وتە از كورسەتكىشتىڭ سەبەبى دە تۇسىنىكتى. گۇل – قىمبات بيزنەس, تاۋەكەلى دە تىم جوعارى. بىراق سوعان قاراماستان وتە جىلدام قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقان سەنگمەنت. وسىدان 3 جىل بۇرىن جىلدىق تابىسى قۇنى 100 ملن اقش دوللارىن قۇراعان نارىقتىڭ بۇگىنگى تابىسى 150 ملن اقش دوللارىنا جەتتى.
گۇل ساتۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, عالامدىق ەكونوميكالىق داعدارىس اتالعان سالاعا, كەرىسىنشە ء وسىم بەرىپ وتىر. ماماندار مۇنىڭ سەبەبىن - گۇل قولجەتىمدى سىيلىقتاردىڭ بولعاندىعىمەن تۇسىندىرەدى. قۇنى 500 تەڭگە بولسا دا گۇلدىڭ اتى گۇل - ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ نەگىزگى قۇرامداس بولىكتەرىنىڭ بىرىنە اينالدى. باسقاشا ايتقاندا, دۇنيە ەسىگىن گۇلمەن اشىپ, گۇلمەن جاباتىن جاعدايعا جەتتىك. سوڭعى جىلدارى توي وتەتىن سالتاناتتى زالداردى حوش ءيىستى گۇلدەرمەن كومكەرۋ سانگە اينالعانىن ءبارىمىز كورىپ ءجۇرمىز.
«گۇلمەن بەزەندىرۋگە جۇمسالعان قارجى توي شىعىنىنىڭ 10 پايىزىن قۇرايدى» دەيدى سالا ماماندارى.
ىشكى نارىققا گۇلدەر ەكۆادور, كولۋمبيا, كەنيا مەن گوللانديادان جەتكىزىلەدى. سوڭعى اتالعان ەلدەردى الەمدىك گۇل نارىعىنىڭ حابى دەپ ساناۋعا بولادى. امەريكا مەن افريكادان اكەلىنەتىن ونىمدەر ءبىرىنشى كەزەكتە ترانزيت ارقىلى نيدەرلاندى ارقىلى دۇنيە جۇزىنە تاراتىلادى ەكەن.
كەدەن-شەكارا ۇيىمدارىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, 2019 جىلى قازاقستانعا الىس-جاقىن شەتەلدەردەن قۇنى 29,2 ملن اقش دوللارىنا باعالانعان 73,5 ملن دانا گۇل جەتكىزىلدى. گۇل نارىعىنداعى باستى ەكسپورتەر ەل – ەكۆادوردان 23 ملن اقش دولارىنا باعالانعان 55,8 ملن دانا, كەنيادان 1,8 ملن اقش دوللارى تۇراتىن 7,3 ملن دانا, كولۋمبيادان 2,9 ملن اقش دوللارىنا 6,8 ملن دانا, نيدەرلانديادان 1,2 ملن اقش دوللارىنا 2,9 ملن دانا راۋشان گ ۇلى جەتكىزىلگەن.
ال ەكىنشى ورىندا – قىزعالداق.
2019 جىلى ەلگە 1,7 ملن اقش دوللارىنا باعالانعان 19 ملن قىزعالداقتىڭ توپىراق استىنداعى تۇينەگى جەتكىزىلگەن. ەل ىشىندە قىزعالداقتى 8 ناۋرىز مەيرامىنىڭ سيمۆوليكالىق بەينەسى رەتىندە قاراستىراتىندار جەتەدى. يمپورتتان كەلگەن قىزعالداقتاردىڭ 80 پايىزى 5-8 ناۋرىز اراسىندا ساتىلىپ كەتەدى ەكەن. 2019 جىلى قازاقستاندا 8 ناۋرىز قارساڭىندا قازاقستاندا پولشا مەن نيدەرلانديادان كەلگەن 2 ملن اقش دوللارى تۇراتىن 16 ملن قىزعالداق ساتىلعان.
