ايماقتار • 23 قاڭتار، 2020

اقىن تويى تۋعان توپىراعىندا جالعاستى

83 رەتكورسەتىلدى

«اباي تويى – حالىق تويى. بۇل ويدىڭ تويى.

بيىلعى جىلدىڭ ەڭ باستى مەرەيتويى – اباي قۇنانباەۆتىڭ 175 جىلدىعى 21 قاڭتاردا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ارقا تورىندە سالتاناتتى تۇردە باستالعان ەدى. الاشتىڭ استاناسىنان باستاۋ العان مەرەيتويلىق شارالار ەستافەتاسىن 22 قاڭتاردا اقىننىڭ تۋعان توپىراعى شىعىس قازاقستان وبلىسى بىردەن ءىلىپ اكەتىپ، ءوڭىردىڭ قالالارى مەن اۋداندارىندا بىرقاتار تاعىلىمدى شارالار ۇيىمداستىرىلدى.

ۇلى اقىننىڭ مەرەيلى مەرەيتويىنا ارنالعان شارالار لەگى وبلىس ورتالىعى – وسكەمەن قالاسىنان باستاۋ الدى. شاھارداعى زيالى قاۋىم وكىلدەرى، اقساقالدار، جاستار، قالانىڭ قاراپايىم تۇرعىندارى رەسپۋبليكا الاڭىنداعى ھاكىم ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ، اقىن رۋحىنا تاعزىم ەتتى.

مىڭعا جۋىق ادام جينالعان سالتاناتتى شارا وسكەمەن قالالىق ىشكى ساياسات، مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى قالقامان ءساريننىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشىلدى. «ارقا تورىنەن باستاۋ العان اقىن تويى بۇگىن مىنە، التايدا، اباي ەلىندە جالعاسىپ جاتىر. وبلىس اكىمى دانيال كەنجەتاي ۇلى اتاپ وتكەندەي،  بيىل وڭىرىمىزدە اباي تويىنا ارنالعان 500-دەن استام ءىس-شارا وتەدى. وسكەمەن قالاسى اكىمدىگىنىڭ دە ءوز جوسپارلارى بار. قالا كولەمىندە 100-گە جۋىق ءىرىلى-ۇساقتى مادەني ءىس-شارالار اباي اتامىزدىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالادى. سوندىقتان ءبىز ۇلى اقىننىڭ جەرلەستەرى رەتىندە موينىمىزداعى جاۋاپكەرشىلىكتى جاقسى سەزىنۋىمىز كەرەك» دەدى ول.

بۇدان كەيىن وسكەمەندەگى س.امانجولوۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى رەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى، پروفەسسور سىلامبەك ورازالين ءسوز الىپ، جۇرتشىلىقتى مەرەيتويمەن قۇتتىقتاپ، ابايدىڭ «ەسىڭدە بار ما جاس كۇنىڭ» ولەڭىن مانەرلەپ وقىپ بەردى. اقىن ەسكەرتكىشى الدىنداعى شارا الاڭداعى جۇرتتىڭ قوسىلا شىرقاعان «كوزىمنىڭ قاراسى» انىمەن تۇيىندەلدى. بۇل كۇنى وبلىس ورتالىعىنداعى مادەني وشاقتاردىڭ، ءبىلىم نىساندارىنىڭ بارلىعىندا دەرلىك تاعىلىمدى، مازمۇندى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلدى.

وسك

ماسەلەن، ا.پۋشكين اتىنداعى وبلىستىق كىتاپحانادا فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ليۋتسيا ابدۋللينانىڭ «زاماناۋي وقۋداعى اباي» اتتى ينتەراكتيۆتى، اۆتورلىق ءدارىس-اڭگىمەسى مەن جۋرناليست، ابايتانۋشى، سوزجۇمباق قۇراستىرۋشى قاليبەك التىباەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن «مەن ءبىر جۇمباق اداممىن...» سوزجۇمباق سايىسى وتكىزىلىپ، شاراعا كەلۋشىلەر اباي شىعارماشىلىعى بويىنشا لاتىن الىپبيىندە ديكتانت جازدى.

ور

ال ورالحان بوكەي اتىنداعى قالالىق كىتاپحانادا ابايتانۋشى عالىمدار، زيالى قاۋىم وكىلدەرى باس قوسىپ، اۋەلى 1954 جىلى تۇسىرىلگەن «اباي» تۇڭعىش دەرەكتى ءفيلمىن تاماشالاپ، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «اباي جانە XXI عاسىرداعى قازاقستان» ماقالاسىن جان-جاقتى تالقىلاپ، ويلارىن ورتاعا سالدى. دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا «اباي ءسوزى – رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ تەمىرقازىعى»، «حاكىم ابايدىڭ تالىمدىك يدەياسى»، «اباي الەمى – ۇلت ماقتانىشى»، «اباي تاعىلىمى – زەردەلى ۇرپاق نەگىزى» تاقىرىپتارىندا مازمۇندى باياندامالار جاسالدى.

الاشتىڭ رۋحاني استاناسى اتانعان سەمەي قالاسىندا اباي تويىنىڭ باستالۋىنا وراي ەلىمىزگە ەسىمدەرى كەڭىنەن تانىمال ونەرپازداردىڭ قاتىسۋىمەن ۇلكەن كونتسەرت ءوتتى.

سەم

مادەني شاراعا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى الىشەر مارحابات قاتىسىپ، الەمدىك دەڭگەيدەگى وي الىبىنىڭ مەرەيتويىن جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋ اقىننىڭ جەرلەستەرى ءۇشىن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىندىگىن اتاپ ءوتتى.

«اباي تويى – حالىق تويى. بۇل ويدىڭ تويى. اباي تويى تاعىلىمىمەن، ۇلگى-ونەگەسىمەن ەل ەسىندە قالۋى ءتيىس. وسى ورايدا اقىن مەرەيتويى وبلىستىڭ ءار قالاسىندا، ءار اۋدانىندا جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ وتەتىن بولادى» دەدى ول.

سەمس

كونتسەرتتە ەرلان رىسقالي، گۇلميرا سارينا، ءادىل تۇرعانباەۆ، بەرىك وماروۆ سىندى ءداستۇرلى انشىلەرمەن قاتار «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ مەدەت شوتاباەۆ، جۇپار عابدۋللينا سەكىلدى ونەرپازدارى وبلىس اكىمىنىڭ سيمفونيالىق وركەسترى، سەمەي قالاسىنداعى ءا.قاشاۋباەۆ اتىنداعى فيلارمونياسىنىڭ «بيبىگۇل» اتىنداعى قازاق ۇلت اسپاپتار وركەسترىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن اباي اندەرىن اۋەلەتە شىرقادى.

ستەاتر

جالپى، بۇل كۇنى ءوڭىردىڭ بارلىق قالا-اۋداندارىندا اباي تويىنىڭ رەسمي باستالۋىنا وراي كوپتەگەن ءىس-شارالار وتكىزىلدى.

 شىعىس قازاقستان وبلىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار

باسىلىم باسشىلارى - ەركىن قىدىر (1962)

باسىلىم باسشىلارى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار