كوروناۆيرۋس • 26 ناۋرىز، 2020

COVID-19: ەلىمىزدە ەكى ادام اۋرۋدان ايىقتى

82 رەتكورسەتىلدى

كەشە اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ونلاين-بريفينگتى جاعىمدى جاڭالىقپەن باستادى. COVID-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرعان ەكى ەمدەلۋشىنىڭ جازىلىپ، اۋرۋحانادان شىعاتىنىن جەتكىزگەن مينيستر پاندەمياعا قارسى توتەنشە جاعداي جاريالاعان ەلىمىزدىڭ جاعدايىنا توقتالدى.

 

«بريفينگتى جاقسى جاڭالىقتان باستا­عىم كەلىپ وتىر. ەكى ەمدەلۋشى كورونا­ۆيرۋستان ايىقتى. قازىر ولار سوڭعى تەكسەرۋ ساراپتامالارىن تاپسىرۋدا. بۇيىرتسا، اۋرۋحانادان ەرتەڭ شىعادى. بۇل ءبىزدىڭ كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستەگى جەڭىسىمىز»، دەگەن ۆەدومستۆو باسشىسى ۇكىمەتتىڭ جانە بارشا قازاقستاندىقتىڭ اتىنان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە العىس ايتتى. 

اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمي­نيسترى 109 نومىرىنە حابارلاسىپ، ازىق-ت ۇلىككە تاپسىرىس بەرۋگە بولادى دەگەن اقپاراتتىڭ جالعان ەكەنىن، ونى تاراتقان ادامداردىڭ زاڭعا سايكەس جازالاناتىنىن ايتتى. «كەشە عانا مەن پرەزيدەنت تاپ­­سىر­ماسى بويىنشا تەگىن ازىق-ت ۇلىك جيىن­ت­ىعى تۋرالى اقپارات جاريا ەتكەن بولا­­تىن­مىن. ونى ازاماتتاردىڭ 4 ساناتى الا الاتىنىن ەسكە سالعىم كەلەدى. ءبىرىن­شى سانات: اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الا­تىن از قامتىلعان وتباسىلاردىڭ 6 جاس­تان جو­عارى بالالارى. 2، 3، 4-سانات: كا­ران­تين­دىك ايماقتا تۇراتىن ازاماتتار. ناقتى ايتقاندا، ااك الاتىن وتباسىلاردىڭ بار­لىق ەرەسەك مۇشەسى، سونىڭ ىشىندە كوپ با­­لالى وتباسىلار، بارلىق جاستاعى 1 جانە 2-توپتاعى مۇگەدەكتەر مەن مۇگەدەك با­لالار، مۇگەدەك بالانىڭ كۇتىمىمەن وتىر­عان اتا-انالار»، دەدى مينيستر.

كارانتيندەگى نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالاسىنىڭ جاعدايىنا توقتالعان د.اباەۆ ەكى مەگاپوليسكە كولىكتەر مەن ادامدار اكىمدىك ءتىزىمى بويىنشا كىرىپ-شىعاتى­نىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، «سەرگەك» جۇيەسىن جاساۋشى كومپانيا پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ پلانشەتتەرىنە ارنايى ءموبيلدى قوسىمشا ەنگىزگەن. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بۇل ارقىلى كولىكتىڭ ءنومىرى مەن جۇرگىزۋشىنىڭ رۇقسات ەتىلگەن تىزىمدە بار-جوعىن انىقتاپ، كىرىپ-شىققان كولىكتەر مەن ادامداردى ەسەپكە الادى.

ءتىزىمنىڭ قاتارىندا قالاعا ازىق-ت ۇلىك، ءدارى اكەلەتىن ادامدار مەن كولىكتەر ەنگىزىلگەن. ماسكا ماسە­لەسىنە توقتالعان مينيستر بۇگىندە ەلىمىزدە تىگىن تسەحتارى فارما­تسەۆتي­كالىق كومپانيالارمەن بىرلەسىپ كۇنىنە 850 مىڭعا جۋىق ماسكا تىگىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. بۇل ماسكالاردى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بارلىق وڭىرگە تاراتۋدا. ونىڭ ايتۋىن­شا، قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە 70 تىگىن تسەحى ماسكا تىگىپ جاتىر.

توتەنشە جاعداي رەجىمىندەگى شەكتەۋلەرگە قاراماستان بارلىق وڭىردە تويلار مەن جيىندار، سالتاناتتى شارالار ءوتىپ جاتقانىن، كافەلەر مەن ينتەرنەت-كلۋبتار، بالالارعا ارنالعان ۇيىرمەلەر جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن جەتكىزگەن د.اباەۆ وسىنداي 313 دەرەك انىق­تالعانىن حابارلادى. ونىڭ 94-ءى جاۋاپ­قا تارتىلىپ، 64-ءى قاماۋعا الىن­عان. «بىردەن ايتايىن، ازا­مات­تارىمىزدىڭ باسىم بولىگى توتەن­شە جاعداي رەجىمى تالاپتارىنا تۇسىنىستىكپەن قارايدى. دەگەن­مەن بارلىعى بىردەي ەمەس. نەگىزىنەن زاڭبۇزۋشىلىقتار اكىم­شىلىك قۇقىق بۇزۋ تۋرالى كودەكستىڭ 476-بابى بويىنشا ورىن الۋدا. جاۋاپكەرشىلىك شاراسى – 10 اەك-كە دەيىن ايىپپۇل نەمەسە 15 تاۋلىككە قاماۋ»، دەدى ول.

سونداي-اق توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە تابىسىنان ايىرىلعان قازاقستاننىڭ جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتارى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان اقشالاي تولەم الادى. جاڭا تولەم قازاقستان اۋماعىندا جۇمىس ىستەيتىن ەل ازاماتتارىنا بەرىلەدى. تولەم الۋدىڭ ارنايى شارتتارى بار. الدىمەن توتەنشە جاعدايدىڭ جاريالانۋىنا بايلانىستى جالاقىسى ساقتالماي دەمالىسقا جىبەرىلگەن جۇمىسشىعا الەۋمەتتىك تولەم بەرىلەدى. تولەم الۋ ءۇشىن توتەنشە جاعداي ەنگىزىل­گەن داتاعا دەيىنگى سوڭعى 12 ايدىڭ كەمىندە 3 ايىندا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنا جۇمىسشى ءۇشىن اۋدارىم جاسالۋى قاجەت. الەۋمەتتىك تولەم ورتا، شاعىن جانە ورتا بيزنەس جۇ­مىسشىلارى ءۇشىن عانا جۇزەگە اسىرىلادى. جاڭا الەۋمەتتىك تولەمدى تاعايىنداۋ ءۇشىن جۇمىس بەرۋشى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى جونىن­دەگى جەرگىلىكتى ورگانعا جۇ­گىنىپ، توتەنشە جاعداي كەزىندە قىز­­مەتى­نىڭ شەكتەلۋىنە بايلانىستى جۇ­مىسشىسىنىڭ كىرىسىنەن ايىرىلاتىنىن دالەلدەيتىن قۇجات ۇسىنۋى قاجەت. «كەشە حابارلاعانىمداي، باق پەن ازاماتتاردان ءتۇسىپ جاتقان ساۋالداردىڭ باسىم بولىگى توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعاندارعا اقشالاي تولەم جاساۋعا قاتىستى بولىپ وتىر. جالاقىسىز ەڭبەك دەمالىسىنا ءماجبۇرلى تۇردە شىعۋىنا بايلانىستى توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە كىرىسىنەن ايىرىلعان قازاقستاننىڭ جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتارى مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قورىنان تولەم الادى. ءبىر جۇمىسشىعا الەۋمەتتىك تولەمنىڭ كولەمى ايىنا 1 ەڭ تومەنگى جالاقىنى نەمەسە 42،5 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى»، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

مينيستر حالىق ءبىرىنشى كەزەكتە تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ تاپشىلىعى بولمايتىنىن تاعى دا اتاپ ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، توتەنشە جاعداي­عا بايلانىستى قازاقستان ۇكىمەتى 9 ءتۇرلى تاۋاردى ەكسپورتتاۋعا تى­يىم سالعان. ولاردى قازىر ساۋدا جە­لى­لەرى، وڭىرلىك ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تۇراق­تاندىرۋ قورى، كوتەرمە ساۋدا جاساۋ­شىلار ساتىپ الۋدا. «ساۋدا ور­تا­لىقتارىنداعى كەزەك ازايىپ كەلەدى. وسى رەتتە حالىق ءبىرىنشى كە­زەك­­تە تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ تاپ­­شى­­لىعى بولمايتىنىن تاعى دا ايت­­قىم كەلەدى. قازىردىڭ وزىندە كوپ­تە­گەن ءون­دىرۋشى ءوز ونىمدەرىن ىشكى نا­رىققا باعىتتاعانىن بايقاپ وتىرمىز. سوندىقتان وسىنداي كۇردەلى ۋاقى­تتا ءوز ەلىنە كومەكتەسىپ جاتقان كاسىپ­كەر­لەرگە العىس ايتامىز»، دەدى د.اباەۆ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، ۇكىمەت كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسۋ ءۇشىن بۇرىن-سوڭدى بولماعان اۋقىمدى شارالار اتقارۋدا. جاعدايدىڭ كۇردەلى ەكەنىن، حالىقتان ماماندار ايتقان قاراپايىم قاعيدالاردى ۇستانۋىن وتىنگەن ول: «قولىڭىزدى ءجيى جۋىڭىز، ءار جۋعانىڭىز 20 سەكۋندتان كەم بولماسىن. ۇيدەن شىقپاڭىز. دالاعا شىقساڭىز ماسكا تاعىڭىز جانە ادامدارمەن 2 مەتر ارالىقتى ساقتاڭىز. كوپشىلىك بولىپ جينالماڭىزدار. قازىر توي تويلايتىن، قىدىراتىن ۋاقىت ەمەس. وسى قاراپايىم شارالاردى جاساۋ ارقىلى سىزدەر ءوزىڭىزدىڭ، جاقىندارىڭىزدىڭ ءومىرىن ساقتاي الاسىزدار»، دەدى.

ايتا كەتەيىك، كەشەگى كۇننىڭ مالى­مەتتەرىنە سۇيەنسەك، ەلىمىزدە كو­رو­ناۆيرۋستى 80 ادام جۇقتىرعان. اتاپ ايتقاندا، نۇر-سۇلتان قالا­سىندا – 41، الماتى قالاسىندا – 31، شىمكەنت قالاسىندا 2 جاعداي تىر­كەلسە، قاراعاندى قالاسىندا – 2، ال­ماتى وبلىسىندا – 1، اقتوبە وب­لى­­­سىندا – 1، جامبىل وبلىسىندا – 1، سول­تۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 1 ناۋقاس انىقتالىپ وتىر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ىستىق تاماق تاراتتى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار