«بريفينگتى جاقسى جاڭالىقتان باستاعىم كەلىپ وتىر. ەكى ەمدەلۋشى كوروناۆيرۋستان ايىقتى. قازىر ولار سوڭعى تەكسەرۋ ساراپتامالارىن تاپسىرۋدا. بۇيىرتسا, اۋرۋحانادان ەرتەڭ شىعادى. بۇل ءبىزدىڭ كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستەگى جەڭىسىمىز», دەگەن ۆەدومستۆو باسشىسى ۇكىمەتتىڭ جانە بارشا قازاقستاندىقتىڭ اتىنان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە العىس ايتتى.
اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى 109 نومىرىنە حابارلاسىپ, ازىق-ت ۇلىككە تاپسىرىس بەرۋگە بولادى دەگەن اقپاراتتىڭ جالعان ەكەنىن, ونى تاراتقان ادامداردىڭ زاڭعا سايكەس جازالاناتىنىن ايتتى. «كەشە عانا مەن پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا تەگىن ازىق-ت ۇلىك جيىنتىعى تۋرالى اقپارات جاريا ەتكەن بولاتىنمىن. ونى ازاماتتاردىڭ 4 ساناتى الا الاتىنىن ەسكە سالعىم كەلەدى. ءبىرىنشى سانات: اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ 6 جاستان جوعارى بالالارى. 2, 3, 4-سانات: كارانتيندىك ايماقتا تۇراتىن ازاماتتار. ناقتى ايتقاندا, ااك الاتىن وتباسىلاردىڭ بارلىق ەرەسەك مۇشەسى, سونىڭ ىشىندە كوپ بالالى وتباسىلار, بارلىق جاستاعى 1 جانە 2-توپتاعى مۇگەدەكتەر مەن مۇگەدەك بالالار, مۇگەدەك بالانىڭ كۇتىمىمەن وتىرعان اتا-انالار», دەدى مينيستر.
كارانتيندەگى نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالاسىنىڭ جاعدايىنا توقتالعان د.اباەۆ ەكى مەگاپوليسكە كولىكتەر مەن ادامدار اكىمدىك ءتىزىمى بويىنشا كىرىپ-شىعاتىنىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, «سەرگەك» جۇيەسىن جاساۋشى كومپانيا پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ پلانشەتتەرىنە ارنايى ءموبيلدى قوسىمشا ەنگىزگەن. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بۇل ارقىلى كولىكتىڭ ءنومىرى مەن جۇرگىزۋشىنىڭ رۇقسات ەتىلگەن تىزىمدە بار-جوعىن انىقتاپ, كىرىپ-شىققان كولىكتەر مەن ادامداردى ەسەپكە الادى.
ءتىزىمنىڭ قاتارىندا قالاعا ازىق-ت ۇلىك, ءدارى اكەلەتىن ادامدار مەن كولىكتەر ەنگىزىلگەن. ماسكا ماسەلەسىنە توقتالعان مينيستر بۇگىندە ەلىمىزدە تىگىن تسەحتارى فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالارمەن بىرلەسىپ كۇنىنە 850 مىڭعا جۋىق ماسكا تىگىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇل ماسكالاردى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بارلىق وڭىرگە تاراتۋدا. ونىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە 70 تىگىن تسەحى ماسكا تىگىپ جاتىر.
توتەنشە جاعداي رەجىمىندەگى شەكتەۋلەرگە قاراماستان بارلىق وڭىردە تويلار مەن جيىندار, سالتاناتتى شارالار ءوتىپ جاتقانىن, كافەلەر مەن ينتەرنەت-كلۋبتار, بالالارعا ارنالعان ۇيىرمەلەر جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن جەتكىزگەن د.اباەۆ وسىنداي 313 دەرەك انىقتالعانىن حابارلادى. ونىڭ 94-ءى جاۋاپقا تارتىلىپ, 64-ءى قاماۋعا الىنعان. «بىردەن ايتايىن, ازاماتتارىمىزدىڭ باسىم بولىگى توتەنشە جاعداي رەجىمى تالاپتارىنا تۇسىنىستىكپەن قارايدى. دەگەنمەن بارلىعى بىردەي ەمەس. نەگىزىنەن زاڭبۇزۋشىلىقتار اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋ تۋرالى كودەكستىڭ 476-بابى بويىنشا ورىن الۋدا. جاۋاپكەرشىلىك شاراسى – 10 اەك-كە دەيىن ايىپپۇل نەمەسە 15 تاۋلىككە قاماۋ», دەدى ول.
سونداي-اق توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە تابىسىنان ايىرىلعان قازاقستاننىڭ جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتارى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان اقشالاي تولەم الادى. جاڭا تولەم قازاقستان اۋماعىندا جۇمىس ىستەيتىن ەل ازاماتتارىنا بەرىلەدى. تولەم الۋدىڭ ارنايى شارتتارى بار. الدىمەن توتەنشە جاعدايدىڭ جاريالانۋىنا بايلانىستى جالاقىسى ساقتالماي دەمالىسقا جىبەرىلگەن جۇمىسشىعا الەۋمەتتىك تولەم بەرىلەدى. تولەم الۋ ءۇشىن توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەن داتاعا دەيىنگى سوڭعى 12 ايدىڭ كەمىندە 3 ايىندا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا جۇمىسشى ءۇشىن اۋدارىم جاسالۋى قاجەت. الەۋمەتتىك تولەم ورتا, شاعىن جانە ورتا بيزنەس جۇمىسشىلارى ءۇشىن عانا جۇزەگە اسىرىلادى. جاڭا الەۋمەتتىك تولەمدى تاعايىنداۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى جەرگىلىكتى ورگانعا جۇگىنىپ, توتەنشە جاعداي كەزىندە قىزمەتىنىڭ شەكتەلۋىنە بايلانىستى جۇمىسشىسىنىڭ كىرىسىنەن ايىرىلاتىنىن دالەلدەيتىن قۇجات ۇسىنۋى قاجەت. «كەشە حابارلاعانىمداي, باق پەن ازاماتتاردان ءتۇسىپ جاتقان ساۋالداردىڭ باسىم بولىگى توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعاندارعا اقشالاي تولەم جاساۋعا قاتىستى بولىپ وتىر. جالاقىسىز ەڭبەك دەمالىسىنا ءماجبۇرلى تۇردە شىعۋىنا بايلانىستى توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە كىرىسىنەن ايىرىلعان قازاقستاننىڭ جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتارى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان تولەم الادى. ءبىر جۇمىسشىعا الەۋمەتتىك تولەمنىڭ كولەمى ايىنا 1 ەڭ تومەنگى جالاقىنى نەمەسە 42,5 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
مينيستر حالىق ءبىرىنشى كەزەكتە تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ تاپشىلىعى بولمايتىنىن تاعى دا اتاپ ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى قازاقستان ۇكىمەتى 9 ءتۇرلى تاۋاردى ەكسپورتتاۋعا تىيىم سالعان. ولاردى قازىر ساۋدا جەلىلەرى, وڭىرلىك ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تۇراقتاندىرۋ قورى, كوتەرمە ساۋدا جاساۋشىلار ساتىپ الۋدا. «ساۋدا ورتالىقتارىنداعى كەزەك ازايىپ كەلەدى. وسى رەتتە حالىق ءبىرىنشى كەزەكتە تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ تاپشىلىعى بولمايتىنىن تاعى دا ايتقىم كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە كوپتەگەن ءوندىرۋشى ءوز ونىمدەرىن ىشكى نارىققا باعىتتاعانىن بايقاپ وتىرمىز. سوندىقتان وسىنداي كۇردەلى ۋاقىتتا ءوز ەلىنە كومەكتەسىپ جاتقان كاسىپكەرلەرگە العىس ايتامىز», دەدى د.اباەۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ۇكىمەت كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسۋ ءۇشىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان اۋقىمدى شارالار اتقارۋدا. جاعدايدىڭ كۇردەلى ەكەنىن, حالىقتان ماماندار ايتقان قاراپايىم قاعيدالاردى ۇستانۋىن وتىنگەن ول: «قولىڭىزدى ءجيى جۋىڭىز, ءار جۋعانىڭىز 20 سەكۋندتان كەم بولماسىن. ۇيدەن شىقپاڭىز. دالاعا شىقساڭىز ماسكا تاعىڭىز جانە ادامدارمەن 2 مەتر ارالىقتى ساقتاڭىز. كوپشىلىك بولىپ جينالماڭىزدار. قازىر توي تويلايتىن, قىدىراتىن ۋاقىت ەمەس. وسى قاراپايىم شارالاردى جاساۋ ارقىلى سىزدەر ءوزىڭىزدىڭ, جاقىندارىڭىزدىڭ ءومىرىن ساقتاي الاسىزدار», دەدى.
ايتا كەتەيىك, كەشەگى كۇننىڭ مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, ەلىمىزدە كوروناۆيرۋستى 80 ادام جۇقتىرعان. اتاپ ايتقاندا, نۇر-سۇلتان قالاسىندا – 41, الماتى قالاسىندا – 31, شىمكەنت قالاسىندا 2 جاعداي تىركەلسە, قاراعاندى قالاسىندا – 2, الماتى وبلىسىندا – 1, اقتوبە وبلىسىندا – 1, جامبىل وبلىسىندا – 1, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 1 ناۋقاس انىقتالىپ وتىر.