رەتتىك سانى بويىنشا ءۇشىنشى ورىندى مىسە تۇتقان حريزانتەمانىڭ 11,9 ملن داناسىن فلوريستەر 5,1 اقش دوللارىنا ساتىپ الىپتى. ساراپشىلار گۇل دۇكەندەرى مەن ينتەرنەت دۇكەندەردە باعا گۇل بازارلارىنا قاراعاندا 500-800 تەڭگەگە قىمبات ەكەنىن ايتادى. 2019 جىلى ىشكى نارىقتا ساتىلعان گۇلدەردىڭ 80 پايىزى ينتەرنەت دۇكەندەرى ارقىلى تاپسىرىس بەرىلگەن.
گۇل ساتۋشىلار قاي مەيرامدا قاي گۇلگە كوپ تاپسىرىس بەرۋدى جاقسى مەڭگەرىپ العان. 8 ناۋرىزدا قىزعالداقتار سۇرانىسقا يە بولسا, 8-9 مامىردا قالامپىر گ ۇلى جاقسى وتەدى. ال 1 قىركۇيەك – ءبىلىم كۇنىندە باقىت گ ۇلىنىڭ «جولى بولادى» ەكەن.
قانشا قاراساق تا كوزىمىز تويمايتىن, سۇلۋلىققا ىڭكار كوڭىلىمىزگە ءبىر ءسات بولسىن قۋانىش سىيلايتىن اسەمدىككە سۇيسىنبەيتىن ادام بالاسى جوق. بىراق گۇل نارىعىنداعى ۇلەسىمىز كوڭىل كونشىتپەيدى. گۇل ساۋدالاۋ بيزنەسىندە تاۋەكەلدەر كوپ. ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى تاسىمالداۋمەن نەمەسە ساتىپ الۋشىلاردىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىنە بايلانىپ تۇر. نارىقتاعى جاڭا ويىنشىلار ءۇشىن ۇلكەن تاۋەكەل – تۇراقتى كليەنتتەردىڭ بولماۋى جانە نارىقتا جۇمىس ىستەۋدىڭ العاشقى ايلارىندا ساتىپ الىناتىن, ساتىلمايتىن جانە كاسىپكەرگە شىعىن اكەلەتىن ءونىمنىڭ ۇلكەن كولەمىنە بايلانىستى. سەبەبى وتپەي قالعان گۇلدەردى ساقتاپ قوياتىن مۇمكىندىك از. سوندىقتان, 8 ناۋرىز كۇنى ءار داناسى 2-3 مىڭ تەڭگەدەن ساتىلعان گۇل 9-10 ناۋرىز كۇندەرى 500 تەڭگەگە ءتۇسىپ كەتۋى ابدەن مۇمكىن.
«FlorAmie» باسقارما توراعاسى امينا سەرجانوۆانىڭ ايتۋىنشا, ونلاين-ساتىلىمعا قاراعاندا وفلاين ساۋدادا قاۋىپ كوپ.
گۇلدەرگە دەگەن سۇرانىستىڭ بولماۋىنان كىرىستى جوعالتۋ قاۋپىن جوعارىلاتادى. ينتەرنەتتەگى ساتىلىمداردا بۇل قاۋىپ از, ويتكەنى گۇلدەر برونداۋ ارقىلى ساتىپ الىنادى, بىراق ساتۋدىڭ وسى ادىسىنەن تۇسەتىن تابىس از بولادى.
ساراپشىلار جوعارىدان قولداۋ بولماسا, الداعى ۋاقىتتا دا يمپورتتان كەلگەن گۇلدەردىڭ ءباسى باسىم بولا بەرەرى انىق.
مۇحيتتىڭ ارعى جاعىننان جەتكەنشە حوش يىسىنىنەن ايىرىلىپ قالاتىن گۇلدەرگە موينىمىزدى سوزعانشا, جىلىجاي سالىپ, گۇل ءوسىرىپ, پايدا تاپپايمىز» دەگەن ماسەلە اقجەمدەنىپ كەتكەن تاقىرىپقا اينالدى. بىراق وتاندىق ينۆەستورلار تاراپىنان سالانى دامىتۋعا, اياعىنان تۇرعىزۋعا دەگەن ىقىلاس كەمشىن. سەبەبى بىزدە گۇل وسىرۋشىلەرگە بەرىلەتىن مەملەكەتتىك جەڭىلدىكتەر دە, باعىت-باعدار بەرەتىن زاڭنامالىق قۇجاتتار دا جوق. سوندىقتان ماماندار سالانىڭ دامۋىن ەسكەكسىز قايىقتا ءجۇزىپ بارا جاتقان جولاۋشىنىڭ تاعدىرىنا تەڭەيدى. ءتىپتى, الەمدىك نارىقتا ەڭ تابىستى سالانىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن گۇل نارىعى يندۋسترياسىن باقىلاۋ قانداي مينيسترلىكتىڭ قۇزىرەتىندە ەكەنىن دە ەشكىم بىلمەيدى. بىراق, سىرت كوزگە ەكونوميكادا بورتتان تىس قالىپ قويعان گۇل نارىعى يننوۆاتسيانىڭ مۇمكىندىگىنەن قۇر الاقان ەمەس ەكەنىن, ونىڭ الدى ءبىزدىڭ ەلگە جەتكەنىن كوزىمىز كورىپ ءجۇر.
الماتىداعى «FlorAmie» باسقارما توراعاسى امينا سەرجانوۆا بىزبەن اڭگىمەسىندە 2018 جىلدان باستاپ ىشكى نارىققا «سويلەيتىن گۇلدەر» كەلە باستاعانىن ايتتى. وسىدان ون جىل بۇرىن اقش-تا, بەس جىل بۇرىن رەسەيدە پايدا بولعان يدەيانىڭ بىزدە قازىر ءباسى باسىم بولىپ تۇر. قازىر جاستار اراسىندا كوڭىلى تۇسكەن بويجەتكەنگە سەزىمىن گۇلدىڭ قۋات كوزىنە جازىلعان سويلەم ارقىلى جەتكىزەتىندەر كوبەيىپ بارادى. بۇدان وزگە, گۇل ساتۋشىلار قازىر «ۇل سىيلاعانىڭا راحمەت!» «مەرەيتويىڭمەن», «تۋعان كۇنىڭمەن», «شاڭىراق قۇرۋىڭمەن», «تەك سەنى سۇيەمىن», «كەشىرشى, جانىم» دەگەندەي جابىستىرمالارى بار گۇلدەردىڭ زور سۇرانىسقا يە ەكەنىن ايتادى. ء«بىر وكىنىشتىسى, «سويلەيتىن گۇلدەردىڭ» دە ءتىلى كوبىنە ورىس نەمەسە اعىلشىن تىلدەرىندە. سوڭعى كەزدە قىتاي تىلىندە سويلەيتىن گۇلدەر دە كەلە باستادى. فلوريستەر قازاق تىلىندەگى تاپسىرىستاردىڭ تىم ازدىعىن ايتىپ اقتالادى» دەيدى امينا سەرجانوۆا.
وتكەن جىلدان باستاپ باسىمدىققا يە بولا باستاعان ترەند - كەڭەس جۇيەسى كەزىندە سۇرانىسقا يە بولعان تەك راۋشان گ ۇلىنەن تۇراتىن گۇل شوعىرى ساننەن ءتۇسىپ قالىپتى. باسىمدىق دالا گۇلدەرىنەن دايىندالعان گۇل شوعىرلارىنا بەرىلە باستاعان. «قازىر ءارتۇرلى گۇلدەردىڭ جيىنتىعىنان تۇراتىن ونىمدەر سۇرانىسقا يە. ولاردى ادەمى ەتىپ ۇسىنۋ گۇل ساتاتىن ينتەرنەت-سالوننىڭ رەيتينگىسىن انىقتايدى. بىزگە الەمدىك نارىقتا سۇرانىسقا يە ۇلگىلەردى قازاقستاندىق تۇتىنۋشىلاردىڭ تالعامىنا ۇيلەستىرۋگە تۋرا كەلەدى. جاستىق شاعى كسرو-نىڭ سوڭعى جىلدارىنا تۋرا كەلگەن تولقىن تەك راۋشان گۇلدەرىنەن جاسالعان گۇل توپتاماسىنا باسىمدىق بەرەدى. الداعى بەس-التى جىلدا راۋشان گۇلدەرى ساننەن تۇسپەيدى» دەيدى امينا سەرجانوۆا.
