تەڭگەدەگى دەپوزيتتەر بويىنشا ۇسىنىلعان ەڭ جوعارى مولشەرلەمەلەر ۇلعايادى

ۇسىنىلعان ەڭ جوعارى سىياقى مولشەرلەمەلەرىن قايتا قاراۋ – بۇل اقشا نارىعىنداعى شارتتاردىڭ وزگەرۋىنە بەرىلگەن بارابار جاۋاپ. ەسكە سالامىز, بازالىق مولشەرلەمە 9,25 پايىزدان 12 پايىزعا كوتەرىلىپ, ونىڭ پايىزدىق ءدالىزى +/- 0,5 پايىزدىق تارماققا كەڭەيتىلگەن بولاتىن.

ۇزاق مەرزىمدى جيناق سالىمدار ەڭ جوعارى تابىستى سالىمدار بولىپ قالا بەرەدى. ءبىر جىل مەرزىمگە اشىلعان جانە تولىقتىرىلمايتىن جيناق سالىمدار بويىنشا ۇسىنىلعان ەڭ جوعارى مولشەرلەمە 15,1 پايىزعا, ەكى جىل مەرزىم بويىنشا – 15,5 پايىزعا وسەدى. بۇل بۇعان دەيىنگى ماندەردەن 1 پايىزدىق تارماققا جوعارى. جيناق سالىمدارعا دەگەن سۇرانىس باسەڭدەگەن جوق. كەرىسىنشە اقشانىڭ قۇنى وزگەرىپ جاتقان جاعدايدا بۇل سالىمدار ەداۋىر جوعارى تابىس اكەلەدى. ونىڭ ۇستىنە اتالمىش سالىمدار قدكبق تاراپىنان قورعالادى.

تولىقتىرۋعا جانە كەز كەلگەن ۋاقىتتا الۋعا بولاتىن مەرزىمسىز سالىمدار – بۇل جالپى بۇقارالىق ءونىم –مۇنداي دەپوزيتتەر بارلىق بانكتەردىڭ دەپوزيتتەر جەلىسىندە بار. وتكەن اپتادا مەرزىمسىز سالىمدار بويىنشا ۇسىنىلعان ەڭ جوعارى مولشەرلەمەردىڭ ءمانى قايتا قارالعان سوڭ, وعان قوسا بازالىق مولشەرلەمەنىڭ پايىزدىق ءدالىزىنىڭ كەڭەيتىلۋىنە  بايلانىستى قدكبق بۇگىن بازالىق مولشەرلەمەنىڭ سپرەدىن 0,5-تەن 1 پايىزدىق تارماققا ۇلعايتتى. بانكتەر بۇگىننەن باستاپ-اق مەرزىمسىز سالىمداردى 13 پايىزعا دەيىنگى مولشەرلەمەمەن قابىلداۋعا قۇقىلى.   

ءۇش جانە التى ايلىق قىسقا مەرزىمدى جيناق سالىمدار قدكبق-نىڭ بازالىق مولشەرلەمەدەن تىس سپرەدتى 1-دەن 2 پايىزدىق تارماققا دەيىن ءوسىرۋ تۋرالى شەشىمىنىڭ ارقاسىندا ەداۋىر جوعارى تابىستى سالىمدارعا اينالادى. بۇگىننەن باستاپ 3 جانە 6 ايلىق جيناق دەپوزيتتەر بويىنشا مولشەرلەمەلەردىڭ ەڭ جوعارى ءمانى - 14,0 پايىزدى قۇرايدى.

قدكبق مەرزىمدى سالىمدار بويىنشا مولشەرلەمەلەردىڭ ەڭ جوعارى ءمانىن وزگەرىسسىز, ياعني, 10 ناۋرىزدا بەكىتىلگەن دەڭگەيدە قالدىردى. الايدا مىنا مەرزىمدى دەپوزيتتەر بويىنشا ۇسىنىلعان ەڭ جوعارى مولشەرلەمەلەردى, دالىرەك: ءبىر جىلعا اشىلعان دەپوزيتتەر بويىنشا - 12,2 پايىزعا, ەكى جىلعا – 12,9 پايىزعا دەيىن ءوسىردى.

«قدكبق ارەكەتى نارىقتىق ادىستەمەگە نەگىزدەلەدى جانە ءبىرىنشى كەزەكتە قازاقستاندىق سالىمشىلاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋعا جانە سالىمداردى سارالاۋدىڭ نەگىزگى قاعيداسىن ساقتاۋعا باعىتتالعان: بارلىق دەپوزيتتەر ينفلياتسيادان جوعارى تابىس اكەلەدى, ال مەرزىمىنەن بۇرىن الۋعا قاتىستى ەڭ جوعارى تالاپتارعا يە جيناق سالىمدار ەداۋىر جوعارى تابىستىلىق اكەلەدى», - دەپ ءتۇسىندىردى قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپىلدىك بەرۋ قورى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بوتا اقباەۆا.

انىقتاما

قازاقستاندا 2018 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ جاڭا دەپوزيتتىك جىكتەلىم – مەرزىمسىز, مەرزىمدى جانە جيناق سالىمدار قولدانىلادى. 

مەرزىمسىز سالىم ­– بۇل ەڭ ۇيرەنشىكتى دەپوزيت: بانك سالىمى شارتىنىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى سالىمشىعا شوتىنان اقشا الۋ جونىندە ەشقانداي شەكتەۋ قويمايدى: ول اقشاسىن كەز كەلگەن ساتتە پايدالانا الادى. بۇل رەتتە سالىم بويىنشا سىياقى جوعالمايدى.

2019 جىلدىڭ قىركۇيەگىنەن باستاپ مەرزىمسىز سالىمدار بويىنشا ۇسىنىلاتىن ەڭ جوعارى مولشەرلەمە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ بازالىق مولشەرلەمەسى نەگىزىندە ەسەپتەلەدى. ال ءبىر جىلدان جوعارى مەرزىمگە قابىلداناتىن مەرزىمدى جانە جيناق سالىمدار بويىنشا ۇسىنىلاتىن ەڭ جوعارى سىياقى مولشەرلەمەلەرى باسەكەلى نارىقتا قالىپتاسقان سىياقى مولشەرلەمەلەرى نەگىزىندە ەسەپتەلەدى. سوندىقتان بۇل سالىمدار بويىنشا تابىستىلىق جوعارى.

مەرزىمدى سالىم مەرزىمسىز سالىمعا قاراعانداەداۋىر جوعارى تابىستىلىق الۋعا, ال جيناق سالىم ەڭ جوعارى تابىستىلىق الۋعا باعىتتالعان. بۇل جەردە كوتەرىڭكى سىياقى مولشەرلەمەسىن – اقشانى مەرزىمىنەن بۇرىن الۋعا قويىلعان شەكتەۋ ءۇشىن بەرىلەتىن وتەماقى دەپ قابىلداعان ءجون.

مەرزىمدى سالىمدار بويىنشا اقشانى مەرزىمىنەن بۇرىن جارتىلاي جانە تولىق كولەمدە الۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. بىراق بۇل جاعدايدا سىياقى كولەمى ازايتىلادى. 

جيناق سالىمدار بويىنشا مەرزىمىنەن بۇرىن جارتىلاي الۋعا جول بەرىلمەيدى. تەك تولىعىمەن الۋعا بولادى. سالىمدى مەرزىمىنەن بۇرىن الۋ بارىسىندا بانك ەسەپتەلگەن سىياقىنى جىلىنا 0,1 نەمەسە ودان دا تومەن پايىزعا ازايتادى. ال اقشا سالىمشىعا تەك 30 كۇننەن كەيىن عانا بەرىلەدى. سوندىقتان جيناق سالىم وعان سالىنعان اقشانى مەرزىمىنەن بۇرىن پايدالانبايتىندىعىنا سەنىمدى سالىمشىلار ءۇشىن وتە ءتيىمدى. بۇل سالىماقشانى كوتەرىڭكى مولشەرلەمەلەر جانە پايىزداردىڭ كاپيتالدانۋى ەسەبىنەن تەز جيناۋعا جانە جيناق اقشاعا جوعارى تابىس الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

قدكبق كەپىلدىگى تەڭگەدەگى مەرزىمسىز جانە مەرزىمدى سالىمدار بويىنشا – 10 ميلليون تەڭگەنى, ال جيناق دەپوزيتتەر بويىنشا - 15 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. ەگەر سالىمدار ءار ءتۇرلى بانكتەردە ورنالاستىرىلعان بولسا, قدكبق ءار بانكتەگى دەپوزيتتەرگە بولەك كەپىلدىك بەرەدى.