ەلىمىزدە وسىرىلەتىن گۇلدەردىڭ 30 پايىزى الماتى مەن شىمكەنت قالالالىنداعى 5 ءىرى جىلىجايدا وسەدى. قالعان 20 پايىزى ىشكى نارىقتا ۇساق پارتيالارمەن جۇمىس ىستەيتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسىندە. قازاقستاندا ساتىلاتىن گۇلدىڭ تەڭ جارتىسى شەتەلدەن اكەلىنەتىنى تۇسىنىكتى. گۇل – قىمبات بيزنەس, ءوسىرۋ قيىن, پايدا تاپپاق تۇگىلى سازعا وتىرۋ وپ-وڭاي. سوعان قاراماستان جىلدام قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقان سەگمەنت. وسىدان 3 جىل بۇرىن جىلدىق تابىس كولەمى 100 ملن دوللاردى قۇراعان نارىقتىڭ بۇگىنگى تابىسى 150 ملن دوللارعا جوعارىلاعان.
گۇل ساتۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, عالامدىق ەكونوميكالىق داعدارىس اتالعان سالاعا كەرىسىنشە جاقسى اسەر ەتەدى. ماماندار مۇنىڭ سەبەبىن گۇل قولجەتىمدى سىيلىقتاردىڭ قاتارىندا ەكەنىمەن تۇسىندىرەدى. 500 تەڭگە تۇرسا دا, گۇلدىڭ اتى گۇل. بۇل ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ نەگىزگى قۇرامداس بولىكتەرىنىڭ بىرىنە اينالعان. دۇنيە ەسىگىن گۇلمەن اشىپ, گۇلمەن جاباتىن جاعدايعا جەتتىك. سوڭعى جىلدارى توي وتەتىن سالتاناتتى زالداردى حوش ءيىستى گۇلدەرمەن كومكەرۋ سانگە اينالعانىن كورىپ ءجۇرمىز.
«گۇلمەن بەزەندىرۋگە جۇمسالعان قارجى توي شىعىنىنىڭ 10 پايىزىن قۇرايدى», دەيدى سالا ماماندارى. ىشكى نارىققا گۇلدەر نەگىزىنەن ەكۆادور, كولۋمبيا, كەنيا مەن گوللانديادان جەتكىزىلەدى. بۇل ەلدەر – الەمدىك گۇل نارىعىنىڭ حابى. افريكادان كەلەتىن گۇل ترانزيت ارقىلى نيدەرلاندىدان ءوتىپ, دۇنيە جۇزىنە تارايدى ەكەن.
بىلتىر قازاقستانعا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن قۇنى 29,2 ملن دوللارعا باعالانعان 73,5 ملن دانا گۇل جەتكىزىلدى. گۇل نارىعىنداعى باستى ەكسپورتەر ەل ەكۆادوردان 23 ملن دوللارعا باعالانعان 55,8 ملن دانا, كەنيادان – 1,8 ملن دوللار تۇراتىن 7,3 ملن دانا, كولۋمبيادان – 2,9 ملن دوللارعا 6,8 ملن دانا, نيدەرلاندىدان 1,2 ملن دوللارعا 2,9 ملن دانا راۋشانگۇل جەتكىزىلگەن.
ەلىمىزدەگى ءوتىمدى, سول سەبەپتى سىرتتان كوپ تاسىمالداناتىن گۇلدەردىڭ قاتارىندا راۋشانگۇلدەن كەيىنگى ورىندا قىزعالداق تۇر. بىلتىر 1,7 ملن دوللارعا 19 ملن قىزعالداق تۇينەگى يمپورتتالدى. ءبىز ءۇشىن قىزعالداق – 8 ناۋرىزدىڭ نىشانى. يمپورتتان كەلگەن قىزعالداقتىڭ 80 پايىزى 5-8 ناۋرىز اراسىندا ساتىلىپ كەتەدى. بىلتىر 8 ناۋرىز قارساڭىندا قازاقستاندا پولشا مەن نيدەرلاندىدان كەلگەن 2 ملن دوللار تۇراتىن 16 ملن قىزعالداق ساتىلعانى سونىڭ بەلگىسى. ساتىلىم كولەمى جاعىنان ءۇشىنشى ورىندى يەلەنگەن حريزانتەمانىڭ 11,9 ملن داناسىن فلوريستەر شەتەلدەن 5,1 دوللارعا ساتىپ الىپتى.
ساراپشىلار گۇل دۇكەندەرى مەن ينتەرنەت دۇكەندەردەگى باعا گۇل بازارلارىنا قاراعاندا 500-800 تەڭگەگە ارزان ەكەنىن ايتادى. 2019 جىلى ىشكى نارىقتا ساتىلعان گۇلدەردىڭ 80 پايىزىنا ينتەرنەت دۇكەندەر ارقىلى تاپسىرىس بەرىلگەنى وسىعان بايلانىستى بولسا كەرەك. ىڭعايلى ءارى ارزان.
گۇل ساتۋشىلار قاي مەيرامدا قانداي گۇلگە كوپ تاپسىرىس بەرۋ كەرەگىن دە جاقسى مەڭگەرىپ العان. 8 ناۋرىزدا قىزعالداق سۇرانىسقا يە بولسا, 8-9 مامىردا قالامپىر جاقسى وتەدى. ال 1 قىركۇيەك – ءبىلىم كۇنىندە باقىت اكەلەدى دەپ ىرىمدايتىن گۇلدەردىڭ «جولى بولادى».
سۇلۋلىققا ىڭكار كوڭىلىمىزگە ءبىر ءسات بولسىن قۋانىش سىيلايتىن اسەمدىككە سۇيسىنبەيتىن ادام بالاسى جوق. بىراق گۇل نارىعىنداعى ۇلەسىمىز كوڭىل كونشىتپەيدى. سەبەبى ءسوز باسىندا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, گۇل ساۋدالاۋ بيزنەسىندە تاۋەكەل ەتەتىن ماسەلەلەر كوپ. كوپ نارسە تاسىمالداۋمەن نەمەسە ساتىپ الۋشىلاردىڭ الەۋەتىنە بايلانىستى. نارىقتاعى جاڭا ويىنشىلار ءۇشىن ۇلكەن تۇراقتى كليەنتتەردىڭ بولماۋى جانە نارىقتا جۇمىس ىستەۋدىڭ العاشقى ايلارىندا ساتىپ الىناتىن, وتپەي قالعان تاۋارلار باستى پروبلەما. وتپەي قالعان گۇلدى ساقتاۋعا مۇمكىندىك از. 8 ناۋرىز كۇنى ءار داناسى 2-3 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلعان گۇلدىڭ باعاسى 9-10 ناۋرىز كۇندەرى 500 تەڭگەگە ءتۇسۋى ابدەن مۇمكىن. دەمەك, العاشقى ەكى كۇندە پايداعا جۇمىس ىستەگەن كاسىپكەر ءۇشىنشى كۇنى شىعىندى جابا السا, سوعان دا ريزا بولادى. مۇنى تۇسىنىكتى تىلمەن ايتقاندا ەكى قادام العا, ءبىر قادام كەيىن شەگىنۋ دەۋگە بولادى.
«FlorAmie» كومپانياسىنىڭ باسشىسى ءامينا سەرجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, ونلاين-ساتىلىمعا قاراعاندا وفلاين ساۋدادا قاۋىپ كوپ. «بۇگىن ساتىپ العان گۇلدەرىڭىزدى تۇتىنۋشىنىڭ قولىنا جەتكەنشە قالاي ساقتاۋ كەرەگى جانە تەزىرەك ساتۋ تۋرالى باس قاتىرۋعا تۋرا كەلەدى. مۇندايدا كۇن ەمەس, ساعاتتىڭ ءوزى كوپ نارسەنى شەشەدى», دەيدى ول.
ساراپشىلار ۇكىمەتتەن قولداۋ بولماسا, الداعى ۋاقىتتا دا يمپورتتان كەلگەن گۇلدەردىڭ ۇلەسى ارتا بەرەتىنىن ايتادى. «مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنان جەتكەنشە حوش يسىنەن ايىرىلىپ قالاتىن گۇلدەرگە مويىن سوزعانشا, نەگە جىلىجاي سالىپ, گۇل ءوسىرىپ, پايدا تاپپايمىز؟» دەگەن ماسەلە تالاي مارتە كوتەرىلگەن. بىراق وتاندىق ينۆەستورلار تاراپىنان سالانى دامىتۋعا, اياعىنان تۇرعىزۋعا دەگەن ىقىلاس كەمشىن. سەبەبى ەلىمىزدە گۇل وسىرۋشىلەرگە بەرىلەتىن مەملەكەتتىك جەڭىلدىك جوق, جۇمىس بارىسىندا باعىت-باعدار بەرەتىن زاڭنامالىق قۇجات تا جاسالماعان. ماماندار سالانىڭ دامۋىن ەسكەكسىز قايىقتا ءجۇزىپ بارا جاتقان جولاۋشىنىڭ تاعدىرىنا تەڭەيتىنى سوعان بايلانىستى. ءتىپتى الەمدىك نارىقتاعى اسا تابىستى سالانىڭ ءبىرى سانالاتىن گۇل نارىعى يندۋسترياسىن باقىلاۋ قانداي مينيسترلىكتىڭ قۇزىرەتىندە ەكەنىن دە ەشكىم بىلمەيدى. بىراق سىرت كوزگە ەكونوميكانىڭ بارلىق سەگمەنتىندە بورتتان تىس قالىپ قويعان گۇل نارىعى يننوۆاتسيانىڭ مۇمكىندىگىنەن قۇر الاقان ەمەس ەكەنىن, ونىڭ الدى ءبىزدىڭ ەلگە جەتكەنىن كوزىمىز كورىپ ءجۇر.
«FlorAmie» باسشىسى بىزگە 2018 جىلدان باستاپ ىشكى نارىققا «سويلەيتىن گۇلدەر» كەلە باستاعانىن جەتكىزدى. وسىدان ون جىل بۇرىن اقش-تا, ال بەس جىل بۇرىن رەسەيدە پايدا بولعان يدەيا قازىر ەلىمىزدە دە كەڭ تارالىپ كەلەدى. جاستار اراسىندا كوڭىلى تۇسكەن بويجەتكەنگە سەزىمىن گۇلدىڭ قۋات كوزىنە جازىلعان داۋىس ارقىلى جەتكىزەتىندەر كوبەيگەن. ساتۋشىلار «ۇل سىيلاعانىڭا راحمەت!» «مەرەيتويىڭمەن!», «تۋعان كۇنىڭمەن!», «شاڭىراق قۇرۋىڭمەن!», «تەك سەنى سۇيەمىن», «كەشىرشى, جانىم!» دەگەن جاپسىرماسى بار گۇلدەردىڭ دە زور سۇرانىسقا يە ەكەنىن ايتادى.
ء«بىر وكىنىشتىسى, «سويلەيتىن گۇلدەر» ورىس نەمەسە اعىلشىن تىلدەرىندە سويلەيدى. سوڭعى كەزدە قىتاي تىلىندە سويلەيتىن گۇلدەر دە كەلە باستادى. فلوريستەر قازاقشا سويلەيتىن گۇلدەرگە تاپسىرىس تىم از ەكەنىن ايتىپ اقتالادى», دەيدى ءا.سەرجانوۆا.
گۇل ساۋدالاۋشىلار قازىر ءارتۇرلى گۇلدەردىڭ جيىنتىعىنان تۇراتىن دەستەلەر كوبىرەك سۇرانىسقا يە ەكەنىن ايتادى. ونى ادەمى ەتىپ ۇسىنۋ – گۇل ساتاتىن ينتەرنەت-سالوننىڭ رەيتينگىسىن انىقتايدى. «بىزگە الەمدىك نارىقتا سۇرانىسقا يە ۇلگىلەردى قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلاردىڭ تالعامىنا ۇيلەستىرۋگە تۋرا كەلەدى. جاستىق شاعى كسرو-نىڭ سوڭعى جىلدارىنا تۋرا كەلگەن تولقىن تەك راۋشاننان جاسالعان دەستەگە باسىمدىق بەرەدى. سوعان قاراعاندا, الداعى بەس-التى جىلدا راۋشان گۇلدەرى ساننەن تۇسپەۋگە ءتيىس», دەيدى ءا.سەرجانوۆا.
ساراپشىلار بىلتىر گۇل نارىعى ەلەكتروندى ساۋداعا قاراي ويىسقانىن ايتادى. «سەبەبى ينتەرنەت-ساۋدانىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى, ارتىقشىلىقتارى از ەمەس. لوندوندا نەمەسە نيۋ-يوركتە جۇرگەن ازاماتتار الماتىداعى سۇيىكتىسىن قۇتتىقتاۋعا تاپسىرىس بەرە الادى. قازىر باتىس ەلدەرىندە گۇل وسىرۋمەن, ساتۋمەن اينالىساتىن ينتەرنەت-سالون جەلىسى بار كومپانيالار الماتى, نۇر-سۇلتان جانە اقتاۋ قالالارىندا وكىلدىكتەرىن اشىپ جاتىر. قازاقستاندىق كومپانيالارعا باعانىڭ قولجەتىمدىلىگى تۇرعىسىنان كليەنتتەردى تارتۋ وڭاي, بىراق سەنىم تۇرعىسىنان پروبلەمالار بار. كومپانيانىڭ سايتىندا كورسەتىلگەن گۇلدىڭ بەزەندىرۋ فورماسى مەن جەتكىزىلگەن ءونىم ءتۇرى اراسىنداعى ايىرماشىلىق, ياعني ساپاسىز قىزمەت سالانىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەدى. بىراق نارىق مۇنداي قۇبىلىستاردان ارىلىپ كەلەدى. سەبەبى ىشكى نارىققا رەسەيدىڭ, قىرعىزستاننىڭ جانە وزبەكستاننىڭ ينتەرنەت-سالوندارى كەلە باستادى. ولار قازاقستاندىقتار ۇسىنعان باعادان ەكى-ءۇش ەسە ارزانعا قىزمەت كورسەتە الادى. ونىڭ ۇستىنە, ەلىمىزدە گۇلدى جاقسى بەزەندىرۋگە ماماندانعاندار دا از. گۇلدى وزىمىزدە وسىرگەنمەن, سوڭعى ناتيجە – بەزەندىرۋگە كەلگەندە شەتەلدىك مامانداردىڭ قىزمەتىنە جۇگىنەمىز. 2019 جىلى ينتەرنەت ارقىلى تاپسىرىس بەرگەندەردىڭ قاتارى كوبەيدى. ساۋالداما ناتيجەسى 18-55 جاس ارالىعىنداعى ازاماتتاردىڭ 90 پايىزى گۇلگە ينتەرنەت ارقىلى تاپسىرىس بەرەتىنىن كورسەتتى», دەيدى ءا.سەرجانوۆا.
الداعى مەرەكە كەزىندە قالا كوشەلەرىندە گۇل ساتاتىنداردىڭ قاتارى ازايىپ كەتسە, تاڭعالماڭىز. سەبەبى قازىر گۇل نارىعىنىڭ ونلاين سەگمەنتىندە تۇتىنۋشىلاردىڭ تالعامى ءۇشىن الامان بايگە ءجۇرىپ جاتىر. ازىرگە الماتى مەن نۇر-سۇلتاننىڭ گۇل نارىعىنداعى باسىمدىق ينتەرنەت سالونداردا بولىپ تۇر. نارىقتا ورىن بار كەزدە جۇمىسىن سول باعىتقا بەيىمدەگەندەر ۇتىلمايدى.
الماتى
