رۋحانيات • 16 اقپان، 2020

وزبەكتەر بابىر پاتشانىڭ بەگىمدەرى تۋرالى دەرەكتى فيلم ءتۇسىردى

278 رەتكورسەتىلدى

اتاقتى بابىر پاتشا  – ورتالىق  ازيا ەلدەرىنىڭ  ورتاق  مۇراسى. ونىڭ ءومىرى ناقتى دەرەكتەر ەمەس، اڭىز بەن اپسانامەن استاسىپ كەتكەن. 

ءبىزدىڭ ۇستانىمىمىز  تاريح پەن تەوريانىڭ دەڭگەيىنەن  ءارى اسا الماي جۇرگەندە، وزبەك باۋىرلار ونى كينو تىلىندە زەردەلەپ ۇلگىرىپتى. جانە اناۋ-مىناۋ ەمەس، BBC-ءدىڭ قولداۋىمەن.  كينو مەن ادەبيەت ونى ورتالىق ازيالىق تۇلعادان ءوز  ۇلتىنا قاراي بەيىمدەۋدىڭ سىننان وتكەن ءادىسى ەكەنىن جان-جاعىمىزداعى ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنەن بىلەمىز.  قازاقتىڭ قاسىم حانى مەن اقساق-تەمىردىڭ ۇرپاعى بابىر تۋعان بولە دەگەن دەرەك بار. قازاق-وزبەك تاريحىنىڭ ءبىر-بىرىنەن ءبولىپ الۋعا نەمەسە تالداۋعا بولمايتىن ءتۇيىسىپ جاتقان تۇستارى كوپ. سوندىقتان كەيبىر ساراپشىلار حV عاسىردىڭ ارعى جاعىندا جاتقان تاريح تۋرالى دەرەكتەر تۋرالى كينو تۇسىرگەندە  قازاق، وزبەك رەجيسسەرلەرىنىڭ مۇمكىندىگىن تەڭ پايدالانۋ كەرەك دەگەن پىكىرىنە دەن قوياتىن كەز كەلدى.

سونىمەن، وزبەك باۋىرلارىمىز بۇل جولى  BBC-ءدىڭ كومەگىنە جۇگىنگەنىن جوعارىدا ايتتىق. «BBC وزبەك قىزمەتى  اتاقتى  «بابىر حانشايىمدارىنىڭ ىزىمەن» دەرەكتى ءفيلمىن ءتۇسىرۋدى اياقتادى»، دەپ حابارلايدى Podrobno.uz ءتىلشىسى. جانرى جاعىنان كوركەم ەمەس، دەرەكتى جانر  بولىپ ەسەپتەلەتىن كينو تۋىندى ءۇش بولىمنەن تۇرادى. ۇندىستانداعى موعول يمپەرياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى رەتىندە تانىمال بولعان پاتشا جانە اقىن بابىردىڭ وتباسىندا ايەلدەر ءومىرىنىڭ اشىلماعان قىرلارى تۋرالى ايتادى. وزبەكستاندا، ءۇندىستاندا جانە اۋعانستاندا تۇسىرىلگەن وسى ءفيلمنىڭ كەيىپكەرلەرى سياقتى، ماماندار مەن سۇحباتتاسۋشىلار - ايەلدەر. ء فيلمنىڭ اۆتورى، BBC News وزبەك ءجۋرناليسى گۋلسەۆار زامون بابۋر شاح وتباسىنىڭ ءۇش ۇرپاعىنىڭ وكىلدەرى بولعان ايەلدەر تاريحىن زەرتتەدى. بۇل بابىردىڭ اجەسى، اناسى جاعىنان ەسون داۆلات، حونزودانىڭ قارىنداسى  گۇلبادان بەگىم.

«ەڭ باستى ماسەلە، ء بىر كەزدەرى قۋاتتى اۋلەتتىڭ حانشايىمدارى تۇلعاسى تاريحي كىتاپتاردان نەگە  لايىقتى ورىن الماعان دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەۋ بولاتىن. بابۋريدتىك اۋلەتتىڭ  حانشايىمداردىڭ ىزىمەن «دەرەكتى فيلمىندە ءبىز تاريحتان جوعالىپ كەتكەن ايەلدەردىڭ جولىن قالپىنا كەلتىرۋگە تىرىستىق، 500 جىل بۇرىن ولار قۋاتتى اۋلەتتىڭ ورتالىعىندا، اسىل جار جانە كورنەكتى كوشباسشىلار رەتىندە تانىلعان. ء بىز ولاردىڭ تاريحىن زەرتتەگەن كەزدە  بۇرىن زەرتتەلمەگەن قۇپيا دەرەكتەرگە تاپ بولدىق. كەيدە ولاردىڭ قوعامداعى ءرولى مەملەكەتتىك باسقارۋ ماشيناسىندا جۇرگەن كەيبىر ەركەكتەردەن جوعارى تۇرعان. ولار بۇل دارەجەگە اقىل-پاراساتىمەن، قاجەت بولسا جاۋىنگەرلىك دارىنىمەن جەتكەن»،  دەيدى جوبا مەنەدجەرى، BBC News رەداكتورى ديلوروم يبراگيموۆا.

ونىڭ ايتۋىنشا، فيلمدە اۆتورلار وسى ىقپالدى ايەلدەردىڭ وقيعالارىن بۇگىنگى جاس ۇرپاققا جەتكىزگىسى كەلدى. ء«بىز ءوز تاريحىمىزداعى باتىل، دارىندى، ەرجۇرەك    ايەلدەردىڭ مۇراسىن ورتالىق ازياداعى ايەلدەردىڭ قازىرگى ۇمتىلىستارىمەن، ارماندارى مەن ۇمىتتەرىمەن بايلانىستىرۋعا تىرىستىق»  دەپ اتاپ ءوتتى ول.

«بابۋريدتىك حانشايىمداردىڭ ىزىمەن» فيلمىندە وزبەك تەاترلارىنىڭ ارتىستەرى: ديلوروم ابدۋاليموۆا (گۇلبادان بەگىم)، راسۋلحون كوديرحونوۆ (بوبۋر) جانە ديلەر رۋزمەتوۆ (حونزودا بەگىم) وينادى. فيلمگە سۋرەتتەردى وزبەك جاس سۋرەتشىسى يسوميددين ەشونكۋلوۆتەر وينادى.

الداعى ءۇش اپتادا فيلم BBC News وزبەك bbc.com/uzbek پاراقشاسىندا جانە YouTube-تا قارالادى. سونىمەن قاتار، فيلم اۋعانستانعا ارنالعان BBC News وزبەك تەلەۆيزيالىق باعدارلاماسىنىڭ «مادەني مۇرا» بولىمىندە كورسەتىلەدى. جۇمىس كۇندەرى تەلەديدارلىق باعدارلامالار جەرگىلىكتى تەلەديدار ۋاقىتىمەن 18: 00-دە اۋعاندىق «ارەزو» ەفيرىندە كورسەتىلەدى. وزبەكستاندا Sevimli TV كەلەسى  اپتادان باستاپ  سۋرەتتى كورسەتەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

بەنزين باعاسى ارزاندادى

ەكونوميكا • كەشە

14 وتباسىعا قول ۇشىن سوزدى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار