رەسەيدىڭ دەپوپۋلياتسياسى بالا تۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى. سونىمەن قاتار تەك تۋ سانى عانا ەمەس, 1 وتباسىداعى بالا سانىنىڭ ازايىپ كەتۋى دە ىقپال ەتىپ وتىر. مۇنىڭ سەبەبىن ول ۇزاققا سوزىلعان دەپرەسسيا جانە مەملەكەتتىڭ بالا تۋدى قولداۋ ساياساتىن كەش قولعا العانىمەن تۇسىندىرەدى. «انا كاپيتالى» باعدارلاماسى 2000 جىلداردان بەرگى ۋاقىتتا جۇمىس ىستەي باستادى. بىراق ول جىلدارى دۇنيەگە كەلگەن بالالار ءالى ءوسىم بەرگەن جوق. ەگەر بۇل باعدارلامانى 1930 جىلدارعا دەيىن سوزاتىن بولساق, بەلگىلى ءبىر ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولادى», دەيدى ا. راكشا.
سونىمەن قاتار ول ورتالىق ازياداعى بالا تۋ كورسەتكىشى ءوسىپ كەلە جاتقاندىعىن تومەندەگى فاكتورلاردان-اق بايقاۋعا بولاتىنىن ايتادى. الداعى ونجىلدىقتاردا بۇرىنعى كسرو-نىڭ ەۋروپالىق بولىگى رف, بەلارۋس, ۋكراينادا تومەندەيتىنىن نەمەسە تۇراقتى بولىپ قالاتىنىن تىلگە تيەك ەتىپ ءوتىپتى. ال ورتالىق ازيادا, سونىڭ ىشىندە قازاقستاندى الساق, وندا ولارداعى تۋ سانى رەسەي, بەلارۋس جانە ۋكرايناداعى تۋعاندار سانىنان تۇڭعىش رەت اسىپ تۇسەدى ەكەن. «رەسەيدەگى دەموگرافيالىق ء وسىمدى «انا كاپيتالى تۇراقتاندىرىپ تۇر. ال قازاقستانداعى دۇنيە ەسىگىن اشقان سابيلەرگە بەرىلەتىن الەۋمەتتىك جاردەماقىنى «انا كاپيتالىمەن» سالىستىرۋعا بولمايدى. بىراق سوعان قاراماستان بۇل ەلدەگى جاڭا تۋعان بالا سانى رەسەي, بەلارۋس, ۋكراينادان اسىپ كەتەدى. سەبەبى 1990 جىلدان بەرگى جىلداردا تۋعان تولقىن ءوسىم بەرە باستادى» دەپ جازىپتى الەكسەي راكشا.
ا. راكشانىڭ تۇسىندىرۋىنشە, ەگەر ازەربايجان ورتا ازيا ەلدەرىنە قوسىلسا, وندا پوستكەڭەستىك مۇسىلماندىعى باسىم التى ەلىندە قازىر بارلىق رەسپۋبليكالارعا قاراعاندا كوبىرەك بالالار دۇنيەگە كەلەدى.
ول سونداي-اق 1950 جىلى ورتا ازيانىڭ ءتورت رەسپۋبليكاسىندا رەسەيدەگىدەن 9 ەسە از بالالار دۇنيەگە كەلگەنىن دە ەسكە سالىپ ءوتىپتى.
بۇل فاكتورعا 1930 جىلدارداعى ساياسي داعدارىس, 1941-15 جىلدارداعى ەكىنشى دۇنيە جۇزىلىك سوعىس سەبەپ بولعان. ا. راكشانىڭ پايىمداۋىنشا, سوڭعى 70 جىل ىشىندە 9 ەسەلىك الشاقتىق جويىلدى. «ەگەر ءبىز دۇنيەگە كەلگەن بالالاردىڭ ەتنيكالىق ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرەتىن بولساق, وندا ورىستار ءۇشىن جاعداي بۇدان دا تومەندەيدى. جاڭا دەموگرافيالىق شىندىق كەلە جاتىر. ءبىز سوعان دايىن بولۋىمىز كەرەك», دەيدى ا. راكشا.
RU اقپاراتتىق اگەنتتىگى اپتا باسىندا «ورتالىق ازيا ەلدەرى 1990 جىلدارداعى دەموگرافيالىق كەمىستىكتەردىڭ ورنىن تولتىرىپ تاستادى» دەگەن حابار تاراتتى. تاجىكستاندا 2018 جىلى ءبىر وتباسىندا 3,8 بالا, قىرعىزستاندا - 3,3, تۇرىكمەنستاندا - 3,2, قازاقستاندا - 3, وزبەكستاندا - 2,5 بولدى. 2000 جىلداردىڭ ورتاسىندا, تاجىكستاننان باسقا بارلىق ەلدەردە تۋ كوەففيتسيەنتى كوبەيۋ دەڭگەيىنەن ءسال جوعارى بولدى. وزبەك وتباسىلارىنداعى دەموگرافيالىق ءوسىم وزگەلەرمەن سالىستىرعاندا تومەن بولعانمەن, ولار ادام سانىمەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ دەموگرافيالىق كوشىن باستاپ تۇر.
ء«بىز الداعى جيىرما جىلدىقتارداعى دەموگرافيالىق كارتانىڭ جوباسىن قازىرگى جاعدايعا قاراپ باعالاۋعا بولاتىنىن كورىپ وتىرمىز. ازىرگە ءوسىم – ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ پايداسىنا جۇمىس ىستەپ تۇر», دەيدى راكشا.
