«كلاسسيكتىڭ كەشىككەن ماحابباتى»

تانىمال ەكى تۇلعا اراسىنداعى ماحاببات حيكاياسىنىڭ ەل اۋزىندا ايتىلىپ كەلە جاتقانىنا جارتى عاسىردان استام ۋاقىت ءوتتى. ەكەۋدىڭ اراسىنداعى ەرتە­گىگە بەرگىسىز اڭگىمەنىڭ بوياۋى بىردە قالىڭ جاعىلىپ, قا­باق شىتقىزدى, كەيدە كوپ سورماڭ­داي ماحابباتتاردىڭ ءبىرى بولىپ سولعىنداۋ ايتىلا سالدى. ولار­دىڭ قۇپياسىن بىلۋگە قۇ­مارت­قاندار سول كەزدىڭ وزىندە قانداي كوپ بولسا, ايىپتاعاندار مەن اقتاعانداردىڭ سان ساققا جۇگىرتكەن كۇبىر-سىبىرى ودان كەيىن دە ءبىر ءسات باسەڭدەمەدى. ماحاببات قاھارماندارى قاتار­داعى قاراپايىم ادامداردىڭ ءبىرى ەمەس, جاسى جەر ورتاسىنا كە­لىپ قالعان جازۋشىلار ودا­عى توراعاسىنىڭ جيىرمادان جا­ڭا اسقان جاس قىزعا ەلىگۋى بول­عاندىقتان, بۇل ادەمى سەزىم ەكەۋدىڭ ءوز اراسىن بۇزىپ-جارىپ ءوتىپ, كۇللى وداق, تۇتاس ورتالىق كوميتەت, بۇكىل قوعام بولىپ ەرىنبەي-جالىقپاي تالقىلايتىن قىزۋ تاقىرىپقا ۇلاسقان بولاتىن. ال الىپقاشپا اڭگىمەنىڭ جارتىسى – شىن بولسا, جارتىسى –جالعان بولاتىنى بەلگىلى. مۇندايدا ەڭ ابزالى, سول ماحابباتتى سومداعان كەيىپكەرلەرىنىڭ ءوز اۋزىمەن ايتىلعان شىندىق. «كلاسسيكتىڭ كەشىككەن ماحابباتى» اتتى دەرەكتى فيلمىندە بەلگىلى رەجيسسەر سەرگەي ءازىموۆ قازاق ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى قالامگەرى عابيت مۇسىرەپوۆ پەن كۇنى كەشە عانا ومىردەن وتكەن تەاتر جانە كينو مايتالمانى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى رايا مۇحامەدياروۆا ەكەۋى­نىڭ ماحابباتى تۋرالى بايان­داعاندا, وسى تاسىلگە جۇگىنگەنى بايقالدى. دالىرەك ايتساق, وت­كەن كۇننىڭ شۋاقتى شاعى مەن وكىنىشتى ساتتەرىن رەجيسسەر ەمەس, ر.مۇحامەدياروۆانىڭ ءوزى باياندايدى.

رەجيسسەرگە بۇل ءفيلمدى ءتۇسى­رۋ دە, اكتريسادان رۇقسات الۋ دا وڭاي بول­ماعان. اكتريسا ۇزاق ۋاقىت كەلىسىمىن بەرمەگەن. ۇزاق تولعانىستان كەيىن عانا تاۋەكەلگە بەل بۋعان. كامەرا الدىندا وتىرىپ وتكەندى ەسكە الۋ راياعا اۋىر بولعان, فيلمگە ءتۇسىپ ءجۇرىپ تە, كەيدە جان تولقىنىسىن يگەرە الماي, ۇزاق مەرزىمگە توقتاتىپ قويۋعا تۋرا كەلگەن ءسات بىرنەشە رەت قايتالانادى. قالاي دەگەنمەن, ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ ساحناسىن باعىندىرعان, ءتۇسىرۋ الاڭىنداعى كامەرا الدىندا كەيىپ­كەر سومداپ كاسىبي شەبەر­لىككە جەتكەن ونەر مايتالمانى ەمەس پە, ساليقالى مىنەزىنە جا­راس­قان سالماقتى ويىنىڭ جىگىن اجىراتپاي, ارمان مەن كۇيىك ارالاس جان دۇنيەسىنىڭ سىرىن رەت-رەتىمەن بۇكپەسىز, شىنايى اڭگىمەلەپ بەرۋى كورەرمەنىن سۇيسىندىرمەي قويمايدى.

بۇل ادام تۋرالى, ادامي نامىس پەن وجدان تۋرالى فيلم. بالكىم, بۇل قۇن­دىلىق بۇگىنگى ادامداردى ازىراق ويلاندىرۋى مۇمكىن, بىراق مۇسىرەپوۆ پەن مۇحامەدياروۆانىڭ زامانىندا ناق وسى قاسيەتتەر بارىنەن بيىك تۇراتىن. تولەباەۆ كوشەسىندەگى مۋزەيگە اينالعان مۇسىرەپوۆتىڭ ۇيىندە تۇسىرىلگەن فيلمدە ءدال وسى قاسيەتتەرمەن بايلانىستىرىلا ءبىرتالاي شىندىقتىڭ بەت پەردەسى اشىلادى. فيلم رايا­نىڭ مۇسىرەپوۆتى ەڭ العاش قالاي كورگەنىن اڭگىمەلەۋدەن باس­تالىپ, سوڭعى رەت قانداي جاع­دايدا قوشتاسقانىن ەسكە الۋ­مەن اياقتالادى. ورتاداعى سەگىز جىلعا سوزىلعان وتباسىلىق ءومىر­دىڭ قۋا­نىشى مەن قيىندىعى جازۋشىنىڭ سۇيىكتىسىنە جازعان حاتتارى مەن اكتري­سانىڭ مونو­لوگ-اڭگىمەسىمەن قاتار ءورىلىپ وتى­را­دى.

ول ەكەۋى 1962 جىلدىڭ كوكتە­مىندە تانىستى. «مەن جازۋشىلار وداعىنا حاسە­نوۆتەرگە باراتىنمىن. ول ۋاقىتتا وداقتا بۋفەت تە, اسحانادا جوق ەدى, تاڭدايىم كە­ۋىپ, قاتتى شولدەدىم. سۋ ىشكىم كەلىپ, كەزەكشىگە جاقىندادىم. تۋ سىرتىمنان «قارىنداس, نە ىزدەدىڭىز؟» دەگەن داۋىس ەستىلدى. ارتىما بۇرىلىپ قاراسام, ەگدەلەۋ كەلگەن ەر ادام ماعان قارسى جىميا قاراپ تۇر ەكەن. «سۋ ىشكىم كەلەدى». ء«جۇرىڭىز». مەن ىزىنەن ەردىم. ول مەنى كابينەتكە باستاپ اكەلدى. قابىلداۋ بولمەسى. بىردەن سۋ قۇيىلعان گرافينگە كوزىم ءتۇستى. سودان قۇياتىن شىعار دەگەن يشارامەن قاراپ ەدىم, «جوق, جوق, ءجۇرىڭىز» دەپ ول جاققا بۇرى­لىپ تا قاراماستان, توردەگى ەسىكتى اشىپ, كەڭ كابينەتكە الىپ كىردى. ءوز گرافينىنەن سۋ قۇيىپ بەردى. راحمەتىمدى ايتىپ, شىعىپ كەتتىم. بىراق ارينە, بۇل كىسىنىڭ جازۋشىلار وداعىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى عابيت مۇسىرەپوۆ ەكەنىن بىلمەدىم» دەپ باستايدى اڭگىمەسىن اكتريسا. بۇل كەزدە ر.مۇحامەدياروۆا شەت تىلدەرى ينستيتۋتىنان سوڭ ءۇش فيلمگە ءتۇسىپ ۇلگەرگەن جاس اكتريسا. بىراق ول كەزدە جاسى وزىنەن الدەقايدا ۇلكەن اداممەن ارادا سەزىم ويانۋى مۇم­كىن دەگەن وي ءۇش ۇيىقتاسا دا تۇسىنە كىرمەگەن. وسى كەزدەسۋ­دەن كەيىن ع.مۇسىرەپوۆ جاس قىزعا كەلگىشتەۋدى باس­تايدى. بىردە ول «كەيىپكەرىنىڭ وزىمەن قاتار وتى­رىپ كورگىم كەلەدى» دەپ جا­ڭا تانىسقان قىزدى كينوعا شا­قىرادى. ۇمىتپاسا, «مەنىڭ اتىم قوجا» بولاتىن. ءالى ەسىندە, كينوتەاتردان شىققان سوڭ ادەبيەت بىلگىرى ءفيلمدى دە, اكتريسانى دا ماقتامايدى, بار بولعانى جاس قىزدىڭ كوڭىلىنە جاعاتىنداي ءبىردى-ەكىلى كەڭەس ايتۋمەن شەك­تەلەدى. قىز بالاسى جاراتىلى­سىنان سۇڭعىلا كەلەدى, قارا كو­زىل­دىرىكتىڭ ار جاعىنان وزىنە قا­دالا قاراپ تۇراتىن كوزدەردىڭ يى­رىمىنە باتىپ, كەيدە قانشا بۇلقىنعانىمەن تەرەڭىنە تارتقان يىرىمنەن شىعا الماسىن سەزىپ, نە ىستەرىن بىلمەي, شارق ۇرىپ الاسۇراتىن...

ەلۋدى ەركىن ەڭسەرگەن ول جاڭا تا­نىسقان سۇلۋعا جاس جىگىتتەي ەلىك­كەنىمەن, الدىندا ەلپەك قاعۋعا ومىردەن كورگەن, تۇيگەنى مول ساقا مىنەزى جىبەرە قويعان جوق, ءوزىن وتە سالماقتى ۇستادى. رايا­نى تابىندىرعان دا وسى مىنەزى ەدى, جاس قىزعا ۇناۋدىڭ ءجونى وسى دەپ جەلىگىپ, جەلپىلدەپ نەمە­سە تاعاتسىزدىقتىڭ باس­قا قىرىن كورسەتكەنىندە, رايا ونى ءسوزسىز كەۋدەسىنەن كەرى يتەرەر ەدى. جاس قىزدىڭ يمەنىپ تۇرا­تىن يبالى, ادەپتى, كىشىپەيىل مىنەزىنە تيتتەي دە قاراۋلىق جاساماستان قۇرمەتپەن قارادى. ارۋدى اسىقتىرمادى, اتاق-داڭ­قىمەن مىسىن باسپادى, الايدا ونىڭ كوزدەگەن ماقساتقا جەتۋ­گە جەتەك­تەيتىن ىشكى تابان­دىلىعىمەن ەشكىم تەڭەسە الماس ەدى. وسى مىنەزى ءۇشىن رايا دا وعان ءومىر بويى ريزا بولىپ ءوتتى. ون­سىز دا شيراتىلىپ تۇراتىن ماڭعاز مىنەز جۇمباعىن ىشكە جاسىرا ءتۇسىپ, كەرىسىنشە, سول جۇمباقتى شەشۋگە, سول قۇپيانىڭ سىرىن بىلۋگە رايانىڭ ءوزى اسىق بولدى. وتباسىلى اداممەن باي­لانىسۋدىڭ سوڭى جاقسىلىققا اپارمايتىنىن سەزەتىن, بۇل سە­زىمدى ورشىتپەي ولتىرە سالۋعا, ونى دا, ءوزىن دە قيناماۋ ءۇشىن, ونىڭ لاۋازىمى مەن مانسابىنا, ءوزىنىڭ جاڭا باستالعان ءومىر جولىنا سىزات تۇسىرمەۋ ءۇشىن قارىم-قاتىناستى ۇزۋگە كۇن سايىن وقتالاتىن. وسى جولى ناقتى شەشىم قابىلدادى. ادەتتەگىدەي ول كولىگىمەن كەلدى. كولىكتىڭ ەسى­گىن اشىپ جاتىپ بايقاپ ۇل­گەردى – كورىپ جۇرگەنىندەي ەمەس, ماشينانىڭ ارتىندا وتىرعان سۇيىكتىسىنىڭ ءوڭى قاشىپ, كوزى كىرتيىپ, جاعى سۋالىپ, سۇزەكتەن تۇرعانداي قۇر كەۋدەسىن كوتەرىپ سۇ­لەسوق وتىر ەكەن. سىرقات ادام­نىڭ ءتۇرى. جۇرەگى شىم ەتە ءتۇستى. قيىن بولسا دا, قوشتاسپاققا بە­لىن بۋىپ شىققان قىز كەنەت شە­شىمىن وزگەرتتى: «عابيت ماح­مۋدوۆيچ, ءسىزدىڭ قايدا بار­عىڭىز كەلەدى؟ ءجۇرىڭىز, سوندا بارايىق». سول ءسات ءوزىن عانا ەمەس, بۇكىل ءومىر­دى ونىڭ تابانىنىڭ استىنا تاستاۋعا, جولىندا قۇربان بولۋعا دايار ەدى. ونىڭ قوعامداعى ورنىن, قارتتىققا قادام باسقان جاسىن, ءبارى-ءبارىن ۇمىتتى. ول ءوزىن ناعىز زيالىعا ءتان مىنەزبەن ادەمى, ادال ۇستادى. سول ءۇشىن شەكسىز ءسۇيدى. بىرىنە ءبىرى باس ءيدى.

