پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ءوز سوزىندە اقپاراتتىق كەڭىستىكتە ورىن الىپ جاتقان جايتتاردى ۇنەمى تىڭعىلىقتى باقىلايتىنىن مالىمدەدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, قوعامدى تولعاندىرعان سۇراقتارعا قاتىستى ءوز ۇستانىمىن ءتۇسىندىرۋدى قاجەت دەپ شەشكەن.
ءوز سۇحباتىندا پرەزيدەنت جامبىل وبلىسىنا جۇمىس ساپارىمەن باراتىنىن, قورداي اۋدانىنىڭ قازاقتار مەن دۇنگەندەر تۇراتىن اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتا كەلىپ: ء«بىز ۇلتارالىق, ەتنوسارالىق قارىم-قاتىناس ماسەلەسىندەگى امالدارىمىزدى قايتا وي ەلەگىنەن وتكىزۋگە ءتيىستى ەكەنىمىز ءسوزسىز. قازاقستان دوستىق پەن كەلىسىم اۋماعى بولدى جانە بولىپ تا قالا بەرەدى. ءبىزدىڭ ۇرانىمىز – ءار الۋاندىقتاعى بىرلىك», دەدى.
پرەزيدەنت ەلىمىزدەگى ەتنوسارالىق كەلىسىم تۇسىنىگىن قايتا قاراپ, قازاقستان اۋماعىن مەكەندەگەن بۇكىل ەتنوس وكىلدەرى ءبىر تۋدىڭ استىنا جيىلۋىنىڭ وزەكتىلىگىن ءتۇسىندىردى.
«وسى جەردە تۇرىپ جاتقان حالىق, ەتنوستىق توپتار شىندىعىنا كەلگەندە ءبىر ۇلت سانالادى. شەتەلدە ءبىزدى «قازاقتار» دەپ بىلەدى. ويتكەنى ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ اتاۋى ءدال وسى سوزبەن استاسىپ جاتىر. ارينە قازاقستاندا تۇراقتى تۇراتىن ءاربىر ەتنوستىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگىنە نۇقسان كەلتىرۋ جايىندا ءسوز دە بولماۋى ءتيىس. ولاردىڭ بارلىعى وزدەرىنىڭ تىلدەرىن وقىپ, قولدانۋعا, مادەنيەتتەرىن دامىتىپ, ادەت-عۇرىپتارىن ساقتاۋعا قۇقىلارى بار جانە سولاي بولىپ قالا بەرەدى. بۇعان قوسا, قازاق ءتىلى دە جەدەل دامۋى قاجەت. قازاق ءتىلى بولاشاقتا شىن مانىندەگى ۇلتارالىق بايلانىس تىلىنە اينالۋى كەرەك», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازىرگى تاڭدا ەلدە بەيبىت جيىندارعا قاتىستى زاڭ جوباسى جان-جاقتى تالقىلانىپ جاتقانى بەلگىلى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان بۇل باستاما ساراپشىلار تاراپىنان جوعارى باعالاندى. ايتسە دە زاڭ جوباسىن تىڭعىلىقتى زەردەلەگەن زاڭگەرلەر كەيبىر ەرەجەلەردى سىنعا الدى. ق.توقاەۆ وسىعان بايلانىستى ءوز ۇستانىمىن ءبىلدىردى.
«بەيبىت جيىندار وتكىزۋ ازاماتتارىمىزدىڭ كونستيتۋتسيامەن كەپىلدىك بەرىلگەن قۇقىعى جانە جەرگىلىكتى بيلىك بولگەن, بۇعان قوسا قالادان تىسقارى ەمەس جەرلەردە وتكىزە الادى. كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىمدى بۇزۋعا باعىتتالعان كەز كەلگەن ۇمتىلىس, سونىمەن قاتار ەكسترەميستىك زورلىق-زومبىلىق كورىنىستەرى زاڭناماعا سايكەس توقتاتىلادى. بۇل ەلىمىز ازاماتتارىنىڭ باسىم بولىگىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن جاسالادى. بۇعان قوسا, بەيبىت جيىنداردى وتكىزۋدىڭ تەك حابارلاندىرۋ ءتارتىبىن ەنگىزۋ تۇبەگەيلى ماڭىزدى دەپ سانايمىن», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى اڭگىمە بارىسىندا بەيبىت جيىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ميتينگكە قاتىسۋشىلاردىڭ جوسپارلانىپ وتىرعان سانىن حابارلاۋى قاجەتتىگىن جەتكىزدى. بۇل ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بارىنشا ماڭىزدى. سول ارقىلى ۇيىمداستىرۋشىلار دا, جەرگىلىكتى بيلىك تە قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋعا جاۋاپكەرشىلىك الماق. الايدا زاڭ جوباسىنداعى بەيبىت جيىندارعا قاتىسۋشىلاردىڭ سانىن 250 ادام دەپ شەكتەۋ ەنگىزۋدى ءجونسىز دەپ سانايتىنىنا ەكپىن بەردى.
كەيىنگى كەزدە قوعامدا قىزۋ تالقىعا ءتۇسىپ جاتقان تاقىرىپ – بەلسەندى دۋلات اعادىلدىڭ تەرگەۋ يزولياتورىندا قازا تابۋى. بۇعان قاتىستى بىرقاتار وڭىردە نارازىلىق اكتسياسى وتكەن-ءدى. ق.توقاەۆ اتالعان ماسەلەدەن حاباردار ەكەنىن, ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتى ۇستانعان كوزقاراسىنا قاراماستان قۇقىعى قورعالاتىنىن اتاپ كورسەتتى.
«قوعامدىق ۇلكەن رەزونانسقا بايلانىستى بۇل ىسپەن تىڭعىلىقتى تانىسىپ شىقتىم. وكىنىشكە قاراي بەلسەندى اعادىل جۇرەك دەرتى سالدارىنان قايتىس بولعانىن نىق سەنىممەن قۋاتتاي الامىن. باسقاشا سەندىرۋگە تىرىسۋ – دەمەك شىندىققا قارسى شىعۋ. قازا تاپقان ازامات كىم بولسا دا, قانداي كوزقاراستى ۇستانسا دا ول ەڭ الدىمەن ادام. ادام ءومىرى بىرەگەي ءارى باعا جەتپەيدى. ءبارىمىز دە اللا تاعالانىڭ جازمىشىنا مويىنسۇنامىز. يماندى بولسىن», دەدى پرەزيدەنت.
سونداي-اق ق.توقاەۆ سۇحباتىندا مۇحتار جاكىشەۆكە قاتىستى دا پىكىر ءبىلدىردى. مەملەكەت باسشىسى بۇل ماسەلەنىڭ سوت قۇزىرەتىنە كىرەتىنىنە توقتالىپ, م.جاكىشەۆتىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى شارتتى تۇردە مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتۋ تۋرالى بىرنەشە رەت جۇگىنگەنىنەن حاباردار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. 3 ناۋرىزدا ءبىرىنشى ينستانتسياداعى سوت وتىرىسى وتەدى. ق.توقاەۆ سوت شەشىمى ءادىل بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
بۇدان بولەك, پرەزيدەنت قازىرگى تاڭدا الەمدى ءدۇر سىلكىنتكەن كوروناۆيرۋسقا قاتىستى دا پىكىر ءبىلدىردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستاۋعا كۇش سالىنىپ جاتىر. الايدا ەشكىم, ءتىپتى دامىعان مەملەكەتتەر دە ۆيرۋستىڭ ەنۋىنە قارسى قورعانىسقا تولىق كەپىلدىك بەرە المايدى. وسىنى ەسكە سالعان ق.توقاەۆ دەر ۋاقىتىندا قابىلدانعان شارالار وڭ ناتيجەسىن بەرىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
«ۇكىمەتكە ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ ءۇشىن ەڭ باتىل, جان-جاقتى شارالار قابىلداۋ تاپسىرىلدى. كوروناۆيرۋس الەم بويىنشا وتە جوعارى جىلدامدىقپەن تارالىپ جاتىر. مۇنى دا ەسكەرۋ قاجەت. ەگەر تەندەنتسيا وسى قالپىندا قالسا, وندا كوپ ادام قاتىساتىن شارالاردى, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق فورۋمداردى باسقا ۋاقىتقا اۋىستىرۋعا نەمەسە باس تارتۋعا تۋرا كەلەدى. تاريح ىندەتتىڭ بيلىك پەن ازاماتتاردىڭ باتىل ارەكەتتەرىنەن «قاۋىپتەنەتىنىن» كورسەتىپ وتىر. ورتا عاسىردا وبا وزىنە ادامدار قارسى تۇرعاننان كەيىن قالالاردان كەيىن شەگىندى. ال ول كەزدە ءتيىستى ءدارى-دارمەك تە بولماعان ەدى. مەنىڭشە, ادامزات بىلىمىمەن جانە تەحنولوگياسىمەن وسىناۋ پالەدەن قورعانا الادى», دەدى پرەزيدەنت.
