامعا تارا­لىپ، بۇگىندە شەتەلدىك ونەر يەلە­رى مەن زيالى قاۋىم دا قوسىلىپ جاتىر. بۇل دا بولسا قازاقستان حال­قىنىڭ اۋىزبىر­شىلىگى مەن بەرىك رۋحىنىڭ ءبىر سيپاتى بولار.

الاشتىڭ ارىسى ماعجان جۇماباەۆ «ەردىڭ ەلگە باعاسى قانى ءبىر بولۋدا ەمەس، جانى ءبىر بولۋدا; قۋانىش-قايعىسى ورتاق بولۋدا. ەردىڭ باعاسى ەلگە ەتكەن ەڭبەگىنىڭ زور ياكي كىشىلىگىندە ەمەس، ەل دەگەن جۇرەگىنىڭ تازا بولۋىندا; تىلەگىنىڭ ەلمەن ورتاق بول­ۋىندا» دەگەن اتالى ءسوز قال­دى­رىپ كەتكەن ەكەن. ەندەشە تورتكۇل دۇنيەنى دۇربەلەڭگە سال­عان دەرتتى قارشاداي بالادان، قا­بىر­عالى قارياعا دەيىن جۇمىلا ءجۇرىپ جەڭەتىن كۇن جاقىن بولعاي!

 

اقتوتى رايىمقۇلوۆا،

مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

Covid-19: تاعى 3 ادام كوز جۇمدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

Covid-19: 184 ادام جازىلىپ شىقتى

كوروناۆيرۋس • كەشە

نۇكتە فيلوسوفياسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار