ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ونلاين بريفينگ وتكىزگەن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ ىندەت توڭىرەگىندەگى كەيبىر ماسەلەلەرگە توقتالدى. ول باس سانيتارلىق دارىگەردىڭ حالىقتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان جاڭا قاۋلىسىنا سايكەس, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى ورشىگەن, قاۋىپتى ەلدەردەن كەلگەن ازاماتتاردىڭ بارلىعى 14 كۇنگە كارانتينگە جاتقىزىلاتىنىن جانە ۆيرۋستى انىقتاۋعا ارنالعان تەست تاپسىراتىنىن ايتتى. «بۇعان 1 «ا» ساناتىنا كىرەتىن فرانتسيا, يران, يسپانيا, گەرمانيا جانە يتاليا سىندى ەلدەر جاتادى. قالعان ەلدەردەن كەلگەن ازاماتتار كوروناۆيرۋستى انىقتاۋعا ارنالعان ساراپتامالار تاپسىرۋ ءۇشىن ستاتسيونارلىق كارانتينگە 1 كۇنگە وقشاۋلانادى. ءتىپتى تەرىس ناتيجە بولعاننىڭ وزىندە ولار 13 تاۋلىككە ۇيدە وقشاۋلاناتىن بولادى», دەدى د.اباەۆ.
سونداي-اق ول ترانزيت ارقىلى ۇشىپ كەلگەن ازاماتتار دا نازاردا بولىپ, بارلىق ساراپتامالاردى تاپسىراتىنىن جەتكىزدى. ال قازاقستان اۋماعىنا ترانزيتتىك رەيستەر قونعان جاعدايدا, جولاۋشىلار ۇشاق بورتىنان شىقپايدى.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە ەلىمىزدە كوروناۆيرۋستى انىقتايتىن 60 مىڭ تەست بار. «جاقىن كۇندەرى ءبىزدىڭ قولىمىزعا تاعى 150 مىڭ تەست تۇسەدى. كەلىسىمشارت جاساسۋ كەزەڭىندە تۇر. بۇدان بولەك 100 مىڭ تەست دەمەۋشىلەردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن ساتىپ الىنادى. حالىق ءۇشىن تەست تەگىن جۇرگىزىلەدى», دەدى داۋرەن اباەۆ.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىز بويىنشا 27 مىڭ توسەك-ورىن دايىندالعان. بۇگىندە ەلورداداعى توسەك-ورىنداردىڭ 25, الماتىدا 12 پايىزىندا عانا ناۋقاستار جاتىر. ال ماسكا ءوندىرۋ بويىنشا دا جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن د.اباەۆ: «قازىرگى ۋاقىتتا ءبىر تاۋلىكتىڭ ىشىندە وندىرىلەتىن ماسكانىڭ جالپى سانى – 604 مىڭ دانا. بۇل كولەم الداعى ۋاقىتتا تاۋلىگىنە 1 ملن داناعا جەتكىزىلەدى. نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالالارىندا تاۋەكەل توبىنا كىرەتىن ادامدارعا تەگىن ماسكا بەرۋ ۇيىمداستىرىلادى», دەدى.
مينيستر توتەنشە جاعداي رەجىمىن بۇزعانداردىڭ جاۋاپقا تارتىلىپ جاتقانىن ايتتى. «سانيتارلىق جانە گيگيەنالىق نورماتيۆتەردى بۇزۋ» بابى بويىنشا سوتقا دەيىنگى ءۇش تەرگەۋ باستالدى. توتەنشە جاعداي رەجىمىن بۇزعانى ءۇشىن «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ 476-بابى بويىنشا 143 تۇلعاعا قاتىستى اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى. مىسالى, ءدامحانالار مەن مەيرامحانالار رۇقسات ەتىلمەگەن ۋاقىتتا جۇمىس ىستەيدى. جيىن-توي وتكىزەدى. وسىنىڭ بارلىعى ادامداردىڭ ومىرىنە قاۋىپ توندىرەدى. سوندىقتان دا ولار جاۋاپقا تارتىلادى. تولىقتاي العاندا نۇر-سۇلتان مەن الماتىداعى بلوك-بەكەتتەردەگى جاعداي تۇراقتى. حالىق ەنگىزىلگەن شارالارعا تۇسىنىستىكپەن قاراۋدا», دەدى ول.
6 ساۋىردەن باستاپ قازاقستانداعى مەكتەپتەر قاشىقتان وقىتۋعا كوشەتىنىن جەتكىزگەن مينيستر «بالاپان» تەلەارناسىندا قازاق تىلىندە, «ەل ارنادا» ورىس تىلىندە قوسىمشا ۆيدەو ساباقتار كورسەتىلەتىنىن ايتتى. سونداي-اق egov.kz ەلەكتروندى اشىق ۇكىمەت پورتالىندا جاريالانعان ەلىمىزدە كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىن, ونىڭ ىشىندە قاۋىپتى ايماقتاردى كورسەتەتىن كارتانى حالىقتىڭ جاڭساق تۇسىنگەنى تۋرالى دا ايتقان د.اباەۆ: «كەشە ول دۇربەلەڭ تۋدىردى. ويتكەنى كوپشىلىگى ونى ۆيرۋستىڭ تارالۋ كارتاسى ەكەن دەپ ءتۇسىنىپ قالعان. ال ءىس جۇزىندە ول جەردە نەگىزىنەن كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاندارمەن بايلانىستا بولعان ادامداردىڭ سانى كورسەتىلگەن ەدى. ولاردىڭ بارلىعى دا مەديتسينالىق باقىلاۋدان وتكەن. ەشقايسىسىنان كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى تابىلماعان. دۇرلىگۋگە ەش نەگىز جوق. تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن كارتا قايتا جەتىلدىرىلۋدە», دەدى.
ال كەشە تاعى ونلاين بريفينگ وتكىزگەن اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن اشىلعان اتالعان شتابتىڭ ءۇش باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەيتىنىن اتاپ ءوتتى. بىرىنشىدەن, جالعان اقپاراتتاردى تاۋىپ, تەرىسكە شىعارسا, ەكىنشىدەن, ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ, سىن ساتتە بولعان جاعدايلاردا بىرلەسىپ, جەدەل ارەكەت ەتەدى. ال ۇشىنشىدەن, جاڭادان اشىلعان Coronavirus2020.kz سايتىنىڭ جۇمىسىن جۇرگىزەدى.
بريفينگتە مينيستر مەملەكەت باسشىسى داعدارىسقا قارسى وتە اۋقىمدى شارالار تۋرالى بايانداعانىن جەتكىزىپ, مۇقتاج ازاماتتاردىڭ بارلىعىنا مەملەكەت كومەكتەسەتىنىن ايتتى. «وزدەرىڭىز ەستىگەندەي, مۇقتاج ازاماتتاردىڭ بارلىعىنا مەملەكەت كومەكتەسەدى. ەشكىم قامقورلىقسىز قالمايدى. پرەزيدەنت ءسوزىنىڭ باستى ءتۇيىنى وسى. قازىر جۋرناليستەر مەن ازاماتتاردان كەلىپ ءتۇسىپ جاتقان سۇراقتاردىڭ باسىم كوپشىلىگى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرمالارىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا قاتىستى. وسى رەتتە بۇگىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ توراعالىعىمەن ۇكىمەتتىڭ وتىرىسى ءوتتى. بارلىق مينيسترلەر مەن اكىمدەر كەشەگى پرەزيدەنت بەرگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋ بويىنشا جول كارتالارىن جاسايدى. وسىعان وراي بارشاڭىزدان تۇسىنىستىك تانىتىپ, ۇكىمەتتىڭ ناقتى تەتىكتەرىنىڭ جاريالانۋىن كۇتۋدى سۇرايمىز», دەدى ول. مينيستر پرەزيدەنت تاپسىرمالارىنىڭ بارلىق پۋنكتتەرى ورىندالاتىنىن باسا ايتتى.
سونداي-اق ول 500 مىڭ ادامعا ازىق-ت ۇلىك جيىنتىعى بەرىلەدى, ياعني بۇل بويىنشا ەرەكشە ءتارتىپ ەنگىزىلگەن. «ونىمەن كارانتين ايماعىندا تۇراتىن جانە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الاتىن وتباسىلاردىڭ 6 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالارى مەن ەرەسەك مۇشەلەرى, سونىمەن قاتار 1-توپتاعى بارلىق مۇگەدەكتەر قامتاماسىز ەتىلەدى. جالپى مۇنداي كومەكپەن جارتى ميلليوننان استام ادام قامتىلادى», دەدى د.اباەۆ.
مينيستر توتەنشە جاعدايدىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى 2019 جىلى كوكتەمدە شاقىرىلعان ازاماتتاردىڭ اسكەري قىزمەتتەن بوساتىلمايتىنىن, ال اسكەرگە شاقىرۋ ۋاقىتشا توقتاتىلاتىنىن جەتكىزدى.
حالىقتى وتاندىق ونىمدەردى ساتىپ الۋعا شاقىرعان د.اباەۆ: «تاماق, كيىم, جيھاز, تۇرمىستىق حيميا سياقتى تاۋارلاردى ءبىز ءوزىمىز وندىرە الامىز. بىراق تەك ءوندىرىپ قويا سالۋ جەتكىلىكسىز. ول تاۋارلار نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتى, ساپالى جانە قولجەتىمدى بولۋى ءتيىس. قازاقستاندا وندىرىلگەن زاتتى ساتىپ الىپ جاتقان ءاربىر ازامات ءبىلۋى كەرەك – بۇل ەلدىڭ كەلەشەگىنە ءوز ۇلەسىن قوسۋدا. بارشاڭىزدى وسىعان شاقىرامىن», دەدى.
ايتا كەتەيىك, كەشە كەشكى اقپاراتقا سۇيەنسەك, ەلىمىزدە جۇقپالى دەرتتى جۇقتىرعانداردىڭ سانى 68 ادامعا جەتىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, نۇر-سۇلتان قالاسىندا – 35, الماتىدا – 29, قاراعاندىدا – 2, الماتى وبلىسىندا – 1, اقتوبە وبلىسىندا 1 جاعداي تىركەلدى.