ءبىر دەرەكتەردە بالۋاندار باسەكەسىنىڭ فينالىندا اقسۋاتتىق داۋلەن ابىكەنوۆ پەن ابىرالىلىق اشكەن ەسىمدى قارا كۇش يەسىنىڭ بەلدەسىپ, اۋەلگىسىنىڭ باسىم ءتۇسىپ, باس جۇلدەگە قويىلعان اتان تۇيەنى ايگىلى قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆقا سىيعا تارتقانى تۋرالى ايتىلادى. ال داۋلەن ابىكەنوۆ ءبىر ەستەلىگىندە سول تويدا ءوزىنىڭ ءبىر جىل بويى ارنايى دايىندالعان, شىنجىرلانعان بالۋانمەن كۇرەسىپ جەڭگەنىن تىلگە تيەك ەتەدى, بىراق اتى-ءجونىن كورسەتپەپتى. ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز, اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 100 جىلدىق تويىنداعى بالۋاندار كۇرەسىنە ابىرالى ءوڭىرىنىڭ تۋماسى سماعۇل راحىم ۇلىنىڭ قاتىسقاندىعى جايىندا. وسى ۋاقىتقا دەيىن بەيمالىم بولعان بۇل دەرەكتى بىزگە سماعۇل بالۋاننىڭ بۇگىندە الماتىدا تۇراتىن تۋعان قارىنداسى ءۇمىت قاپالباەۆا جەتكىزدى. «اكەم راحىم مىرزاحمەت ۇلى ابىرالى وڭىرىندەگى تەزەكباي قىستاعىندا باقتاشى, انام شاربان اكىتايقىزى ساۋىنشى بولعان. مەنى ناعاشى اپام, انامنىڭ ءسىڭلىسى ساكەن اكىتايقىزى تاربيەلەپ ءوسىردى. اعام سماعۇل 1918 جىلى كەلدىباي قىستاعىندا تۋعان. رەسەيدىڭ ءنوۆوسىبىر وبلىسىنىڭ وب اۋدانىندا جۇمىسشىلار فاكۋلتەتىن بىتىرگەن سوڭ بۇرىنعى ابىرالى اۋدانىنىڭ قاينار اۋىلىنا جاقىن كوكشەتاۋ ستانساسىنداعى مەكتەپتە پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى بولعان ءارى مەكتەپتە ماتەماتيكا پانىنەن ساباق بەرگەن. اكەمنىڭ بويى 2 مەتر, 10 سانتيمەتر, اعامنىڭ بويى 2 مەتر, 15 سانتيمەتر بولعان» دەي كەلە اعاسىنىڭ 1945 جىلى ابايدىڭ 100 جىلدىق تويىندا بالۋاندار باسەكەسىنە تۇسكەنىن اڭگىمەلەپ بەردى.
ءۇمىت راحىمقىزىنىڭ ايتۋىنشا, سماعۇل بالۋاندار سايىسىنا ابىرالى اۋدانىنىڭ اتىنان قاتىسىپ, ءبىرىنشى ورىندى يەلەنىپتى. «جۇلدەگە تۇيە تىككەن ەكەن, اعام ولجاسىن سول جەردە كۇش اتاسى قاجىمۇقانعا سىيلاپتى. ال قاجىمۇقان تابارىك رەتىندە بەتىن ءسۇرتىپ وتىرعان قول ورامالىن بەرىپتى. بەرگەن كەزدە: ء«اي, قارعام-اي, قازاقتىڭ كەرەمەت بالاسى ەكەنسىڭ, ماڭدايىمىزعا سىيساڭ جاقسى عوي», دەپتى قاجەكەڭ. اعام وسىمەن توقتاماي سول كۇنى تاعى دا كۇرەسىپ, جۇلدەگە جورعا الىپ, ونى ايتقازى اعاسىنىڭ جۇبايى, جەڭگەسى ساۋلە دونەنتاەۆاعا تارتۋ ەتىپتى. وكىنىشكە قاراي اعام وسى كۇرەستەن كەيىن 7 كۇن ءتىلسىز جاتىپ, 27 جاسىندا قىرشىن كەتتى. شەشەمنىڭ ايتۋىنشا, جاۋىرىنى قارايىپ كەتكەن ەكەن. كوز تيگەن بە, ءسوز تيگەن بە, كىم بىلەدى؟! وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن قايناردىڭ جانىنداعى ستانسا دەگەن جەرگە اعامنىڭ قۇرمەتىنە بەلگى قويدىق», دەيدى بالۋاننىڭ قارىنداسى.
كوپشىلىك بەيحابار بولسا دا, سماعۇل بالۋاننىڭ ابايدىڭ 100 جىلدىعىنداعى تويدا كۇرەسكەنىن ابىرالى ءوڭىرىنىڭ تۋمالارى ۇمىتپاي ايتىپ جۇرەدى. «ول كەزدە مەن 7-8 جاستاعى بالامىن. ەمىس-ەمىس ەسىمدە قالىپتى. «سماعۇل اباي تويىندا كۇرەستى» دەپ اكەم ايتىپ وتىراتىن. مەنىڭ اكەم ابايدىڭ 100 جىلدىق تويىندا ايگىلى بالۋان قاجىمۇقان تۇسكەن كيىز ءۇيدىڭ سويىس مالىن قاراپ, كومەكتەسىپ, كۇتۋشىلىك قىزمەت اتقارعان ەدى», دەيدى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, ۇزاق جىل الماتى وبلىسىندا باسشىلىق قىزمەتتەر اتقارعان, ابىرالى ءوڭىرىنىڭ تۋماسى تولەۋجان سادىقۇلوۆ.
ءۇمىت اپا اڭگىمە سوڭىندا ابايدىڭ 100 جىلدىعىندا كۇرەسكەن اعاسى سماعۇلدىڭ تاققان بەلبەۋى سەمەيدە ساقتالعاندىعىن ايتتى. ءيا, راسىندا, قۇندى جادىگەر سەمەيدە ساقتالعان ەكەن. شولپان قابدۋالىقىزى قاپاقوۆامەن تەلەفون ارقىلى سويلەسكەنىمىزدە بەلبەۋدىڭ بار ەكەندىگىن, ءتۇسى جاسىل, ۇزىندىعى 3 مەترگە, ەنى جارتى مەترگە جۋىقتايتىندىعىن جەتكىزدى. «بۇل بەلدىكتى بىزگە قابدۋالى اتامىز: « ۇلىڭ سماعۇلداي بالۋان بولسىن» دەپ ىرىمداپ بەرىپ ەدى. «سماعۇل اتامىز بەلىنە ەكى مارتە وراۋشى ەدى» دەپ اكەم ايتىپ وتىراتىن. مەنىڭ ۇلىم بۇرىندارى وسى بەلبەۋدى بەلىنە 5-6 رەت وراپ جۇرەتىن. جارىسقا قاتىسقاندا ىرىمداپ, بەلبەۋدى كيمانو ىشىنەن كيىپ شىققان كەزدەرى دە بولدى» دەگەن شولپان قابدۋالىقىزى سماعۇل مەن قابدۋالىنىڭ اكەلەرى اعايىندى ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
ءبىر قىزىعى, شولپان قابدۋالىقىزىنىڭ ۇلىنىڭ ەسىمى دە سماعۇل ەكەن. 1996 جىلى دۇنيەگە كەلگەن سماعۇل وماربەكوۆ سەمەيدەگى شاكارىم ۋنيۆەرسيتەتىن ءبىتىرىپتى. بەسىنشى سىنىپتان مەكتەپ بىتىرگەنگە دەيىن قازاق كۇرەسىمەن, سامبو, دزيۋدومەن شۇعىلدانىپ, تالاي جارىسقا قاتىسىپ, جۇلدەگەر اتانىپتى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى
سۋرەتتە: ءبىرىنشى قاتاردا سولدان وڭعا قاراي ءۇشىنشى وتىرعان سماعۇل راحىم ۇلى.
