اعىمداعى جىلدىڭ 20 ناۋرىزىنداعى جاعداي بويىنشا الماتىدا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانى جۇقتىرعان 22 جاعداي تىركەلدى. بارلىعى زەرتحانالىق تۇردە راستالدى. الماتى قالاسى اۋماعىنداعى ەپيدەميولوگيالىق تەكسەرۋ ناتيجەلەرى بويىنشا COVID-2019-دىڭ 10 وشاعى انىقتالدى:
– المالى اۋدانى – 3;
– مەدەۋ – 3;
– تۇركسىب – 2;
– جەتىسۋ – 1;
– الاتاۋ – 1.
بارلىق وشاقتا ىندەتتىڭ ودان ءارى تارالۋىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ەپيدەمياعا قارسى جانە پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار كۇشەيتىلدى. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى وشاق ايماعىندا ورنالاسقان بارلىق تۇلعالاردىڭ جاعدايىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋدە.
COVID-19 ىندەتىنىڭ تىركەلگەن وقيعالارىنا جانە ينفەكتسيانىڭ تارالۋ سيپاتىنا قوسىمشا تالداۋ جۇرگىزگەننەن كەيىن جانە ەپيدەميولوگتاردىڭ قورىتىندىسىن نەگىزگە الا وتىرىپ, وشاق ايماعىنىڭ شەكاراسى كوپپاتەرلى ءۇيدىڭ كىرە بەرىسىنە دەيىن جانە تۇرعىن ءۇي اۋماعىنداعى جەكەمەنشىكتەگى ۇيگە دەيىن قىسقارتىلدى. وسىعان وراي ۇيلەر مەن پاتەرلەردى كۆارتال بويىنشا كارانتيندەۋ بويىنشا بۇعان دەيىن قابىلدانعان شەشىم كۇشىن جويادى.
جالپى ينفەكتسيا 1-1,5 مەتر قاشىقتا تۇرعان ناۋقاس ادامنىڭ سويلەۋى, تۇشكىرۋى مەن جوتەلى ارقىلى بەرىلەدى. سوVID-2019 ىندەتىن جۇقتىرعان ادام وتباسىنداعى, جۇمىستاعى, قوعامدىق كولىكتە, قوناقتا جانە باسقا دا قوعامدىق ورىنداردا اينالاسىنداعىلاردى تەك تىعىز بايلانىستا بولۋ ارقىلى جۇقتىرۋى مۇمكىن. COVID-2019 ۆيرۋسىنىڭ قورشاعان ورتادا توزىمدىلىگى تومەن بولعاندىقتان 1 ساعاتتان ارتىق ءومىر سۇرە المايدى. سول سەبەپتى COVID-2019 جۇقتىرعان ناۋقاسپەن تىعىز بايلانىس ورناتپاعان ۇيلەر مەن پاتەرلەردى كارانتينگە جابۋدىڭ قاجەتى جوق. ينفەكتسيانىڭ تارالۋىن توقتاتۋ بويىنشا ەپيدەمياعا قارسى شارالار تومەندەگىدەي:
– ىندەتتى جۇقتىرۋشىنى ستاتسيونارعا وقشاۋلاۋ;
– ناۋقاسپەن بايلانىستا بولعاندى ءۇي كارانتينىنە جابۋ;
– ينفەكتسيانىڭ بەرىلۋ جولى بويىنشا اركىم جەكە گيگيەنانى ساقتاپ, بەتپەردە كيۋى قاجەت.
وشاق ايماعىندا ورنالاسقان ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى سىرتقا تەك قاجەتتىلىگى بويىنشا جانە مەديتسينا مەن پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ بىرگە بارىپ كەلۋىمەن جىبەرىلەدى. بارلىق ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرى مەن ءدارىحانالار كۇشەيتىلگەن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدا جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. سونىمەن قاتار, اۋدان اكىمدىكتەرى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا كومەك كورسەتۋدە. وشاق ايماعىندا ورنالاسقان تۇرعىندار اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
بۇعان دەيىن الماتى قالاسىنىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرىنىڭ قاۋلىسىمەن كوروناۆيرۋس وشاعى اۋماعىنداعى تۇلعالارعا وقشاۋلاۋ كەزەڭىندە جۇمىس ورىندارىنىڭ ساقتالاتىنى تۋرالى جانە اۋرۋحانالىق پاراقتاردى تولەۋ بويىنشا ۇسىنىستار بەرىلدى.
سونىمەن قاتار, اعىمداعى جىلدىڭ 19 ناۋرىزىندا قالالىق شتاب اۋدان اكىمدەرىنىڭ, سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جانە مەديتسينالىق قىزمەتتەر مەن كۇش قۇرىلىمدارى, قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق, تۇرعىن ءۇي, كاسىپكەرلىك, الەۋمەتتىك ءال-اۋقات جانە جاسىل ەكونوميكا باسقارمالارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ كارانتيندىك ايماعىنداعى ءىس-قيمىل الگوريتمىن ورىنداۋ بويىنشا نۇسقاما وتكىزگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
قالا بيلىگى قالا تۇرعىندارىنان كارانتين رەجيمىن ساقتاۋعا, كارانتيندىك ايماقتىڭ ىشىندە جۇرۋدەن اۋلاق بولۋعا, جەكە گيگيەنا شارالارىن ساقتاۋعا, تۋىستارىمەن, دوستارىمەن جانە ارىپتەستەرىمەن جانە ت.ب. قارىم-قاتىناستى شەكتەۋدى سۇرايدى. مۇنداعى ماقسات — ادامنىڭ ءوزىنىڭ كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانى جۇقتىرماۋعا, تۋعاندارى مەن جاقىندارىنىڭ, اينالاسىنداعىلاردىڭ دا جۇقتىرۋ قاۋپىن تومەندەتۋ. قالا اكىمدىگى, مەديتسينالىق جانە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ قىزمەتتەرى ىندەتتىڭ وشاق اۋماعىنان تىس جەرگە تارالىپ كەتپەۋى ءۇشىن ءىس-شارالار لەگىن كۇشەيتتى.
ءوز كەزەگىندە, قالانىڭ ءاربىر تۇرعىنىنىڭ بۇل جاعدايعا تۇسىنىستىكپەن قاراپ, جاۋاپكەرشىلىك تانىتقان جاعدايدا ىندەت جۇقتىرۋشى تۇلعالاردى تەز انىقتاپ, جەدەل تۇردە وقشاۋلاۋعا مۇمكىندىك بار. كلينيكالىق سيمپتومدار پايدا بولعاندا (دەنە قىزۋىنىڭ كوتەرىلۋى, قۇرعاق ءارى ۇزاق جوتەل, السىزدىك) ۋچاسكەلىك دارىگەردى تەلەفون ارقىلى ۇيگە شاقىرۋ كەرەك نەمەسە وزىنە جەدەل مەديتسينالىق جاردەم دارىگەرىن شاقىرۋ ابزال. ءوزىن-ءوزى ەمدەۋمەن اينالىسپاي, دارىگەردىڭ تاعايىنداعان دارىلەرىن قابىلداۋ كەرەك. الدىن الۋ شارالارىن ساقتاۋ ءۇشىن:
– ءۇي-جايلاردى كۇنىنە كەمىندە 2 رەت جەلدەتۋ;
– كۇن سايىن ءۇيدى جۋىپ, تازالاۋ;
– قولدى سابىنمەن ءجيى جۋ;
– جەكە ىدىس, جەكە گيگيەنا قۇرالدارىن (سۇلگى, ءتىس پاستاسى, ۇستارا اسپاپتارى جانە ت.ب.) پايدالانۋ.
كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندارمەن بايلانىستا بولعاندار:
– تۇرعىلىقتى مەكەنىندە نەمەسە جۇمىس ورنىندا ۆيرۋس جۇقتىرۋشىمەن سوڭعى كەزدەسكەن ۋاقىتتان باستاپ ينكۋباتسيالىق كەزەڭ بويىنا (14 كۇن ) ءوزىن-ءوزى وقشاۋلاۋ رەجيمىن قاتاڭ ساقتاۋ ء(ۇي كارانتينى, سىرتقا شىعۋعا تىيىم سالىنادى) قاجەت
– جانۇيا مۇشەرىنىڭ دەنساۋلىعىن ءجىتى باقىلاۋدا ۇستاعان دۇرىس
– جرۆي (دەنە قىزۋى, تۇماۋ, جوتەل) بەلگىلەرى بايقالعان جاعدايدا جەدەل جاردەم شاقىرۋى ءتيىس
سۇراقتار بويىنشا تاۋلىك بويى قىزمەت كورسەتەتىن كولل-تسەنتر – 1406 جانە Open Almaty – 1308 نومىرلەرىنە حابارلاسۋعا بولادى. ەگەر اۋرۋدىڭ اسقىنعان بەلگىلەرى انىقتالعان جاعدايدا جەدەل تۇردە 382-33-50 ءنومىرى بويىنشا قالانىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق قىزمەتىنە حابارلاسا الاسىزدار.
الماتى