ءوز كەزەگىندە قازاقستان پرەزيدەنتى ەلدەگى قابىلدانىپ وتىرعان قاتاڭ شارالاردىڭ ۋاقتىلى ءارى ورىندى ەكەنىن, ەلدە ۆيرۋستىڭ جاپپاي تارالۋىنا جول بەرىلمەيتىنىن اتاپ كورسەتتى. سونداي-اق ول حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ تومەندەۋىن بولدىرماۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, ازاماتتار مەن بيزنەسكە ارنالعان ناقتى كومەكتىڭ قوسىمشا تەتىكتەرىن ۇسىندى.
وسىعان دەيىن داعدارىسقا قارسى العاشقى شارالار توپتاماسىنا سايكەس جالپى كولەمى 4,4 تريلليون تەڭگەنى نەمەسە 10 ميلليارد دوللاردى قۇرايتىن قاراجات بولىنگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك.
ءسويتىپ مەملەكەت باسشىسىنىڭ مالىمدەمەسىنە سايكەس وسى جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ داعدارىسقا قارسى بىرقاتار جاڭا شارالار ىسكە قوسىلادى. وسىعان دەيىن تابىسىنان ايىرىلعان ازاماتتارعا ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرىندە (42500 تگ) قولداۋ كورسەتىلە باستاعان ەدى. ەندى بۇل كومەكتى الاتىندار ساناتى كەڭەيتىلىپ, ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار مەن رەسمي تىركەلمەي جۇمىس ىستەيتىندەر دە وسىنداي كومەك الاتىن بولادى. مۇنداي قولداۋ ءۇش ميلليونعا جۋىق ازاماتتى قامتىماق.
سونداي-اق الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى شەڭبەرىندە جالپى سانى 800 مىڭنان استام مۇقتاج جانعا, سونىڭ ىشىندە 1,2,3-توپتاعى مۇگەدەكتەر مەن جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەن ازاماتتارعا تەگىن ازىق-ت ۇلىك تاراتىلادى. ءوز كەزەگىندە ازاماتتارعا تەگىن مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ جالعاساتىن بولادى, سەبەبى مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە تىركەلمەگەن ازاماتتاردىڭ كومەك الۋ قۇقىعى 1 شىلدەگە دەيىن ۇزارتىلدى.
كارانتين جاعدايىندا حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىندەگى كەزەك كۇتتىرمەس ماسەلە بولىپ وتىر. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جانىنداعى ەلدى مەكەندەردەگى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى شەڭبەرىندە جۇمىسقا ورنالاستىرۋدى تاپسىردى. ولارعا نەگىزگى جالاقىعا قوسا 85 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ءبىر رەتتىك كوتەرمە اقى تولەنەدى.
جالپى, مەملەكەت باسشىسى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز مالىمدەمەسىندە بيزنەس وكىلدەرىنىڭ وسىعان دەيىن ەنگىزگەن ۇسىنىستارىنا رەت-رەتىمەن جاۋاپ بەرىپ, ەكونوميكالىق احۋالدىڭ ءارتۇرلى دامۋ باعىتتارىنا ساي مەملەكەتتىڭ ءوز جوسپارى بار ەكەنىن ءبىلدىردى.
بۇل رەتتە, پرەزيدەنت ۇلتتىق قوردان بولىنەتىن قاراجاتتىڭ ۇنەمدى جانە ورىندى جۇمسالۋى قاجەتتىگىنە جەتە نازار اۋداردى. اسا ءىرى كولەمدەگى اقشالاي قاراجاتتىڭ ماقساتتى جانە ءتيىمدى جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىن باقىلاۋ جونىندەگى ەسەپ كوميتەتىنە جۇكتەلدى. وڭىرلىك تەكسەرۋ كوميسسيالارى مەن قوعامدىق كەڭەستەردى دە وسى جۇمىسقا تارتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن, بىراق توتەنشە جاعدايدىڭ ەرەكشە شارتتارىن ەسكەرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
«حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋ ازاماتتاردىڭ مەملەكەت پەن بيلىككە دەگەن سەنىم دارەجەسىنە تىكەلەي بايلانىستى. بۇل تەك پروبلەمالار جانە ولاردى شەشۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار تۋرالى قوعامدى بارىنشا اقپاراتتاندىرۋ ارقىلى ىسكە اسپاق. وسىعان وراي پرەزيدەنتتىڭ وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ جولىندا مەملەكەتتىڭ اشىقتىعى مەن قوعاممەن سۇحباتقا ازىرلىگىن كورسەتە بىلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
ءسويتىپ, پرەزيدەنت قانداي كۇردەلى كەزەڭ بولسىن, مەملەكەت تاراپىنان مۇقتاج ازاماتتارعا ءاردايىم كومەك جاسالاتىنىن, ۋاقىتشا قيىندىقتى بىرلەسىپ ەڭسەرۋگە بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. وسىنداي سىن ساعاتتا حالىقتىڭ اۋىزبىرشىلىك تانىتىپ, مەملەكەتكە قولداۋ كورسەتۋى ماڭىزدى بولماق.
ءمادينا بەكتەنوۆا,
قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى
