ايماقتار • 29 اقپان، 2020

سوعىسقا قاتىسقانداردىڭ ەلەكتروندى دەرەكتەر بازاسى

351 رەتكورسەتىلدى

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءارحيۆى ساۋلە مالىكوۆانىڭ باسشىلىعىمەن رەسپۋبليكامىزدا العاشقى بولىپ ۇلى جەڭىستىڭ 75 جىلدىعىنىڭ قۇرمەتىنە وبلىس اۋماعىنان 1939-1945 جىلدارى اسكەرگە شاقىرىلعانداردىڭ «سىزدەر ءبىزدىڭ ەسىمءىزدەسىزدەر!» دەگەن اتپەن تولىق ەلەكتروندى ءتىزىمىن قۇراستىرىپ شىعاردى.

وعان وبلىستىڭ بۇرىنعى اۋماعىنان قىزىل ارميا قاتارىنا شاقىرىلعان 70 مىڭنان ارتىق بوزداقتار ەنگەن. ەلەكتروندىق بازاعا اسكەرگە الىنعاندار تۋرالى ارحيۆتەرگە تۇسكەن بارلىق دەرەكتەر ەنگىزىلىپتى. سونىمەن بىرگە ولاردىڭ امان كەلگەندەرى، قايتىس بولعاندارى جانە حابارسىز كەتكەندەرى  جۇيەلەنگەن.

وسى كۇنگە دەيىن، بەلگىلى دەرەكتەرگە قاراعاندا، قازاقستاننان سوعىسقا بارلىعى 1 ملن 196 مىڭ 164 ادام الىنعان ەكەن. ال سول كەزدەگى رەسپۋبليكا حالقىنىڭ بالا-شاعانى، ايەلدەردى، كەمپىر-شالداردى قوسا ەسەپتەگەندەگى جالپى سانى 6،5 ملن ادام. بۇل، بارلىق كامەلەت جاسىنداعى ەركەك كىندىكتى، سونىمەن قوسا جۇزدەگەن مىڭ قىزدار دا وتان قورعاۋعا اتتانعان دەگەن ءسوز. بۇلاردىڭ ىشىندە ەڭبەك ارمياسىنا الىنعاندار سانى جوق. مايدان دالاسىندا قازا بولعاندار مەن حابارسىز كەتكەندەردىڭ سانى 630 مىڭ. دەمەك - اسكەرگە الىنعانداردىڭ جارتىسى جوق بولعان دەگەن ءسوز.

ال سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان 1939 جىلدان باستاپ بارلىعى 91 مىڭ 5 ادام اسكەرگە شاقىرىلعان ەكەن. سونىڭ دا قاق جارتىسى جوق بولعان. ەلەكتروندى دەرەكتەر بازاسىندا ولاردىڭ قانشاسى قاي اۋداننان جانە پەتروپاۆل قالاسىنان شاقىرىلعانى ءبولىنىپ كورسەتىلگەن. سونىڭ ءبارى قازىرگى وبلىس اۋماعىنداعى 13 اۋداننىڭ ارحيۆتەرىنەن تىرنەكتەپ جينالعان. ازىرگە 70 مىڭىنان ارتىعىنىكى تولىق، قالعاندارىنىڭ دەرەكتەرى جينالۋدا.

وسى دەرەكتەرگە قاراعاندا قازاقستاندا قۇرىلعان بارلىق اسكەري قۇرامالارعا سولتۇستىكقازاقستاندىقتار دا الىنعان ەكەن. شەكارادان شەگىنۋ، برەست قورعانى ءۇشىن شايقاستارعا دا ءبىزدىڭ 1939-1940 جىلدارى اسكەرگە الىنعان جەرلەستەرىمىز قاتىسىپتى. اتاپ ايتقاندا سولتۇستىكقازاقستاندىق شەكاراشىلار ق.ابدراحمانوۆ پەن ۆ.لوبانوۆتىڭ، اتقىش ق.يمانقۇلوۆتىڭ، پۋلەمەتشى ە.كاچانوۆتىڭ، مينومەتشى ۆ.فۋرسوۆتىڭ، زەڭبىرەكشى ع.جۇماتوۆتىڭ جانە تاعى باسقالارىنىڭ سۇيەكتەرى وسى برەست قامالىندا قالعان.