ساراپشىلار 2019 جىلعى گۇل نارىعىنداعى جاڭا ترەند, نارىقتىڭ ەلەكتروندى ساۋداعا قاراي ويىسقانىن ايتادى. «ينتەرنەت-ساۋدانىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار. لوندوندا نەمەسە نيۋ-يوركتە جۇرگەن ازاماتتار الماتىداعى سۇيىكتىسىن قۇتتىقتاۋعا تاپسىرىس بەرە الادى. قازىر باتىس ەلدەرىندەگى گۇل وسىرۋمەن, ساتۋمەن اينالىساتىن ينتەرنەت-سالوندار الماتى, نۇر-سۇلتان جانە اقتاۋ قالالارىنان وكىلدىكتەرىن اشىپ جاتىر. قازاقستاندىق كومپانيالارعا باعانىڭ قول جەتىمدىلىگى تۇرعىسىنان كليەنتتەردى تارتۋ وڭاي, بىراق سەنىم تۇرعىسىنان پروبلەمالار بار. كومپانيانىڭ سايتىندا كورسەتىلگەن گۇلدىڭ بەزەندىرۋ فورماسى مەن جەتكىزىلگەن ءونىم ءتۇرى اراسىنداعى ايىرماشىلىق, ساپاسىز قىزمەت سالانىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەدى. بىراق نارىق مۇنداي قۇبىلىستاردان ارىلىپ كەلەدى. سەبەبى ىشكى نارىققا رەسەيدىڭ, قىرعىزستاننىڭ جانە وزبەكستاننىڭ ينتەرنەت سالوندارى كەلە باستادى. ولار قازاقستاندىقتار ۇسىنعان باعادان ەكى-ءۇش ەسە ارزان باعادا قىزمەت كورسەتە الادى. سەبەبى بىزدە گۇلدى بەزەندىرۋگە ماماندانعاندار از. گۇلدى وزىمىزدە وسىرگەنمەن, سوڭعى ناتيجە بەزەندىرۋگە كەلگەندە شەتەلدىك مامانداردىڭ قىزمەتىنە جۇگىنەمىز. ازىرگە وسى سالاعا ماماندانعاندار از. 2019 جىلى ينتەرنەت ارقىلى تاپسىرىس بەرگەندەردىڭ قاتارى ءوستى. ساۋالناما ناتيجەسى 18-55 جاس ارالىعىنداعى ازاماتتاردىڭ 90 پايىزى گۇلگە ينتەرنەت ارقىلى تاپسىرىس بەرەتىنىن كورسەتتى» دەيدى امينا سەرجانوۆا.
الداعى بىرەر كۇندە الماتى مەن استانا كوشەلەرىندە گۇل ساتاتىنداردىڭ قاتارى ازايىپ كەتسە, وعان تاڭقالماڭىز. قازىر گۇل نارىعىنىڭ وسى ەكى سەگمەنتىندە تۇتىنۋشىلاردىڭ تالعامى ءۇشىن الامان بايگە ءجۇرىپ جاتىر. ازىرگە الماتى مەن نۇر-سۇلتاننىڭ گۇل نارىعىنداعى باسىمدىق – ينتەرنەت سالونداردا بولىپ تۇر. ازىرگە نارىقتا ورىن بار كەزدە اتتىڭ باسىن سول باعىتقا بەيىمدەگەندەر ۇتىلمايدى.
الماتى
