اۋە شابۋىلى تۋرالى الدىمەن يراندىق اقپارات اگەنتتىكتەرى حابارلاعان-دى. Press TV ارناسىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, وقيعاعا يسلام رەۆوليۋتسياسىنىڭ ساقشىلارى كورپۋسى (يرسك) جاۋاپتى. «يرسك يراكتىڭ انبار پروۆينتسياسى ماڭىندا ورنالاسقان اقش-تىڭ اسكەري بازاسىنا اۋە سوققىسىن جاساعانىن ناقتىلادى», دەلىنگەن ارنانىڭ تۋيتتەردەگى پاراقشاسىندا. يراننىڭ Tansim اقپارات اگەنتتىگى اسكەري بازالارعا 35 راكەتا جىبەرىلگەنىن حابارلادى.
ەستەرىڭىزدە بولسا, بىرنەشە كۇن بۇرىن اقش-تىڭ جاساعان اۋە سوققىسىنان يرانداعى بەدەلدى تۇلعالاردىڭ ءبىرى, گەنەرال كاسەم سۋلەيماني قازا تاپقان-تۇعىن.
باعدادتاعى اۋەجايدىڭ ماڭىندا گەنەرال باستاعان ءبىر توپ يراندىق اسكەريلەر مىنگەن كولىككە بىرنەشە سنارياد تيگەن. وقيعا سالدارىنان 10 ادام قازا بولدى. ولاردىڭ اراسىندا يراكتىڭ اسكەرباسىلارىنىڭ ءبىرى ابۋ ماحدي ءال-مۋحانديس تە بار. وسى وقيعادان كەيىن يران تاراپى ك.سۋلەيمانيدىڭ ءولىمى ءۇشىن كەك الاتىنىن مالىمدەگەن-ءدى.
كوپ ۇزاماي شابۋىلدى پەنتاگون دا راستادى. رەسمي مەكەمەنىڭ سوزىنە قاراعاندا, يراكتا ورنالاسقان اقش-تىڭ ەكى بازاسىنا – ءال-اساد پەن ەربيلگە ونداعان سنارياد تۇسكەن. «7 قاڭتاردا شامامەن 17:30-دا (ۆاشينگتون ۋاقىتى بويىنشا, يراك ۋاقىتى بويىنشا 13:30) يران يراكتاعى اقش-تىڭ جانە كواليتسيا كۇشتەرىنىڭ اسكەري بازالارىن ونداعان بالليستيكالىق زىمىرانمەن اتقىلادى. شابۋىلدى يران جاساعانى جانە يراكتاعى ەكى اقش اسكەري بازاسىن نىساناعا العانى انىق», دەلىنگەن پەنتاگون تاراتقان مالىمدەمەدە. سونداي-اق وسىعان بايلانىستى ءتيىستى شارالار قابىلدانىپ جاتقانى, اقش-تىڭ ساربازدارى مەن بازاداعى باسقا ەلدەر جاۋىنگەرلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى قورعالاتىنى ايتىلعان.
Press TV ارناسى تاراتقان اقپاراتقا سۇيەنسەك, اۋە سوققىسىنان 80-گە جۋىق اقش ساربازى قازا تاپقان. الايدا مۇنىڭ راس-وتىرىگى ازىرگە بەلگىسىز. بۇعان قاتىستى اق ءۇي دە, پەنتاگون دا مالىمدەمە جاساعان جوق. يراك قارۋلى كۇشتەرى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا, اۋە سوققىسىنان يراكتىڭ ەشقانداي ازاماتى زارداپ شەكپەگەن. CNN ارناسىنا سۇيەنسەك, وسى وقيعادان كەيىن اق ۇيدە قاۋىپسىزدىك شارالارى كۇشەيتىلگەن.
اق ءۇيدىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ستەفاني گريشام وقيعاعا بايلانىستى تۇسىنىكتەمە بەرىپ, پرەزيدەنت دونالد ترامپ جاعدايدان حاباردار ەكەنىن, وقيعانى ءوز باقىلاۋىندا ۇستاپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
ءوز كەزەگىندە اق ءۇي باسشىسى تۋيتتەردەگى پاراقشاسىندا ء«بارى دۇرىس. يران يراكتا ورنالاسقان ەكى اسكەري بازانى زىمىرانمەن اتقىلادى. زارداپتار مەن كەلتىرىلگەن شىعىندار ەسەپتەلىپ جاتىر. ءبارى ويداعىداي. الەمنىڭ ەش جەرىندە ءبىزدىڭ اسكەرىمىز سەكىلدى الەۋەتتى جانە بەس قارۋى ساي ارميا جوق. تاڭەرتەڭ مالىمدەمە جاسايمىن», دەپ جازدى.
ال يراننىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى جاۆاد زاريف تۋيتتەردەگى پاراقشاسىندا «يران بۇۇ جارعىسىنىڭ 51-بابىنا ساي, قورعانىس ماقساتىندا ازاماتتارىمىز بەن لاۋازىمدى تۇلعالارىمىزعا شابۋىل جاسالعان بازالارعا قاتىستى ءتيىستى شارا قابىلدادى. ءبىز سوعىستى, شيەلەنىستى قالامايمىز, بىراق كەز كەلگەن باسقىنشىلىققا قارسى ءوزىمىزدى قورعايمىز» دەدى.
ايتسە دە, كەي ساراپشىلار اۋە سوققىسى ەكى تاراپتى دا قاناعاتتاندىراتىنىن ايتادى. بىرىنشىدەن, سوعىس يرانعا دا, اقش-قا دا قاجەت ەمەس. سوندىقتان يران اۋە سوققىسىن جاسار كەزدە مۇمكىندىگىنشە ادام شىعىنى از بولاتىن جەردى تاڭداعان. وسىلايشا پارسىلار ك.سۋلەيماني ءولىمىنىڭ كەگىن قايتارادى ءارى اقش ساربازدارىن ولتىرمەي, «ەكى جەپ, بيگە شىقپاق».
جالپى, يراكتىڭ بىرقاتار وڭىرىندە اقش پەن كواليتسيا كۇشتەرىنىڭ اسكەري بازالارى ورنالاسقان. ولاردىڭ ىشىندە اۋستراليا مەن ۇلىبريتانيانىڭ ۇلەسى جوعارى ەكەنى بەلگىلى. قازىرگى تاڭدا وڭىردە 450-گە جۋىق اۋستراليالىق, 400-دەن استام اعىلشىن جاۋىنگەرى بار.
يراكتاعى اۋە سوققىسىنا بايلانىستى اۋستراليا پرەمەر-ءمينيسترى سكوتت مورريسون مالىمدەمە جاساپ, وسى ەلدەگى ساربازدارى مەن ديپلوماتتارىنىڭ ءدىن-امان ەكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, اۋستراليا ءوز ازاماتتارىن قورعاۋ ءۇشىن كەز كەلگەن ارەكەتكە دايىن. كۇن تۋسا, اسكەرىن وڭىردەن اكەتۋگە ءازىر ەكەنىن دە ايتتى. دەگەنمەن, وقيعانىڭ بۇلاي ءوربۋى نەعايبىل. ويتكەنى يراكتا اۋستراليا اسكەرىنىڭ بولۋى ساياسي مانگە يە. الدا-جالدا ساربازدارىن اكەتۋگە شەشىم قابىلداسا, ماڭگى جاسىل قۇرلىقتىڭ اقش-پەن اراداعى قارىم-قاتىناسىنا سىزات ءتۇسۋى ىقتيمال.
ۇلىبريتانيا تاراپى پارسى شىعاناعىنداعى وقيعانىڭ شيەلەنىسۋىنە بايلانىستى وڭىردەگى قارۋلى كۇشتەرىن سوعىس جاعدايىنا ازىرلەپ جاتىر. The Guardian باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا, ايماقتاعى بريتانيانىڭ سوعىس كەمەلەرى يراك شەكاراسىنا تاياۋ ماڭعا جايعاسقان. ايتسە دە, احۋال ۋشىعا بەرسە, اعىلشىن جاۋىنگەرلەرىن قاۋىپسىز ايماققا كوشىرۋگە ساقاداي ساي تۇر.
د.ترامپتىڭ ء«بارى ويداعىداي» دەگەنىنە قاراماستان, اق ءۇي ابىرجىپ قالعان سەكىلدى. ۆاشينگتون ۋاقىتى بويىنشا 7 قاڭتار كۇنى كەشكىلىك د.ترامپ حالىققا جولداۋ جاساۋدى جوسپارلانعان-دى. يراننىڭ اۋە سوققىسىنا بايلانىستى جولداۋ كەيىنگە شەگەرىلدى. ونىڭ ۇستىنە, اقش پرەزيدەنتى بۇعان دەيىنگى تۋيتتەردەگى جازبالارىنىڭ بىرىندە يراندى اتقىلاۋعا ءازىر ەكەنىن, قاجەت بولعان جاعدايدا تاريحي جادىگەرلەردى دە نىساناعا الاتىنىن جازعان-دى. د.ترامپتىڭ بۇل پىكىرىن سىنعا العاندار كوپ. ويتكەنى جەنەۆا كونۆەنتسياسىنا ساي, تاريحي جادىگەرلەردى قيراتۋ قىلمىس سانالادى. پرەزيدەنتىنىڭ قاتەلەسكەنىن تۇسىنگەن مەملەكەتتىك حاتشى مايك پومپەو جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا ەشقانداي تاريحي ورىنداردى قيراتۋ جوسپاردا جوق ەكەنىن جەتكىزدى.
«امەريكا حالقى ءبىز سوققى جاسايتىن كەز كەلگەن نىسانانىڭ حالىقارالىق قۇقىققا ساي, جالعىز ماقساتتا – اقش حالقىن قورعاۋ ءۇشىن جۇرگىزىلەتىنىن ءبىلۋى ءتيىس» دەگەن ەدى م.پومپەو. كوپ ۇزاماي د.ترامپ تا يرانداعى جادىگەرلەردى نىساناعا المايتىنىن مالىمدەدى.
م.پومپەو دا بىلگەنىنەن جاڭىلعان سىڭايلى. ماسەلەن, مەملەكەتتىك حاتشى CNN ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا يران گەنەرالى كاسەم سۋلەيمانيدى ءولتىرۋ «ۋاقىت كۇتتىرمەگەنىن» جەتكىزدى. الايدا ءجۋرناليستىڭ قانشالىقتى ۋاقىت كۇتتىرمەيتىنىن سۇراعان ساۋالىنا «ۋاقىت تۋرالى ايتۋ قيسىنسىز» دەپ جاۋاپ بەرگەن.
بۇدان بولەك, پەنتاگون دا وڭباي قاتەلەستى. گەنەرال كاسەم سۋلەيمانيدىڭ ولىمىنە بايلانىستى يراك ۇكىمەتى اقش اسكەرىن ەل اۋماعىنان شىعارۋ جونىندە شەشىم قابىلداعان-دى. پەنتاگون وسىدان كەيىن يراكتان ساربازدارىن شىعاراتىنىن حابارلادى. بىراق ءسۇت ءپىسىرىم ۋاقىت وتپەي ەكىنشى مالىمدەمە جاساپ, يراكتان اسكەرىن شىعارمايتىنىن جەتكىزدى. اقش گەنەرالى مارك ميللەيدىڭ ايتۋىنشا, العاشقى مالىمدەمەنى قاتەلەسىپ جاريالاپ جىبەرگەن ەكەن.
جالپى, د.ترامپتىڭ يران گەنەرالى كاسەم سۋلەيمانيدى ءولتىرۋ تۋرالى شەشىمى اق ءۇي باسشىسىنىڭ تۇبىنە جەتەتىن سەكىلدى. قازىردىڭ وزىندە ترامپتىڭ نەگىزگى جاقتاستارى سانالاتىن سەناتورلار ونىڭ شەشىمىن ايىپتاپ جاتىر. ماسەلەن, رەسپۋبليكاشىلار پارتياسىنىڭ وكىلى رەند پول يرانمەن جانجالدى سىنعا الدى. «مايك پومپەو كەلىسىمگە كەلۋ ءۇشىن بارىنشا قىسىم كورسەتۋ قاجەت ەكەنىن ايتادى. بۇعان ءتىپتى بالا دا سەنبەيدى. بۇعان اقىلى جوق بىرەۋ عانا سەنەدى. يادرولىق قارۋ كەلىسىمىن بۇزدىق, ەمبارگو سالدىق جانە تانىمال گەنەرالىن ولتىردىك... بۇدان كەيىن اسكەري قاقتىعىستى بولجاۋ قيىن ەمەس», دەدى ر.پول CNN ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
ەستەرىڭىزدە بولسا, اقش-تىڭ وكىلدەر پالاتاسى ترامپقا قارسى يمپيچمەنت جاريالاعان-تۇعىن. كەلەسى كەزەكتە ءىستى سەنات قاراۋى ءتيىس. وكىلدەر پالاتاسىندا دەموكراتتار, ياعني د.ترامپتىڭ قارسىلاستارى كوپ ەكەنى بەلگىلى. اق ءۇي باسشىسىنا يمپيچمەنت جاريالانۋى وسىمەن بايلانىستى. ال سەناتتا نەگىزىنەن رەسپۋبليكاشىلار كوپ. ال د.ترامپ وسى پارتيانىڭ وكىلى سانالادى. سوندىقتان بۇعان دەيىن د.ترامپتىڭ تولىقتاي يمپيچمەنت الۋى ەكىتالاي كورىنگەن-ءدى. ەندى جاعداي وزگەرگەن سىڭايلى.
P.S. ايتپاقشى, 2011 جىلى د.ترامپ سول كەزدەگى اقش پرەزيدەنتى باراك وبامانى ايىپتاپ, سايلاۋدا قايتا جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن يرانعا سوعىس اشۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان ەكەن. بيىل اقش-تا كەزەكتى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتپەك. ەندىگى جاعداي قالاي ءوربيتىنىن ۋاقىت كورسەتەدى؟..