ەستەرىڭىزدە بولسا, وتكەن ايدا ەاەو ەلدەرىنەن اكەلىنگەن اۆتوماشينالاردى تىركەۋ ماسەلەسى تۋىنداعان ەدى. ق.توقاەۆ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا وسىنى شەشۋگە قاتىستى بىرقاتار تاپسىرما بەردى. ءالى كۇنگە وزەكتىلىگىن جويماعان پروبلەماعا توقتالعان مەملەكەت باسشىسى ارمەنيادان اكەلىنگەن اۆتوماشينالاردى پايدالانۋدىڭ تەتىكتەرى قاراستىرىلاتىنىن ايتتى.
«مەنىڭ تاپسىرماممەن باس پروكۋراتۋرا وسى احۋالعا قۇقىقتىق باعالاۋ جۇرگىزدى. بىرقاتار مەملەكەتتىك قۇرىلىمنىڭ قىزمەتىنە نارازىلىق بار. بۇعان قوسا, جەكەلەگەن تۇلعالار زاڭنامانى بۇزا وتىرىپ جانە ادامداردى الداپ, زاڭسىز بيزنەس قۇرىپ العان. ارمەنيادان ماشينا اكەلۋ بارىسىنداعى الاياقتىق ارەكەت فاكتىلەرى بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەاەو بويىنشا كەيبىر سەرىكتەستەرىمىزبەن دە ءوزارا ءىس-قيمىلدا بىرقاتار ماسەلە بار. ءبىز ولارمەن بىرگە الداعى ۋاقىتتا مۇنداي پروبلەمالاردىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز. ۇكىمەتكە قازاقستاندىق كولىك يەلەرىنىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ارمەنيادان اكەلىنگەن اۆتوماشينالاردى پايدالانۋدى رەتكە كەلتىرۋ بويىنشا قوسىمشا ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالاردى ازىرلەۋ تاپسىرىلدى», دەدى ق.توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ قىزمەتىنە باعا بەرىپ, كەڭەستىڭ مەملەكەتتىك جۇيەنى رەفورمالاۋ بويىنشا پايدالى ۇسىنىستاردى تۇرلەندىرۋگە ۇلەس قوسقانىن اتاپ كورسەتتى.
«ساياسي رەفورمالاردىڭ ءبىرىنشى توپتاماسىنىڭ زاڭ شىعارماشىلىق پروتسەسى باستالىپ كەتتى. ەكونوميكالىق سالادا اۋقىمدى ءىس اتقارىلىپ جاتىر. وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىنىڭ قاتىسۋىمەن رەفورمالاردىڭ كەلەسى توپتاماسى ازىرلەنەدى. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى جۇمىلدىرۋ ارقىلى قاۋىرت جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. كەڭەسكە مەملەكەتىمىزدىڭ قۇرىلىسىنا ءوز ۇلەسىن قوسۋدى قالايتىن جاڭا ادامدار كىرگىسى كەلەدى. ولار – تانىمال زاڭگەرلەر مەن بەلسەندىلەر. سوندىقتان تاياۋ ۋاقىتتا مەن بۇعان دەيىن حابارلاعان اۋىس-ءتۇيىس جاريا ەتىلەدى», دەدى پرەزيدەنت.
قورىتا ايتقاندا, مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ وسى سۇحباتى ارقىلى قوعامداعى وزەكتى ماسەلەلەرگە بەيجاي قارامايتىنىن, ەلدىڭ مۇددەسى ءاردايىم جوعارى تۇراتىنىن تاعى ءبىر اڭعارتتى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىڭ بۇكىل يگىلىگى حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن جاقسارتۋعا باعىتتالماق.
