بەلورۋس باسشىسى رەسەيمەن ءبىر ەكونوميكالىق وداقتا ەكەندىگىن پايدالانىپ, وسى ەلدەن مۇنايدى باسقالاردان ارزانىراق العىسى كەلەدى. ال رەسەي بيلىگى ساۋدادا تۋىستىق جوق ەكەندىگىن العا تارتادى. ءسويتىپ رەسەيدىڭ بەلورۋسسياعا ساتاتىن مۇنايىنىڭ باعاسى ۇلكەن ۇرىس-كەرىسپەن بارىپ بەلگىلەنەدى. وسى جاعداي جىلما-جىل قايتالانىپ كەلەدى.
2017 – 2024 جىلدارعاارنالىپ جاسالعان ۇكىمەتارالىق كەلىسىم بويىنشا رەسەي بەلورۋسسياعا جىلىنا 24 ملن توننا مۇناي ساتۋعا ءتيىس. ال ونىڭ باعاسى حالىقارالىق رىنوكتاعى جاعدايعا بايلانىستى جىل سايىن رەتتەلەدى. وسى بويىنشا جىلما-جىل جاسالىناتىن رەسەي مەن بەلورۋس اراسىنداعى باعا جونىندەگى كونتراكتىنىڭ كۇشى 1 قاڭتار كۇنى توقتاعان بولاتىن. ال جاڭاسى ءالى كۇنگە دەيىن جاسالىنباي كەلەدى. باستى سەبەپ – ەكى ەل اراسىنداعى ادەتكە اينالعان باعا تارتىسى.
وسىعان سايكەس ەكى ەل باسشىلىعى اراسىنداعى اقپان ايىنىڭ باسىنداعى كەلىسسوزدەر ناتيجەسىز اياقتالعان ەدى.
دەگەنمەن جاعدايدىڭ قالاي وزگەرەتىندىگىن الدىن الا بىلگەندەي بۇل جولى بەلورۋس پرەزيدەنتى ءوز ۇستانىمىنان شەگىنبەسكە بەكەم بەل بايلادى. رەسەيدىڭ ءوزىن باعاعا قاتىستى تىزەرلەتە المايتىندىعىن, ويتكەنى مۇنىڭ ەل تاۋەلسىزدىگىنە قاتىستى ماسەلە ەكەندىگىن مالىمدەدى. «ەگەر رەسەي باعاعا قاتىستى قوقان-لوقى جاساي بەرەتىن بولسا, ءبىز وندا مۇناي ساتىپ الۋدىڭ باسقا دا بالامالى جولدارىن قاراستىراتىن بولامىز. تاۋەلسىز ەلمىز. ال ونى باسقانىڭ الدىندا تىزەرلەۋ ءۇشىن العامىز جوق» دەگەندەي مالىمدەمە جاسادى.
وسىدان كەيىن كوپ وتپەي-اق جاعداي 180 گرادۋسقا وزگەرىپ سالا بەردى دەپ ايتۋعا بولادى. الەمدە كوروناۆيرۋس ىندەتى باستالدى. وسى جاعدايعا بايلانىستى كوپتەگەن ەلدەر ءوز شەكارالارىن جاۋىپ, ەلدەر اراسىنداعى بارىس-كەلىس ءۇزىلدى. ۇشاقتار ۇشۋىن توقتاتىپ, اۋە كومپانيالارى توقىراۋعا ءتۇستى. وسىدان مۇنايدان جاسالاتىن كەروسين پايدالانۋ كورسەتكىشى الدە قايدا ازايىپ كەتتى. الەمدە وسىعان دەيىن ءار كۇنى 7 ملن باررەل اۆياكەروسين تۇتىنىلىپ كەلگەندىگىن ەسكە الساق, مۇنىڭ تيگىزەر اسەرى مول ەكەندىگىن شامالاۋعا بولادى. ساراپشىلاردىڭ مالىمدەۋىنشە قازىر الەمدەگى اۆيوكەروسين قويمالارىنىڭ 80 پايىزى وسى ونىمگە تولىپ تۇر.
وسى جاعدايعا وراي JBC Energy اگەنتتىگىنىڭ باعالاۋى بويىنشا ءساۋىر-مامىر ايلارىندا الەمدە كەروسيننىڭ كۇندىك سۇرانىسى 2,7 باررەلگە دەيىن شەكتەلەتىن بولسا, ءىرى مۇناي ترەيدەرلەرىنىڭ ءبىرىنىڭ بولجامىنا سۇيەنگەن Bloombergاگەنتتىگى كەروسينگە دەگەن سۇرانىستىڭ 50 پايىزعا دەيىن قۇلدىرايتىندىعىن جازعان.
ونىڭ ۇستىنە, كەز كەلگەن ەلدە اۆتوكولىك قوزعالىسى شەكتەلدى. بۇل الەمدەگى مۇناي پايدالانۋ كولەمىن ەسەلەپ ازايتتى. مۇنايدىڭ الەمدىك رىنوكتاعى باعاسى قۇلدىرايتىنى بىردەن بەلگىلى بولدى.
ونىڭ ۇستىنە, «جىعىلعانعا جۇدىرىق» دەگەندەي الەمدەگى مۇناي ءوندىرۋدىڭ ەكى الىبى – ساۋد ارابياسى مەن رەسەي اراسىندا حالىقارالىق مۇناي رىنوگىنا اسەرى مول داۋ شىقتى. مۇناي تۇتىنۋ رىنوگىندەگى تۇتىنۋ كولەمىنىڭ شەكتەلۋىنە بايلانىستى مۇناي باعاسىن ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا مۇناي ءوندىرۋدى شەكتەۋ جونىندەگى وپەك+كەلىسىمىنە رەسەي باس يمەيتىندىگىن ءبىلدىرىپ, بۇل كەلىسىمنەن شىعاتىندىعىن مالىمدەدى. وڭايلىقپەن بىتىسپەس داۋ وسى جاعدايدان باستاۋ الدى.
اشۋىنا مىنگەن ساۋديا بيلىگى كۇتىلمەگەن توتەنشە شارالارعا باردى. ول ەندى ءوز ەلىندەگى مۇناي ءوندىرۋ كولەمىن بۇرىنعى 9 ملن باررەلدەن 12 ملن باررەلگە دەيىن كوتەرەتىندىگىن مالىمدەپ, مۇناي باعاسىن ەكى ەسەگە جۋىق ءتۇسىرىپ جىبەردى. ەۋروپالىقتاردى مۇنايدى وزىنەن ساتىپ الۋعا شاقىردى. رەسەيدىڭ قۇرامىندا كۇكىرتى كوپ يۋرلاس مۇنايىنا قاراعاندا ساۋد ارابياسىندا وندىرىلەتىن مۇنايدىڭ ساپالى ەكەندىگى, ءارى سالماعى دا جەڭىل كەلەتىندىگى بەلگىلى. ياعني وڭدەۋگە دە, تاسىمالعا دا ءتيىمدى. سوندىقتان ساۋديانىڭ بۇل ۇسىنىسىنا ەۋروپالىقتار بىردەن قۇلاق ءتۇردى.
وسى ۋاقىتقا دەيىن ساۋد ارابياسىنىڭ مۇنايى اقش-قا جونەلتىلىپ, ال ەۋروپالىق رىنوكقا كوبىنەسە رەسەي يەلىك ەتەتىن. رەسەي ەۋروپاعا نەگىزگى مۇناي جەتكىزۋشىنىڭ ءبىرى بولاتىن. مۇنايدى ساتۋ رىنوگى ەكى ەلدىڭ اراسىندا وسىلاي بولىنگەن ەدى.
ەندى وسى ءتارتىپ بۇزىلايىن دەپ تۇر. ەندى ەۋروپانى مۇنايمەن قامتۋ مىندەتىن ساۋد ارابياسى مەن ونىڭ وداقتاستارى بىرىگىپ ءوز موينىندارىنا الماق نيەتتە. قازىرگى كۇنى رەسەي مۇنايى ەۋروپا رىنوگىنا وتە قيىن جاعدايدا شامالاپ قانا وتۋدە.
وسى جاعداي رەسەيمەن مۇناي باعاسى جونىندە تارتىسىپ جاتقان لۋكاشەنكونىڭ وڭ جامباسىنا ءدوپ كەلدى. ەندى لۋاشەنكونىرەسەيلىكتەردىڭ وزدەرى ىزدەپ تاپتى.
21 ناۋرىز كۇنى لۋكاشەنكو رەسەيلىكتەردىڭ بۇل جولى بەلورۋس تارابىنىڭ ۇسىنىسىنا تولىق قۇلاق تۇرگەندىگىن, وسى ەلگە ساتىلاتىن مۇنايدىڭ ءار تونناسىنىڭ باعاسىن 7 دوللارعا دەيىن ارزانداتپاق بولعاندىعىن, بىراق بەلورۋس تارابىن مۇنىڭ ءوزى قاناعاتتاندىرماعاندىعىن مالىمدەدى.
ەندى 23 ناۋرىزداعى رەيتەر اگەنتتىگى تاراتقان حابارعا قاراعاندا, رەسەي تارابى بەلورۋسسياعا ساتاتىن مۇنايىنىڭ ءار تونناسىنىڭ باعاسىن 12 دوللارعا دەيىن تومەندەتۋگە بەل بايلاپ وتىرعان كورىنەدى. بۇل رەسەي مۇنايىنىڭ ءار تونناسى بەلورۋسسياعا 15,7 دوللاردان ساتىلادى دەگەن ءسوز.
رەيتەر اگەنتتىگىنىڭ مالىمدەۋىنشە, رەسەي تارابى رەسەيگە جونەلتىلەتىن مۇناي كولەمىن جاڭا باعا كەلىسىمى بويىنشا تولىق كولەمىندە قامتاماسىز ەتۋگە ءازىر ەكەندىگىن بىلدىرگەن. الايدا وسىنىڭ الدىندا وزىنە قاجەتتى مۇنايدىڭ ءبىر بولىگىن رەسەيدەن باسقا ەلدەر ارقىلى قامتاماسىز ەتەتىندىگىن مالىمدەگەن بەلورۋس بيلىگى ەندى رەسەيدەن قانشا توننا مۇناي ساتىپ الۋعا ءازىر ەكەندىگىن ناقتى ايتپاي وتىرعان كورىنەدى.
ارينە, وسىدان ەكى اي بۇرىن رەسەي مەن بەلورۋس اراسىندا مۇناي باعاسىنا قاتىستى وسىنداي كەلىسسوزدەر بولادى دەسە ەشكىم سەنبەس ەدى. ءتىپتى لۋكاشەنكونىڭ ءوزى دە كۇتپەگەن بولار. ەندى مۇناي باعاسىنا قاتىستى تورەلىكتى ونىڭ ءوزى ايتۋدا. ارينە, بۇل ىستە لۋكاشەنكوعا كوروناۆيرۋستىڭ جانە ساۋديا مەن رەسەي اراسىندا ورىن الىپ وتىرعان مۇناي شايقاسىنىڭ كومەكتەسىپ جىبەرگەنى ايقىن.