«سوۆەتتىك سەميانىڭ شىرقىن بۇ­زاتىندار» قاتاڭ جازالاناتىن سول كە­زەڭنىڭ ولشەمىمەن العاندا, مۇسىرەپوۆ ەرلىك جاسادى. قوعامنىڭ ورە تۇرەگەلىپ قارسى تۇرعانىنا, ورتالىق كوميتەتتىڭ دۇرسە قويىپ, تالاپ ەتكەنىنە قاراماستان, سۇيگەنىنە ۇيلەنىپ تىن­دى. اياعى اۋىر سۇيىكتىسىنىڭ اق نەكەمەن بوسانعىسى كەلەتىن تىلەگىن جەرگە تاستاي المادى. ارينە, بۇل ءۇشىن قاھارى كۇشتى حاق­پەن قاتال ەسەپتەستى. تالاي جىل وتاسقان ايەلى قايتىس بولدى. جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتى بولىپ جۇرگەن جەرىنەن مانداتىن وتكىزۋگە تۋرا كەلدى. كەشە عانا باس ۇرىپ جۇرگەندەر تۇتاس تەرىس اينالدى. وسىنىڭ بارىندە رايا از ء«رول» اتقارعان جوق. بىراق سۇيىكتىسىنىڭ ابىرويى مەن نا­مىسىن بارىنەن بيىك قويعان عابەڭ دۇنيەنى توڭكەرۋگە دايىن ەدى. رايا مۇنى جۇرەگى مەن ميىنىڭ ءار تالشىعىنا دەيىن سەزدى. كەشە عانا كىسى جەرلەپ تۇ­رىپ, شانىشقى مەن قاسىقتى سىلدىرلاتىپ, ءۇنسىز, كوڭىلسىز وتكىزسە دە, رايانىڭ باسىنا اق جەلەگىن جاۋىپ, ارمانداعان اق كويلەگىن كيگىزىپ, ۇيلەنۋ تويىن جاسادى.

جاراسىممەن كۇن كەشكەن­ ەر­لى-زايىپ­تىلاردىڭ اراسىن كۇن­دەر­دىڭ كۇنىندە «قىز جى­بەك»­ كەلىپ بۇزادى دەپ ەكەۋى دە وي­لاماعان. بىردە عابەڭ جاس كەلىن­شەگىنە داستارقان جايىپ قويۋدى تاپسىرىپ, كەشكە ۇيگە وزىمەن بىرگە رەجيسسەر سۇلتان قوجىقوۆتى ەرتىپ, ورالادى. جۇپ بولىپ قاتار ءومىر ءسۇرۋدى باستاعان جازۋشى ونەردە دە ونىمەن قول ۇستاسىپ قاتار جۇرگىسى كەلەتىنىن, ءبىرى – ادەبيەتتە, ءبىرى – ونەردە «مۇ­سىرەپوۆ – مۇحامەدياروۆا» دەگەن ادەمى شىعارماشىلىق ۇيلەسىم جاساۋ ويىندا بارىن, ول ءۇشىن ەكەۋىنە ارناپ «قىز جى­بەكتى» جازىپ جاتقانىن راياعا سان مارتە ايتقان-دى. فيلم ستسەناريىن تالقىلاۋدى ۇيگە كەلىپ جالعاستىراتىن سۇلتان دوسى كەلگەندە رايا دا جانى قال­ماي كۇتىپ, بال تاتىعان بار ءتاتتى-ءدامدىسىن الدىنا توسا­­تىن. فيلمنەن ءرول الاتىن جۇل­دىز­­دى ءساتىن تاعاتسىزدانا كۇ­تىپ,­ «كينوسىناققا مەنى قاشان شا­قىرار ەكەن؟» دەپ تىقىر­شىپ جۇرگەن رايا سىناقتىڭ الدەقاشان اياقتالىپ, رولگە باسقا اكتريسانىڭ بەكىتىلگەنىن ەستىگەندەگى كۇيىن كوز الدىعا ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قيىن. ستسەناريىن ع.مۇسىرەپوۆ جازىپ, ءفيلمدى س.قوجىقوۆ تۇسىرگەنىمەن, كىلەڭ ادەبيەت پەن ونەردەگى مىقتىلار ارالاسىپ, الكەۋ­دە اكتەرلەر شو­عى­رىنان تۇراتىن فيلمگە ەكەۋىنىڭ دە بيلىگى جۇر­مەي قالعانىن تەك سول كەزدە ءبىر-اق بى­لەدى. باقتىڭ بۇيىرماي, قولىنان سۋسىپ تۇس­كەنىن مىنەزدى سۇلۋ كەشىرە المايدى. ءامىرى ءجۇرىپ تۇرعان ادەبيەت الىبىنىڭ, كۇيەۋىنىڭ كومەكتەسە الماعانىنا قاتتى كۇيىنەدى, وسىدان باستاپ كەۋدەسىن ىزا مەن رەنىش كەرنەپ, پايدا بولعان سالقىندىق سەزىمى ارالارىن سۋىتا تۇسەدى. وت باسى, وشاق قاسىنان ۇزاي الماي, بەس جىلدان بەرى بالا باعىپ, ۇيدە وتىرعان كەلىنشەكتىڭ جۇمىس ىستەيمىن دەگەن ارمانى ىسكە اسپاي, ول مۇنى ساتقىندىقتان ءبىر مىسقال كەم سانامايدى. رايا تيۋز-گە بارىپ, جۇمىسقا قابىلداۋىن سۇرايدى. تەاترداعى جۇمىسى مەن ءۇي تىرلىگىنىڭ اراسىنداعى كۇندەلىكتى سابىلىس باپ پەن كۇتىمگە ۇيرەنگەن كلاسسيككە ونشا ۇناي قويمايدى. تىعىرىققا كەلىپ تىرەلىپ تۇرعان قارىم-قاتىناستى جايماشۋاقتاۋعا تابيعاتىنان قايسار, وتكىر جارالعان رايا كەيدە تىرىسسا دا, كەيدە تاكاپپارلىعى جىبەرمەي قالاتىن. ەكىجۇزدىلىككە سالىنىپ, ءوزىن دە, ونى دا الداپ ءومىر سۇرۋگە ءداتى جەتپەيتىنىن ءبىلدى. سوڭى قايتسە دە اپاتقا الىپ كەلەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى بولىپ قالعان وتباسىلىق ومىردە پايدا بولعان كۇدىك پەن كۇماندى سەيىلتۋگە قانشا جەردەن جانىن سالىپ, كۇرەسىپ جەڭبەك بولسا دا, ءتۇپتىڭ تۇبىندە كۇرەستىڭ ءوزى دە ماعىناسىزدىققا اينالىپ, نازىك جىپكە عانا ءىلىنىپ تۇرعان جۇبايلىق ءومىر كەنەت ءۇزىلىپ سالا بەرەدى...

...ال كەيىن ۇلكەن قىزى گاۋ­ھار تۇر­مىسقا شىعادى. عابيت ماحمۇت ۇلى كۇيەۋ بالاسى نۇرجاننىڭ اتا-اناسىمەن جاس كۇنىنەن جاقسى سىيلاسىپ ارالاسقان ەكەن. ۇيلەنۋ تويىنا شاقىرىلعان قو­ناقتاردىڭ اراسىندا كوزىنە كەرەقارىس شىنىسى بار كوزىلدىرىك كيگەن, تاۋداي تۇلعاسى ءبىر ۋىس بولىپ شوككەن كىش­كەنتاي عانا قارت ادامنىڭ نۇر­جانعا 500 سوم اقشا بەرىپ جاتقانىنا كوزى ءتۇسىپ كەتكەن رايا «و-و-و, مۇنشاما كوپ اقشا ۇسىناتىن نەتكەن جومارت جان ەدى, بۇل ءوزى كىم بولدى ەكەن؟» دەپ بەتىنە قاراعاندا, عابيت ماحمۇت ۇلىن تانىپ, سىلەيىپ تۇرىپ قالادى. جۇرت ارقا-جارقا بولىپ قۋانعان ءدۇبىرلى تويدا مۇسىرەپوۆ جاس كۇنىندەگى قۇرالاي كوز كەلىنشەگىنەن جانارىن اۋدارماي قارايدى دا وتىرادى. توي ۇستىندەگى قىلىعى شىمبايىنا قاتتىراق باتىپ كەتسە كەرەك, ۇيىنە كەلگەننەن كەيىن ايەلى عازيزا ۇرىس-كەرىس شىعارىپ, مۇسىرەپوۆتى يتەرىپ جىبەرەدى. قا­يىڭ قابىعىنداي سالماعى جوق قارت جازۋشى قالت-قۇلت باسىپ, قالبالاقتاپ بارىپ قۇلايدى. باسىمەن جەر سۇزە قۇلاعان ول ەسىنەن تانىپ قالادى. جەدەل جاردەم شاقىرىلىپ, جازۋشى اۋرۋحاناعا تۇسەدى. اقىن ءابدىلدا تاجىباەۆ راياعا تەلەفون سوعىپ: «عابەڭنىڭ ءدام-تۇزى تاۋسىلۋعا شاق قالعان سياقتى, ەگەر ونىمەن كەزدەسكىڭ كەلسە, بۇگىن اۋرۋحاناعا كەل», دەيدى. «پالاتاعا كەلسەم, ءبىر توپ ادام بار ەكەن. بارىمەن امانداسىپ, عابيت ماحمۇت ۇلىنىڭ جانىنا كەلدىم. قولىنان ۇستادىم. «سەن كىمسىڭ؟» دەدى. «مەن رايامىن». «رايا-يا-يا!» اپپاق كەرەۋەتتە جاتقان ول ەسىن جيناعانداي, ارىپ, ەتى قاشقان ساۋساقتارىمەن مەنىڭ قولىمدى ءالسىز عانا قىس­قانداي بولىپ, سىلكىگىسى كەلدى. ول قولىن ماعان قاراي سوزدى. عابيت ماحمۇت ۇلىنىڭ قولىن وزىمە قاراي تارتىپ, كەۋدە تۇسىما ۇستاپ, قاتتىراق قىستىم. كورمەسە دە, كوزىن ماعان قاراي بۇردى. ول مەنى انىق كوردى دەپ ويلامايمىن. سونشاما ءالسىز, جۇمساق داۋسىمەن «رايا, ساۋ-ءسالامات بول» دەدى. بۇل عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ ەڭ سوڭعى ءسوزى بولاتىن».

ەل بيلەگەن ەسەنەيدى ەستەن تان­دىرعان ۇلپان سياقتى ۇلى مۇسىرەپوۆتى عاشىق ەتكەن بوتاداي كوزدەردە باتپانداي مۇڭ ءۇيىرىلىپ تۇرسا دا, كىرپىگىن قاقسا بولدى, ءوزى-اق سويلەي جونەلەتىندەي, كوپ تۇسىندا ءتىلدىڭ ءتىپتى كەرەگى دە بولماعان فيلم بار شىندىقتى تولعادى. ءبىر جاقتى شىندىق دەپ ەشكىم ايتا المايدى. ومىردەن الدەقاشان وتكەن عابيتتىڭ ورنىنا جالعاندىعى, جاساندىلىعى جوق حاتتارى سويلەدى. تاعدىردان قانداي اۋىر تەپەرىشتەر كورسە دە, اياۋلى حاتتاردىڭ لاپىلداي جانعان وتى ءومىرىن جارىق ەتتى, مازداعان شوعىنا جاسىعان جانىن ماڭگىلىك جىلىتىپ ءوتتى. بۇل – ۇلى ماحاببات كۇشى.

الماتى