ال 314-ءشى اتقىشتار ديۆيزياسى نەگىزىنەن پەتروپاۆل قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنان تۇرعان. بۇل ديۆيزيا لەنينگراد، بالتىق بويى، پولشا مەن چەحوسلاۆاكيا جەرلەرىندەگى شايقاستارعا قاتىسقان. وسى ديۆيزيا سولتۇستىك قازاقستان اۋماعىندا قۇراستىرىلعان ەڭ ۇلكەن اسكەري قۇراما. ەلەكتروندى دەرەكتەر بازاسىندا ونىڭ بارلىق جاۋىنگەرلەرى تۋرالى دەرەكتەر تولىق جيناقتالعان.

سولتۇستىكقازاقستاندىقتار كەيىن «گەنەرال پانفيلوۆ اتىنداعى 8-ءشى گۆارديالىق ديۆيزيا» اتاعىن العان اتاقتى 316-شى اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ قۇرامىنا دا الىنعان. ولاردىڭ سانى ءتىپتى ءتورت مىڭنان اسادى ەكەن. كريۋكوۆو مەن ۆولوكالامسك باعىتىنداعى سوعىستارعا قاتىسىپ، ەرەن ەرلىك كورسەتكەندەردىڭ قاتارىندا مىسال ءۇشىن ايتار بولساق ە. فەيگە، س.يۋدين، ە.حرۋششەۆ، گ. كاباردين جانە ت.ب. بولعان.

اقمولا قالاسىندا قۇرىلعان 29-شى اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ قاتارىندا باسقالارمەن قاتار ەسىل اۋدانىنىڭ جەكەكول اۋىلىنىڭ تۋماسى ماجكەن عابباسوۆ اعامىز دا بولىپتى. بۇل كىسى سوعىستان كاپيتان شەنىن، بىرنەشە وردەن-مەدال الىپ ورالىپ، كەيىن وبلىس كولەمىندە ءىرى قىزمەتتەر اتقارعان. 29-شى اتقىشتار ديۆيزياسىنىڭ ءوزى ستالينگراد مايدانىندا كورسەتكەن ەرلىگى ءۇشىن «72-ءشى گۆارديالىق» دەگەن اتاق العان.

ەلەكتروندى دەرەكتەر بازاسى سولتۇستىك قازاقستياننان شىققان كەڭەس وداعى باتىرى مەن داڭق وردەنىنىڭ تولىق كاۆالەرى اتاعىن العانداردىڭ دا تولىق ءتىزىمىن كورسەتكەن. باتىرلاردىڭ تولىق تىزىمىنە قاراعاندا سولتۇستىك قازاقستاننان 55 باتىر جانە 11 داڭق وردەنىنىڭ تولىق كاۆالەرى شىققان. باتىرلاردىڭ اراسىنان ت.پوزولوتين پودپولكوۆنيك، تانك پولكىنىڭ كومانديرى، ءا.دوسمۇحامبەتوۆ اعا لەيتەنانت، روتا كومانديرى، جالەل قيزاتوۆ لەيتەنانت، ۆزۆود كومانديرى بولعان. قازىر سولتۇستىكقازاقستاندىقتار داڭقتى جەرلەستەرىنىڭ اتىنا اۋىل مەن قالا كوشەلەرىن، وقۋ ورىندارىن، مەكتەپ اتتارىن بەرگەن.

سولتۇستىكقازاقستاندىق ارحيۆ قىزمەتكەرلەرى ءىى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان جەرلەستەرىمىزدىڭ ەسىمدەرىن وسىلاي جاڭعىرتۋدى قولعا العاندارى قۇپتارلىق ءىس. مۇنداي ءىستى بارلىق وبلىستار قولداسا نۇر ۇستىنە نۇر بولارى ءسوزسىز.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

عاسىر زۇلماتى

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار