قازىرگى تاڭدا توكيونىڭ 13 اۋدانىنداعى سپورت ارەنالارىندا əلەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالاتىن سپورتشىلار 33 سپورت تۇرىنەن 339 مەدال جيىنتىعىن ساراپقا سالادى. توكيو وليمپياداسىنا جاڭادان بەس سپورت ءتۇرى ەندى. ولار: بەيسبول/سوفتبول, كاراتە, سەرفينگ, سپورتتىق قۇزعا ورمەلەۋ جانە سكەيتبوردينگ. بيىلعى دوداعا الەمنىڭ 206 ەلىنەن 11090 سپورتشى قاتىسادى دەپ جوسپارلانعان. سپورتشىلاردىڭ 49%-ى ايەلدەر بولماق. بۇل – گەندەرلىك تەڭدىكتى بىلدىرەدى. 2017 جىلى حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ اتقارۋشى كوميتەتى كەزەكتەن تىس باس قوسىپ, توكيو وليمپياداسىنىڭ باعدارلاماسىنا ءبىرشاما وزگەرىس ەنگىزدى. باستى ماقسات – ءتورت جىلدىق ءدۇبىرلى دوداعا قاتىساتىن ەرلەر مەن ايەلدەردىڭ سانىن تەڭەستىرۋ. ءسويتىپ جەڭىل اتلەتيكا, سۋ سپورتى تۇرلەرى, نىسانا كوزدەۋ, اۋىر اتلەتيكا, بوكس جانە كۇرەس تۇرلەرىندەگى ەرلەر جولدامالارىنىڭ (ليتسەنزيالار) سانى قىسقارىپ, ايەلدەردىڭ ۇلەسىنە بەرىلدى.
جاپونيا ءدۇبىرلى دودانى وسىمەن ەكىنشى رەت قابىلداماق. كۇنشىعىس ەلى ەڭ العاش جازعى وليمپيا ويىندارىن 1964 جىلى وتكىزگەن. سول جىلى 93 ەلدىڭ سپورتشىلارى باق سىناپ, سپورتتىڭ 19 تۇرىنەن جۇلدەلەردى ساراپقا سالعان-دى. ول ۋاقىتتا قازاقستاندىق سپورتشىلار كەڭەس وداعىنىڭ قۇرامىندا باق سىناسا, بيىل تاۋەلسىز ەل رەتىندە جەتىنشى جازعى وليمپيا ويىندارىنا قاتىسپاق. قازىرگە دەيىن ەلىمىزدىڭ ساڭلاقتارى 25 جولداماعا قول جەتكىزىپ وتىر. الدا ءəلى تالاي ىرىكتەۋ سايىستارى تۇر. سولار ارقىلى تاعى قانشاما اتلەتىمىزدىڭ باعى جاناتىنىنا سەنگىمىز كەلەدى.
جازعى وليمپيا ويىندارىنا (جوو) تəۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە 1994 جىلدان بەرى تۇراقتى تۇردە قاتىسىپ كەلەمىز. ەڭ العاش ەگەمەن ەل رەتىندە 1996 جىلى اتلانتادا وتكەن وليمپياداعا قاتىستىق. ول ءبىزدىڭ سپورتشىلار ءۇشىن وتە جاقسى باستالدى. الاماندا 3 التىن, 4 كۇمىس جəنە 4 قولا مەدال العان ساڭلاقتارىمىز جالپى ەسەپتە 24-ورىنعا تابان تىرەدى. اتلانتادا گرەك-ريم كۇرەسىنەن يۋري مەلنيچەنكو, بوكسشى ۆاسيلي جيروۆ جəنە بەسسايىسشى الەكساندر پارىگين اتوي سالدى, ال مىلتىق اتۋدان سەرگەي بەلياەۆ – ەكى, ال اۋىر اتلەت اناتولي حراپاتىي ءبىر كۇمىس مەدالدى قورجىنعا سالدى. بوكسشىلار بولات نيازىمبەتوۆ پەن ەرماحان يبرايىموۆ, مەرگەن ۆلاديمير ۆوحميانين جəنە ەركىن كۇرەس شەبەرى مəۋلەن مامىروۆ وليمپيادانىڭ قولا جۇلدەگەرى اتاندى.
جاڭا عاسىرداعى سيدنەي وليمپياداسىندا (2000) دا جەرلەستەرىمىز ءتاۋىر ناتيجە كورسەتتى. جەتى مەدال (3 التىن, 4 كۇمىس) ولجالاعان ساڭلاقتارىمىز جالپىكوماندالىق ەسەپتە 22-ورىننان كورىندى. التىن مەدالدى بوكسشىلار بەكزات ساتتارحانوۆ پەن ەرماحان يبرايىموۆ, جەڭىل اتلەت ولگا شيشيگينا, كۇمىس مەدالدى بوكسشىلار بولات ءجۇمادىلوۆ پەن مۇحتارحان دىلدابەكوۆ, ۆەلوسپورتشى الەكساندر ۆينوكۋروۆ جəنە ەركىن كۇرەس شەبەرى يسلام بايرامۋكوۆ əپەردى.
2004 جىلى افينا وليمپياداسىندا سپورتشىلارىمىزدىڭ ناتيجەسى ءبىراز تومەندەدى. وندا 1 التىن, 4 كۇمىس جəنە 3 قولا مەدال الىپ, جيىنتىعىندا 8 مەدالعا توقتاعان قازاقستاندىقتار جالپى ەسەپتە 40-ورىنعا تابان تىرەدى. جالعىز التىندى بوكسشى باقتيار ارتاەۆ قانجىعاسىنا بايلاسا, كۇمىس مەدالدى قازىرگى تاڭدا كاسىپقوي بوكستا قارسىلاستارىن قوعاداي جاپىرىپ جۇرگەن گەننادي گولوۆكين, اۋىر اتلەت سەرگەي فيليمونوۆ, گرەك-ريم كۇرەسىنەن گەورگي تسۋرتسۋميا, ەركىن كۇرەستەن گەننادي لاليەۆ ەنشىلەسە, قولا مەدالدى ونسايىسشى دميتري كارپوۆ, بوكسشى سەرىك ەلەۋوۆ جəنە گرەك-ريم كۇرەسى شەبەرى محيتار مانۋكيان يەلەندى.
2008 جىلى وتكەن بەيجىڭ وليمپياداسىندا 13 سپورتشىمىز جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىندى. الايدا, دوپينگ تەكسەرىسىنەن كەيىن, حوك 5 وتانداسىمىزدىڭ جۇلدەسىن قايتارىپ الدى. اۋىراتلەت يليا يلين دوپينگ قولداندى دەگەن ايىپپەن وليمپيادا چەمپيونى دەگەن اتاعىنان ايىرىلسا, ءدال سونداي ايىپپەن تايمۋراز تيگيەۆ (كۇرەس) پەن يرينا نەكراسوۆا (اۋىر اتلەتيكا) كۇمىس, ماريا گرابوۆەتسكايا (اۋىر اتلەتيكا) پەن اسەت مامبەتوۆ (كۇرەس) قولا جۇلدەلەرىن قايتارىپ بەردى. ال وزگە ەلدىڭ سپورتشىلارى دوپينگپەن ۇستالىپ, ناتيجەسىندە 2008 جىلى كۇمىس العان وتانداسىمىز اللا ۆاجەنينا (اۋىر اتلەت) ارادا 8 جىل وتكەندە وليمپيادا چەمپيونى اتانسا, نۇرباقىت تەڭىزباەۆ (كۇرەس) پەن ولگا رىپاكوۆالاردىڭ ء(ۇش قارعىپ سەكىرۋ) قولا جۇلدەلەرى كۇمىسكە اينالدى.
ءسويتىپ بۇل دودادا قازاقستاندىقتار جالپى سانى 2 التىن, 3 كۇمىس جəنە 4 قولا مەدال الىپ, كوماندالىق ەسەپتە 37-ورىنعا تۇراقتادى. قازاقستاننىڭ العاشقى التىنىن ەل قورجىنىنا بوكسشى باقىت سəرسەكباەۆ سالسا, ەكىنشىسى جوعارىدا ايتقانداي اللا ۆاجەنيناعا تيەسىلى. كۇمىس مەدالدى اسحات جيتكەەۆ يەلەنسە, قولا مەدالدار əيەلدەر كۇرەسىنەن ەلەنا شالىگيناعا, ەركىن كۇرەستەن ماريد مۋتاليموۆكە, بوكسشى ەركەبۇلان شىنəليەۆكە جəنە تاەكۆوندوشى ارمان شىلمانوۆقا بۇيىردى.
2012 جىلعى لوندوندا وتكەن وليمپيا ويىنداردا قازاقستاندىق سپورتشىلار تولايىم تابىسقا جەتىپ, العاش رەت وليمپيادادا 7 التىن الدىق دەپ بوركىمىزدى اسپانعا اتىپ ەدىك. سويتسەك, بەكەر قۋانعان ەكەنبىز. ارادا 4 جىل وتكەندە يليا يلين باستاعان اۋىراتلەتتەرىمىز زۋلفيا چينشانلو, مايا مانەزا, سۆەتلانا پودوبەدوۆا دوپينگ قولداندى دەگەن ايىپپەن التىن مەدالدارىن قايتارىپ بەردى. ەسەسىنە تاعى ءبىر اۋىراتلەتىمىز اننا نۇرمۇحامبەتوۆا مەن ەركىن كۇرەس شەبەرى داۋلەت شابانباي قولا جۇلدەگەر اتاندى.
بۇگىندە لوندونداعى تابىسىمىز 11 مەدال (3 التىن, 1 كۇمىس, 7 قولا). 2012 جىلى التىن جۇلدەلەر لەگىن ۆەلوسپورتشى الەكساندر ۆينوكۋروۆ باستاپ بەرگەن ەدى. جەڭىستى جولدى ءارى قاراي بوكسشى سەرىك سəپيەۆ پەن جەڭىل اتلەت ولگا رىپاكوۆا جالعاپ, وتانىمىزدىڭ داڭقىن اسىرا تۇسكەن-ءدى. بوكسشى Əدىلبەك نيازىمبەتوۆ كۇمىسپەن كۇپتەلسە, قولا مەدالدى گرەك-ريم كۇرەسىنەن دانيال گادجيەۆ, ەركىن كۇرەستەن اقجۇرەك تاڭاتاروۆ, بوكستان مارينا ۆولنوۆا مەن يۆان دىچكو, əيەلدەر كۇرەسىنەن گۇزەل مانيۋروۆا ولجالادى.
2016 جىلعى ريو وليمپياداسىندا دا سايىپقىران ساڭلاقتارىمىز اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي ناتيجەگە قول جەتكىزدى. 3 التىن, 5 كۇمىس, 10 قولا جۇلدە (18) ولجالاعان سپورتشىلارىمىز جالپىكوماندالىق ەسەپتە 22-ورىنعا تۇراقتادى. ءجۇزۋ سپورتىنان دميتري بالاندين, اۋىراتلەت نيدجات راگيموۆ جانە بوكسشى دانيار ەلەۋسىنوۆ ەل مەرەيىن اسىرىپ, التىننان القا تاعىندى. ال ەلدوس سمەتوۆ (دزيۋدو), جازيرا جاپپارقۇل (اۋىر اتلەتيكا), ۆاسيلي لەۆيت (بوكس), ادىلبەك نيازىمبەتوۆ (بوكس), گيۋزەل مانيۋروۆا (كۇرەس) ريو تورىندە كۇمىس, گالبادراح وتگونتسەتسەگ (دزيۋدو), فارحاد حاركي, كارينا گوريچەۆا, دەنيس ۋلانوۆ, الەكساندر زايچيكوۆ (اۋىر اتلەتيكا), ولگا رىپاكوۆا (جەڭىل اتلەتيكا), ەلميرا سىزدىقوۆا, ەكاتەرينا لاريونوۆا (كۇرەس), يۆان دىچكو, داريعا شاكىموۆا (بوكس) ەل قورجىنىنا قولا مەدال سالدى.
وسىلايشا تəۋەلسىز قازاقستان قۇراماسى 1996 جىلدان بەرى 7 وليمپيادادا 15 التىن, 21 كۇمىس جəنە 28 قولا مەدال ولجالاپ, جالپى سانى 64 جۇلدەگە جەتكىزدى. ەندى الداعى شىلدە-تامىز ايلارىندا وتەتىن توكيو وليمپياداسىندا وسى جۇلدەلەر سانى ارتا تۇسەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
بۇگىنگە دەيىن ساڭلاقتارىمىز توكيو وليمپياداسىنا 25 ليتسەنزيا جەڭىپ الدى. اتاپ ايتار بولساق, يۋري يۋركوۆ (نىسانا كوزدەۋ), سارسەنكۇل رىسبەكوۆا (ستەند اتۋ), ريشات حايبۋللين (سپورتتىق قۇزعا ورمەلەۋ), دميتري بالاندين (100, 200 مەترگە براسس ادىسىمەن ءجۇزۋ), ولگا رىپاكوۆا, گەورگي شەيكو (جەڭىل اتلەتيكا), ەۆگەني گيديچ (ۆەلوسپورت, ليتسەنزيا كومانداعا بەرىلەدى), ساداق اتۋدان قازاقستان ەرلەر كومانداسى (دەنيس گانكين, يلفات ابدۋللين, سانجان مۇساەۆ; كوماندالىق جانە جەكەلەي سىن), ۆيتالي حۋدياكوۆ (اشىق سۋدا ءجۇزۋ), ەكاتەرينا جانە الەكساندرا نەميچ (سينحروندى ءجۇزۋ), ميلاد كاريمي (سپورتتىق گيمناستيكا), ۆالەنتينا يسلاموۆا, ەلميرا سىزدىقوۆا (ايەلدەر كۇرەسى), اسحات دىلمۇحامەدوۆ, مەيرامبەك ايناعۇلوۆ (گرەك-ريم كۇرەسى), نۇريسلام ساناەۆ, داۋلەت نيازبەكوۆ, دانيار قايسانوۆ, الىشەر ەرعالي (ەركىن كۇرەس) وليمپيادا جولداماسىنا قول جەتكىزگەن بولاتىن.
