قوعام • 24 اقپان، 2020

جىلۋ قۋاتىنىڭ تاپشىلىعى – ءوڭىردىڭ دامۋىنا كەدەرگى

31 رەتكورسەتىلدى

پاۆلودار وڭىرىندە جىلۋ تاپشىلىعى جىل سايىن بايقالادى. تۇرعىندار تاراپىنان جىلۋ قۋاتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە قاتىستى شاعىمدار دا كوبەيىپ كەلەدى. جىلۋ تاپشى بولسا تاريفتەر دە وسەدى. سوندىقتان جەرگىلىكتى ماماندار وزىق تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالاردى قولدانۋ ارقىلى جىلۋ-ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ قاجەت دەپ سانايدى. بيىل قايتا قىس قاھارلى بولعان جوق. ايازدىڭ كەلەر جىلدارى قاقاپ، قايتا ورالاتىنى ءسوزسىز...

سۋرەتتى تۇسىرگەن ۆالەري بۋگاەۆ

وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى باس­قار­ماسىنىڭ باسشىسى مۇرات ابىلقالىقوۆتىڭ ايتۋىنشا، جىلىتۋ قوندىرعىلارىنىڭ ازدىعى مەن ماگيسترالدىق جىلۋ جەلىلەرىنىڭ قاجەتتى دەڭگەيدە جىلۋ كولەمىن وتكىزە الماۋى اتالعان كۇردەلى ماسەلەنى تۋىنداتىپ وتىر. 2030 جىلعا دەيىنگى باس جوسپارعا سايكەس، وبلىس ورتالىعىن قىسقى ماۋسىمدا جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى ازىرلەندى. بۇل ارقىلى پاۆلودار قالاسىنداعى جىلۋ جەلىلەرىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىپ، جىلۋ قۇبىرلارىن جاڭادان سالۋ جوس­پارلانۋدا. جوبا مەملەكەتتىك ساراپتامادان وتۋدە ەكەن. بۇعان دەيىن دە وبلىس ورتالىعىنداعى جىلۋ جەلىلەرىن جاڭارتۋ ءۇشىن قىرۋار قاراجات ءبولىنىپ، بىرنەشە ينۆەستيتسيالىق جوبالار جۇرگىزىلدى. مىسالى، «پاۆلودارەنەرگو» اق №3 جىلۋ ورتالىعىندا قايتا جاڭعىرتۋدان كەيىن №5 تۋربينا ىسكە قوسىلدى. «جاڭعىرتۋدان وتكەن تۋربواگرەگات ەلەكتر ەنەرگياسىن 20 مۆت-عا ارتىق وندىرەدى. №5 تۋربينانىڭ روتورلارى مەن جوعارى جانە ورتاشا قىسىمداعى تسيليندرلەرى اۋىستىرىلدى. ستانسا قۋاتى 110-نان 130 مۆت-عا دەيىن ۇلعايادى.

جوبانىڭ قۇنى – 6 ملرد تەڭگەگە جۋىق» دەگەن اقپاراتتار تاراتىلدى. بىراق، قالا ىشىندەگى جەلىلەردەگى اقاۋلار، جارىق، كوشە بويى قازىلعان شۇڭقىرلاردىڭ پروبلەمالارى ءالى جالعاسۋدا. جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ابدەن توزىعى جەتكەن. ونىڭ بۇدان ءارى شىداپ تۇرۋىنىڭ ءوزى دە مۇمكىن ەمەس. بۇل تالاي جىل بويى ايتىلىپ كەلە جاتقان ماسەلە. ال قالالىق تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسىنىڭ مامانى نۇرلان راشيتوۆ جىلۋ تاپشىلىعى گيدراۆليكالىق تەمپەراتۋرا پارامەترلەرىنىڭ بولماۋىنان ەكەنىن ايتادى. جىلۋ پارامەترلەرى كەي ۇيلەردە +17-گە تومەندەگەن. جەلىلىك سۋدىڭ قىسىمى دا تومەن.

ارينە، ينفراقۇرىلىمدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ قاجەت ەكەنى داۋسىز. قازىر قالا اكىمدىگى مەن «پاۆلودارەنەرگو» اق بىرلەسە ەستاي، مارعۇلان كوشەلەرى ارقىلى №5، №31 جاڭا جىلۋ ماگيسترالىن سالۋ جوبالارىن ازىرلەۋدە. بىلتىر «قازاقستان ءاليۋمينيى» اق-عا قاراستى №1 جىلۋ ورتالىعى جانە ەكىباستۇز جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىندا تەحنيكالىق شاعىن اپاتتار جيىلەدى. پايدالانۋ ۋاقىتى وتكەن قازاندىقتاردىڭ ءالسىز جۇمىسىنان پاتەرلەردە جىلۋدىڭ مولشەرى تۇراقتى ساقتالماعان. قازاندىقتاردى كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى ءالى جالعاسۋدا. كاسىپورىنعا قاراستى جەو-1 6 قازاندىقتى ىسكە قوسقان. قوسىمشا قازاندىق ەسەپكە الىنباعان كورىنەدى.

ەكىنشىدەن، مونوپوليستەر ء«تاريفتى كوتەرمەسە، توزعان جىلۋ جەلىلەرىن جاڭارتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن» ايتادى. بىراق،ءتاريفتى ءوسىرىپ، كاسىپورىنداردا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ دە جىلۋ تاپشىلىعىنا اسەر ەتە قويماسى انىق. ويتكەنى، توزعان جىلۋ جەلىلەرىن اۋىستىرۋ جۇمىستارى «نۇرلى جول»، 2020 جىلعا دەيىنگى وڭىرلەردى دامىتۋ باعدارلامالارى ارقىلى جۇرگىزىلۋدە.

بىلتىر جەو-3-تە وتكەن وبلىس اكىمدىگىنىڭ كوشپەلى ماجىلىسىندە جىلۋ تاپشىلىعى ماسەلەسى تالقىلاندى. جيىندا وبلىس ورتالىعىندا جىلۋ تاپشىلىعىن بولدىرماۋ ءۇشىن، الداعى جىلدارى قالانىڭ شەكتەۋلى اۋداندارىن جىلۋ قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جىلۋمەن جابدىقتاۋدىڭ جاڭا سىزباسى ازىرلەنەتىنى ايتىلدى. «سەۆكازەنەرپروم» جزق جشس باس ديرەكتورى ۆلاديمير پەشكوۆتىڭ سوزىنشە، جوبا جاساۋشىلار جىلۋ تاپشىلىعىنداعى تۇيتكىلدى نۇكتەلەردى انىقتاعان. بىرىنشىدەن، ماگيسترالدى جىلۋ جەلىلەرىنىڭ جىلۋ وتكىزۋ جۇيەلەرىندە ءالى دە اقاۋلار بار، ال، جىلۋ وتكىزگىشتەر ارقاشاندا اعىمداعى جانە الداعى جىلدارداعى جۇكتەمەلەردى قابىلداۋعا دايىن بولۋى ءتيىس. ەكىنشى ماسەلە، قولدانىستاعى ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ جىلۋ قۋاتتارى بولىگىن ساقتاۋ قاجەت. قازىر №1، №2، №3 جىلۋ ورتالىقتارى وبلىس ورتالىعىن جىلۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. سالىستىرمالى تالداۋ بارىسىندا قوسىمشا جىلۋ قۋاتى №3 ورتالىقتا جەتكىلىكتى، ال №2 ورتالىقتا بولماشى عانا قوسىمشا جىلۋ قۋاتى قالادى. سوندىقتان №1 جىلۋ ورتالىعىنا تۇسەر سالماق كوپ، جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە جاڭا قۇرىلىستىڭ نەگىزگى بولىكتەرى – «سارىارقا»، «دوستىق» شاعىن اۋداندارى، سونداي-اق، قالانىڭ وزگە دە شاعىن اۋداندارى بار. سول سەبەپتى جىلۋ تاپشىلىعى بار. قورىتىندىسىندا، الداعى جىلدارى ءوسىپ كەلە جاتقان جىلۋ جۇكتەمەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءىس-شارالار ازىرلەۋ قاجەت.

ماسەلەنىڭ مانىسىنە كەلسەك، وبلىس ورتالىعىن جىلۋمەن جابدىقتاۋدىڭ جاڭارتىلعان جوباسى بىلتىر ۇكىمەتتە قورعالعان باس جوسپارعا بايلانىستى جاسالادى. ال باسقارما باسشىسى جىلۋ تاپشىلىعىنىڭ وبلىس ورتالىعىن ءارى قاراي دامىتۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىنىن ايتادى.

قازىر وبلىستا 752،5 مىڭ ادام تۇرادى، قالا حالقىنىڭ سانى – 531،1 مىڭ.

– وتكەن جىلى «نۇرلى جول»، «2020 جىلعا دەيىن وڭىرلەردى دامىتۋ» باعدارلامالارى بويىنشا 34،9 شاقىرىم جىلۋ جەلىسى، 33،5 شاقىرىم كارىز جۇيەسى رەتكە كەلتىرىلدى. بيىل وبلىسقا سۋمەن قامتۋ جانە كارىز جۇيەلەرىن جاساۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 6،7 ملرد تەڭگە بولىنەدى، – دەيدى م.ابىلقالىقوۆ. بۇل قاراجاتقا ءوڭىردىڭ كوممۋنالدىق كاسىپورىندارى سۋمەن قامتۋ جۇيەلەرىنىڭ 22،2 شاقىرىمىن، كارىز جۇيەلەرىنىڭ 9 شاقىرىمى مەن جىلۋ جەلىلەرىنىڭ 2،5 شاقىرىمىن جوندەۋدى جوسپارلاۋدا. بىراق، بۇل دا جەتكىلىكسىز. توزىعى جەتكەن جەلىلەر كولەمىن قىسقارتۋ ءۇشىن جىل سايىن جىلۋ جەلىلەرىنىڭ 40 شاقىرىمىن، سۋمەن قامتۋ جەلىلەرىنىڭ 53 شاقىرىمىن جانە كارىز جۇيەلەرىنىڭ 38 شاقىرىمىن جوندەۋ قاجەت ەكەن. ەكىنشىدەن، وتكەن جىلى سالىنعان تۇرعىن ءۇي كولەمى 332،7 مىڭ شارشى مەتردى قۇرادى. 2020 جىلى 400 مىڭ شارشى مەتر، 2021 جىلى 500 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي سالۋ تۋرالى تاپسىرما بار. ارينە، قۇرىلىس قارقىنى كوڭىل قۋانتادى. بىراق، وسىنشاما تۇرعىن ءۇيدى جىلىتۋ ءۇشىن قوسالقى جىلۋ ورتالىقتارىنىڭ، قوسالقى ستانسالاردىڭ قاجەتتىگى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جوبالاۋ بارىسىندا ينفراقۇرىلىمدىق جۇيەلەردى، قوسالقى جىلۋ ورتالىعى مەن ستانسالاردى ىسكە قوسۋدى ويلاستىرماعان سوڭ بۇرىننان تۇرىپ جاتقان تۇرعىندارعا جىلۋ جەتپەي، شاعىمدانا باستادى. مىسالى، بيىل «پاۆلودار جىلۋ جەلىلەرى» جشس جەتكىلىكتى دەڭگەيدە جىلىتىلماعان، جىلۋ بەرۋ كورسەتكىشتەرى تومەن بولعان تولستوي-90، كيروۆ-89، ەستاي-91 مەكەنجايىنداعى كوپقاباتتى ۇيلەردى قىس ىشىندە باسقا جىلۋ جەلىلەرىنە قوسۋعا ءماجبۇر بولدى. ياعني، وبلىستاعى №1 جىلۋ بەرۋ ورتالىعىنىڭ توزىعى جەتكەنىن ەسكەرسەك، بالاما جىلۋ كوزدەرىن ىزدەۋ قاجەت.

وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ماقسات تۇرلىباەۆتىڭ ايتۋىنشا، جىلۋ تاپشىلىعىن بولدىرماۋدىڭ ءبىر جولى – وبلىس بويىنشا اۆتونومدى قازاندىقتاردى پايدالانۋ جوباسى. جوبا اياسىندا 10 اۋدان مەن 3 قالادا 360 اۆتونومدى قازاندىق ورناتۋ كوزدەلۋدە. قۇنى – 7 ملرد 234 ملن تەڭگە. الەۋەتتى جەكە سەرىكتەس – «ساپرو-نات» جشس. وبلىستىڭ ءار قالاسى مەن اۋدانىنا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن 13 وڭىرلىك بولىمشە قۇرىلادى. وسى ارقىلى جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن جۇمىس ىستەپ تۇرعان قازاندىقتار جىلىتىلاتىن ءۇي-جايدا تۇراقتى تەمپەراتۋرانى ۇستاپ تۇراتىن، قۋاتى 110-نان 800 كۆت-قا دەيىنگى قاتتى وتىندى قازاندىقتارعا اۋىستىرىلماق. قازاندىقتار جوعارىدان تومەنگە قاراي جانۋ قاعيداتى بويىنشا اۆتوماتتى باسقارىلادى.

وڭىردە 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ حالىق ءۇشىن كوممۋنالدىق قىزمەت تاريفتەرىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. جوسپارعا سايكەس، جىلۋمەن قامتۋ باعاسى بيۋدجەتتىك ۇيىمدار مەن بيزنەس وكىلدەرى ءۇشىن 19 پايىزعا، ال تۇرعىندار ءۇشىن 10 پايىزعا قىمباتتادى. جىلۋمەن قامتۋ ءتاريفى 2،9 پايىزعا، ەلەكتر قۋاتى 10 پايىزعا ءوستى.

ايتا كەتۋ كەرەك، بيىل 2009 جىلدان بەرى تۇرعان ەكىباستۇزداعى وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەن ءۇشىن ماماندار دايارلايتىن ورتالىق اشىلدى. بولاشاقتا كاسىبي ماماندار مەن مەنەدجەرلەر وبلىس ورتالىعىندا، ەكىباستۇزدا، اقسۋدا جىلۋ تاپشىلىعىنىڭ بولماۋى ءۇشىن قىزمەت ەتەدى دەگەن ۇمىتتەمىز.

ال، ەلباسى «سارىارقا» جوباسىن ۇسىنعاندا گاز قۇبىرىن پەتروپاۆل مەن پاۆلودارعا دەيىن تارتۋدى تاپسىرعان-دى. گاز قۇبىرى قاراعاندىدان باياناۋىلعا، مايقايىڭ ارقىلى ەكىباستۇز بەن پاۆلودارعا تارتىلاتىن بولسا، جىلۋ قۋاتى دا كوبەيىپ، ءوڭىر ەكولوگياسى، قورشاعان ورتا دا تازارىپ قالار ما ەدى...

 

پاۆلودار وبلىسى

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

Covid-19: تاعى 3 ادام كوز جۇمدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

Covid-19: 184 ادام جازىلىپ شىقتى

كوروناۆيرۋس • كەشە

نۇكتە فيلوسوفياسى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار