ءىس-شاراعا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بەردىبەك ساپارباەۆ, پرەزيدەنت كومەكشىسى – پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ وتىنىشتەرىن قاراۋدى باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ايدا بالاەۆا, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم جانە عىلىم, تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيا جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ۆيتسە-مينيسترلەرى, مۇگەدەكتەردىڭ قوعامدىق بىرلەستىكتەرىنىڭ باسشىلارى, سونداي-اق قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىنەن سەلەكتورلىق رەجيمدە مۇگەدەكتىگى بار ادامدار قاتىستى.
دوڭگەلەك ۇستەل جۇمىسىن اشا وتىرىپ, بەردىبەك ساپارباەۆ قازاقستاندا 690 مىڭ مۇگەدەكتىگى بار ادامدار تۇراتىنىن جانە مەملەكەت دەڭگەيىندە ولاردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋگە كوپ كوڭىل بولىنەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستاندا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى قولداۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. اعىمداعى جىلى جاردەماقى تولەۋگە جانە مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتتەرمەن جانە تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە 400 ملرد.تەڭگە كوزدەلدى. الداعى ۋاقىتتا ولاردى الەۋمەتتىك قولداۋعا 448 ملرد تەڭگە بولىنەدى. سونىمەن قاتار, 2020 جىلى نۇر-سۇلتان, الماتى جانە كوكشەتاۋ قالالارىندا وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى. «تىڭدايتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسى اياسىندا ءبىز ۇنەمى مونيتورينگ جۇرگىزىپ, ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردى وزەكتەندىرىپ, قوعامدى ولار بويىنشا شەشىمدەر ازىرلەۋگە تارتامىز. بۇگىن ءبىز مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ الەۋمەتتىك وڭالتۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, كەدەرگىسىز ورتانى قامتاماسىز ەتۋگە, مۇگەدەكتىكتىڭ پروفيلاكتيكاسى مەن الدىن الۋعا, بىلىمگە قولجەتىمدىلىككە بايلانىستى ماسەلەلەردى تالقىلاۋ ءۇشىن جينالىپ وتىرمىز», – دەدى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.
«مۇگەدەكتىگى بار ادامدار كوتەرەتىن ماسەلەلەر جانە ولاردى شەشۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار تۋرالى» بايانداماسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەرلان اۋكەنوۆ جاسادى, ول مۇگەدەكتىگى بار ادامدار كوتەرگەن بارلىق ماسەلەلەردىڭ تورتتەن ءبىرى جەكە كومەكشىلەرگە قاتىستى ەكەنىن ايتتى.
«جەكە كومەكشىلەردىڭ قىزمەتتەرىن ۇسىناتىن ۇەۇ-عا كوپتەگەن شاعىمدار كەلىپ تۇسەدى, اتاپ ايتقاندا, ولاردىڭ قىزمەتىنىڭ اشىق ەمەستىگى, اكىمشىلىك شىعىندارعا قاراجاتتىڭ 10%-ىن ۇستاپ قالادى, قىزمەتتەرگە ۋاقتىلى تولەمەۋ, جۇمىس ىستەگەن ۋاقىت سانىن دۇرىس باعالاماۋ جانە ت.ب. مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ نارازىلىعىنا جەكە كومەكشىلەر ءۇشىن الەۋمەتتىك پاكەتتىڭ جوقتىعى, كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى باقىلاۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىنىڭ جوقتىعى, بولۋ ورنى مەن ۋاقىتى تۋرالى ەسەپ بەرۋ قاجەتتىلىگى, سونداي-اق جەكە كومەكشىلەردىڭ قىزمەتتەرى شەكتەۋلى», – دەدى ول.
اۋكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇگەدەكتەرمەن بەلگىلەنگەن ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن 2015 جىلعى 22 قاڭتارداعى قولدانىستاعى بۇيرىققا جەكە كومەكشىلەردىڭ قىزمەت كورسەتۋىن رەتتەيتىن, جەكە كومەكشىلەردىڭ قىزمەت كورسەتۋلەرى بويىنشا ەڭ كوپ ساعات كولەمىن ايىنا 176 ساعاتتان اسىرماي بەلگىلەۋ; ۇەۇ-نى اكىمشىلىك شىعىندارعا 5% - دان اسىرماي ۇستاپ قالۋدى بولجايتىن نورمالاردى ەنگىزۋ; قىزمەت كورسەتۋدىڭ بىرىڭعاي ستاندارتتارىن جانە جەكە كومەكشىلەرگە قويىلاتىن تالاپتاردى انىقتاۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزىلەتىن بولادى. بۇل رەتتە, مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ ەسكەرتۋلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, بۇيرىق جوباسىنان جاقىن تۋىستارىنا جەكە كومەكشىلەر قىزمەتىن كورسەتۋگە تىيىم سالاتىن نورما الىنىپ تاستالدى.
بۇدان باسقا, وڭىرلەرگە 2020 جىلعى قاڭتاردان باستاپ مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ وتنىشتەرىنە بايلانىستى تىكەلەي جەكە كومەكشىلەرمەن نەمەسە ۇەۇ ارقىلى شارت جاساسۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە وسىعان بايلانىستى كەلەسى جىلعا ارنالعان مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدىڭ بيۋدجەتى مەن جوسپارىن قالىپتاستىرۋ ۇسىنىلدى.
ۆيتسە-مينيستر سونداي-اق 2020 جىلعى شىلدەدەن باستاپ جەكە كومەكشىلەردىڭ قىزمەتتەرى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالىنا اۋىستىرىلاتىنىن, سودان كەيىن شارت مۇگەدەكتىگى بار ادامنىڭ ءوزى جەكە كومەكشىسىمەن نەمەسە ۇەۇ-مەن جاسالاتىنىن حابارلادى. قىزمەتتى پورتالعا اۋىستىرۋ باس پروكۋراتۋرا مەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى انىقتاعان وسى سالاداعى بۇزۋشىلىقتاردى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«بۇدان باسقا, كوپتەگەن وتىنىشتەر مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتامادان (بۇدان ءارى – ءماس) وتۋگە جانە مۇگەدەكتىكتى بەلگىلەۋگە بايلانىستى. مۇگەدەكتىگى بار ادامدار قولايسىز وڭالتۋ بولجامى بار اۋرۋلار بويىنشا قايتا كۋالاندىرۋدان ءجيى ءوتۋ قاجەتتىگىنە بايلانىستى قولايسىزدىقتاردى بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى», – دەپ اتاپ ءوتتى اۋكەنوۆ.
وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ەڭبەكمينى مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ساراپتاما جۇرگىزۋ قاعيدالارىن ازىرلەدى. اتاپ ايتقاندا, ەرەسەكتەرگە مۇگەدەكتىك 5 جىلعا بەلگىلەنەتىن, ورگانيزم فۋنكتسيالارىنىڭ ايقىن بۇزىلۋىمەن 19 اۋرۋدىڭ تىزبەسى بەكىتىلدى. سونىمەن بىرگە, 18 جاستان اسقان ادامدارعا مۇگەدەكتىك توبى قايتا كۋالاندىرۋ مەرزىمىنسىز ەكىنشى توپ مۇگەدەكتىگى بەلگىلەنەتىن ەمدەۋگە كەلمەيتىن اناتوميالىق كەمىستىكتەر تىزبەسى كەڭەيتىلدى. سونداي-اق 16 جاسقا دەيىنگى بالا مۇگەدەك دەپ تانىلاتىن مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەر تىزبەسى كەڭەيتىلدى.
اۋكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇگەدەكتەر ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەلۋدى ۇسىنۋ جانە وڭالتۋدىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىمەن (بۇدان ءارى – توق) قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن كوتەرەدى.
ماسەلەن, ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋ قىزمەتتەرىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسىندا جەڭىمپاز بولعان ۇيىم كورسەتەدى, نە بولماسا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن شارت جاساسۋ ارقىلى ۇسىنىلادى. ناتيجەسىندە جولدامالار ارىپتەس ساناتوريلەرگە بەرىلەدى جانە مۇگەدەكتەر مەكەمەنى ءوز بەتىنشە تاڭداي المايدى. بۇعان قوسا, ساناتورلىق-كۋكرورتتىق ەمدەۋ مەرزىمى ايقىندالماعان, سونىڭ سالدارىنان ءتۇرلى وڭىرلەردە ونىڭ ۇزاقتىعى 7-دەن 14 كۇندى قۇرايدى.
«مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس, توق ەڭ از قۇنى بويىنشا نە ۇەۇ-دان ءبىر كوزدەن ساتىپ الىنادى. بۇل رەتتە تاۋارلار مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ جەكە قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرمەستەن جاپپاي ساتىپ الىنادى.
«قازىر ءبىز قولدانىستاعى بۇيرىققا مۇگەدەكتەر ءۇشىن 14 كۇننەن كەم ەمەس ساناتوريالىق-كۋرورتتىق ەمدەلۋ مەرزىمىن بەلگىلەۋ بولىگىندە وزگەرىستەر ەنگىزەمىز. 2020 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ شيپاجايلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋ قىزمەتتەرى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالىنا كوشىرىلەدى, بۇل مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا ۇيىمدى ءوز بەتىنشە تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق, پورتالدى ىسكە قوسۋ توق ۇسىنۋ تەتىگىن جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. 2020 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ جەكە ىرىكتەۋدى تالاپ ەتپەيتىن توق 55 ءتۇرىنىڭ 24-ءى پورتالعا قالعان 31 ءتۇرى - 2021 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ اۋىستىرىلاتىن بولادى. بۇل مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا جەكە قاجەتتىلىكتەردى, ساپانى, ءونىم بەرۋشىنىڭ بەدەلىن, باسقا پايدالانۋشىلاردىڭ پىكىرلەرىن جانە ت.ب. ەسكەرە وتىرىپ, توق-تى ءوز بەتىنشە تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», – دەدى ەرلان اۋكەنوۆ.
دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى بەرىك كاماليەۆ كولىكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە تۇرعىن ءۇي بەرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ تۋرالى حاباردار ەتتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى كامالجان نادىروۆ ساناتورلىق-كۋرورتتىق ەمدەۋ كورسەتىلگەن اۋرۋلار مەن دەنساۋلىق بۇزىلۋلارىنىڭ تىزبەسى تۋرالى ايتىپ بەردى. ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى بيبىگۇل اسىلوۆا مۇگەدەك بالالارعا ارنالعان ۇزارتىلعان باعدارلامالاردى اشۋ جوسپارى تۋرالى باياندادى. مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق سايتتارىنىڭ قولجەتىمدىلىگى جونىندە تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيا جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ۆيتسە-ءمينيسترى ابىلايحان وسپانوۆ حاباردار ەتتى.
وڭىرلەردىڭ مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ بويىنشا ءوز سۇراقتارى مەن ۇسىنىستارىن ايتتى.
