قازاقستان • 18 اقپان، 2020

قورعاسىن مەن مىرىشتىڭ جاڭا كەن ورىندارى اشىلۋى مۇمكىن

76 رەتكورسەتىلدى

قوستاناي وبلىسىنىڭ، ورتالىق پەن شىعىس قازاقستان اراسىنداعى اۋماقتاردىڭ جانە قىرعىزستانعا ىرگەلەس ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىنىڭ التىن كەن ورىندارىنا الەۋەتى زور. قورعاسىن مەن مىرىشتىڭ جاڭا كەن ورىندارى قازاقستاننىڭ ورتالىق، وڭتۇستىك جانە دە كەندى التاي وڭىرلەرىندە اشىلۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

سونىمەن قاتار بۇل اۋدانداردا ۆولفرام، موليبدەن، اليۋميني، قالايى جانە سيرەك كەزدەسەتىن ەلەمەنتتەر كەن ورىندارىن اشۋعا مۇمكىنشىلىك بار.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، بۇگىنگى تاڭدا گەولوگيالىق بارلاۋدى جۇرگىزۋگە ينۆەستورلاردى تارتۋدا وڭ تاجىريبە قالىپتاسۋدا.

سوڭعى ءۇش جىلدا 75 مىڭ شارشى كم بولاتىن اۋماقتا گەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قازاقمىسپەن بىرىگىپ، ءىرى دۇيسەمباي قورعاسىن-مىرىش ەن ورنى (قورى 2،8 ملن توننا)، Ulmus قورىمەن بىرگە بەسشوقى كەن ورىندارى (قورى 1 ملن توننا) اشىلدى. ريو تينتومەن بىرلەسە وتىرىپ، بالقاش قالاسى ماڭىندا پريبرەجنوە كەن ورنى اشىلدى. ىنتىماقتاستىق ناتيجەسىندە شامامەن 17 ملرد تەڭگە تارتىلدى.

كومىرسۋتەكتەر تۇرعىسىنان گەولوگتار شارتتى وتىننىڭ بولجامدى رەسۋرستارى شامامەن 76 ملرد توننا بولاتىن 15 شوگىندى باسسەين بارىن اتادى.

«90-جىلدارى جۇرگىزىلگەن زاماناۋي سەيسميكالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىندە قاشاعان، قالامقاس-تەڭىز، سولتۇستىك ترۋۆا جانە دە باسقا كەن ورىندارى اشىلدى. بۇگىنگى تاڭدا ەسكى سەيسميكالىق مالىمەتتەر كوپ بولعانىمەن، ونىڭ ساپاسى مەن ناقتىلىعى قازىرگى تالاپتارعا سايكەس كەلمەيدى. سول سەبەپتى، كاسپيدىڭ تەرەڭ قاباتتارىنىڭ الەۋەتى ءالى تولىقتاي باعالانعان جوق. بۇل باسسەين ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدى ايماق. قازىرگى كەزدە كوپتەگەن وتاندىق جانە شەتەلدىك كومپانيالار وسى باسسەيندە گەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋگە دەگەن وزدەرىنىڭ نيەتتەرىن بىلدىرۋدە. سوندىقتان دا، جاڭارتىلعان گەولوگيالىق اقپاراتتى الۋ ءۇشىن زاماناۋي سەيسموبارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت. قازىرگى ۋاقىتتا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى جانداندىرىلۋدا»، — دەدى مينيستر.

رەسپۋبليكادا قورى تاۋلىگىنە 43 ملن شارشى كۋب بولاتىن جەراستى سۋلارىنىڭ 4000-عا جۋىق كەن ورىندارى بار. گيدروگەولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى جەراستى سۋ رەسۋرستارى ەلىمىزدىڭ ايماقتارىندا اركەلكى ورنالاسقان. اتاپ ايتساق، 50%-عا جۋىعى – وڭتۇستىك، 30%-ى – سولتۇستىك، ورتالىق جانە شىعىس، 20%-دان ازى – باتىس ايماقتارىندا شوعىرلانعان.

م. مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا، حالىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى، ونەركاسىپ سالالارىن جەراستى سۋ قورلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن گيدروگەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ قاجەت.

جوعارىدا ايتىلعان ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ تۇجىرىمداماسى دايىندالدى. نەگىزگى ماقساتى – ەلىمىزدىڭ مينەرالدىق-شيكىزات بازاسىن دامىتۋ، ونىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جانە تۇراقتى تولىقتىرىلۋىنا جاعداي جاساۋ.

باعدارلامادا نەگىزگى 7 مىندەت بەلگىلەندى:

- قازاقستان اۋماعىنىڭ گەولوگيالىق زەرتتەۋ دارەجەسىن ارتتىرۋ.

- مينەرالدى-شيكىزات بازاسىن تولىقتىرۋ (ياعني، پايدالى قازبالار قورىنىڭ ءوسىمىن ۇلعايتۋ).

- عىلىمي-زەرتتەۋمەن قامتاماسىز ەتۋ.

- سالانى اقپاراتتاندىرۋ جانە تسيفرلاندىرۋ.

- گەولوگيا سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ.

- كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ.

- ەل تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ.

بۇدان وزگە، مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا از زەرتتەلگەن شوگىندى باسسەيندەردىڭ مۇناي-گاز الەۋەتىن باعالاۋ جانە تاۋ-كەن اۋداندارى شەگىندە، ءبىرىنشى كەزەكتە، مونوقالالار اۋدانىندا زەرتتەۋلەردىڭ تەرەڭدىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارلانىپ وتىر.

مەملەكەتتىك باعدارلاما مەملەكەتتىك بيۋدجەت جانە جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلاتىن بولادى.

«مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ كەزەڭىندە كومىرسۋتەگىن بارلاۋعا شامامەن 680 ملرد تەڭگە، قاتتى پايدالى قازبالاردى گەولوگيالىق بارلاۋعا 100 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ بولجانۋدا»، — دەدى مينيستر.

وسىلايشا، مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا، ياعني 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي، ەكونوميكانىڭ بىرنەشە سالالارىندا مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرى بار بىرقاتار وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلەدى.

- اۋماقتىڭ زەرتتەلۋ دەڭگەيى 25،8%-دان 37%-عا دەيىن ارتتىرۋ;

- پايدالى قازبالاردىڭ بولجامدى رەسۋرستارىن باعالاۋ جانە پايدالى قازبالاردىڭ الەۋەتتى پەرسپەكتيۆالى 50-گە جۋىق وبەكتىلەرىن ءبولۋ;

- شوگىندى باسسەيندەردىڭ زەرتتەلۋ دارەجەسىن ارتتىرۋ: يگەرىلگەن باسسەيندەردى – 60%-عا دەيىن; از زەرتتەلگەن باسسەيندەردى – 10%-عا دەيىن; 

- پايدالى قازبالار بويىنشا بولجامدى رەسۋرستاردىڭ ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ;

گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنا 200 ملرد تەڭگە سالۋدان كۇتىلەتىن قايتارىم 800 ملرد تەڭگەگە باعالانىپ وتىر. ياعني، سالىنعان 1 تەڭگە 4 تەڭگە اكەلەدى.

مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ كەزەڭىندە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىندا حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ 60 مىڭ ادامعا دەيىن ارتادى. شامامەن 10 كەن ورنى اشىلعان جاعدايدا ودان دا ۇلكەن اسەر كەلەسى جۇمىس ساتىلارىندا بولجانادى: 6،3 ترلن تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيالار جانە 20 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ.

سوڭعى جاڭالىقتار

iPhone 12 Pro رەندەرى شىقتى

تەحنولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار