قازاقستان • 10 جەلتوقسان، 2019

قازاق ءۇشىن جەلتوقسان جىلدىڭ باسى...

61 رەتكورسەتىلدى

بۇرناعى كۇنى قىزىلجار اسپانىنىڭ استىن دۇبىرلەتىپ، جەرگىلىكتى ون سەگىز اقىن قاتىسقان، تاۋەلسىزدىك كۇنىنە ارنالعان الامان ايتىس ءوتتى. «قىزىرلى قىزىلجار – قۇت بەسىك» دەپ اتالعان، تەك قانا تەرىسكەيدىڭ اقىندارى قاتىستىرىلعان مۇنداي ايتىس وڭىردە تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىر ەكەن.

ۇلى جازۋشىمىز م.اۋەزوۆ ايتقانداي وسى كۇنى وبلىستىڭ ەڭ ۇلكەن ساحناسىنان «جىل كەلگەندەي جاڭالىق» سەزىندىك. وسىدان ءبىراز عانا بۇرىن «سولتۇستىكتە ايتىساتىن اقىن جوق، بۇل ونەر مەشەۋ قالدى» دەپ جۇرگەن ەدىك. ەندى ون سەگىز اقىننىڭ ساحنا تورىنە كوتەرىلگەنى جانە ءبارى دە «وتكىردىڭ ءجۇزى، كەستەنىڭ ءبىزى ورنەگىن سالا المايتىن» شەبەر تىلمەن، شەشەن سوزبەن  كورەرمەندەردى ءتانتى ەتكەنى ءبىر عانيبەت بولدى. وسىنشا اقىندى تاۋىپ، اينالاسى بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە عانا اقىندار مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاعان جارقىن جۇپارحان ىنىمىزگە قالاي العىس ايتساق تا جاراساتىن سياقتى.

العاشقى جۇپقا قىزىلجار اۋدانىنىڭ وكىلى امانجول زاعىپار مەن ەسىل اۋدانىنىڭ وكىلى جانتىلەۋ راحىموۆ شىقتى. ادەمى تىركەستەر، وتكىر ويلار بۇلاردىڭ ايتىسىندا كوپ بولماسا دا ەلەس بەرىپ جاتتى. «پارىزىمدى وتەپ جۇرگەن ماعان، ارىزىڭدى سەن ايتىپ قويمايسىڭ» دەگەن ۇيقاستار ءساتتى شىعىپ جاتتى. ارينە، شەبەرلىك پە، شابىت پا بۇل ەكۋىنە ءسال جەتىڭكىرەمەي تۇردى. ەكىنشى جۇپقا ەسىل اۋدانىنىڭ تاعى ءبىر اقىنى ابزال جۇمابەك پەن شال اقىن اۋدانىنىڭ اقىنى شىڭعىسحان عابدۋللين شىقتى. وسى ايتىستا شىڭعىسحاننىڭ قىزىلجارلىقتارعا قاراپ، «ەرىكتىڭ ورنىن باسىپ 18 اقىن شىقتى، قابىل بولعان شىعار تىلەك، دۇعالارىڭ» دەگەن سوزدەرى ورىندى ايتىلدى. شىنىندا، ءبىر كەزدە بارلىق قازاققا تانىمال بولعان ەرىك اسقاروۆتان كەيىن بۇل ولكە، جوعارىدا ايتقانىمىزداي، قازاقتىڭ ءتول ونەرى  ايتىستا كەنجەلەپ قالعان ەدى. ايتقانداي، قازىرگى جارقىن جۇپارحان باسقارىپ جۇرگەن «اقىندار مەكتەبى» سول ەرىك اسقاروۆتىڭ اتىندا.

ءۇشىنشى جۇپقا ايىرتاۋ اۋدانىنىڭ وكىلى مۇحاممەد قوڭقاەۆ پەن مامليۋت اۋدانىنىڭ اتىنان نۇرگۇل وقاشەۆا شىقتى. ەكەۋىنە دە ون ۇپايدان بەرىلگەن بۇل ايتىستا وتكىر ءتىل، تاۋىپ ايتىلعان شەشەن سوزدەر، ادەمى ازىلدەر، الەۋمەتتىك ماسەلەلەر – ءبارى دە ايتىلدى. اسىرەسە، نۇرگۇل ايتقان - قىزىلجاردا ءالى كۇنگە تەلمان، فرۋنزە سياقتى حالىقتى قىناداي قىرعان قىزىل كامەسەرلەردىڭ اتىندا كوشە بولىپ، ءالى كۇنگە قازاق ءۇشىن شىبىن جاندارىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ كۇرەسكەن الاش ارىستارىنىڭ اتىندا ءبىر دە كوشە اتى جوق دەگەن سوزدەر ءدوپ ايتىلعان سىندار ەكەنىنە ەشكىم داۋ ايتا الماس.

بارلىق جۇپتىڭ ايتىسىن باعالاپ، سارالاپ شىعۋ مۇمكىن ەمەس، سوندىقتان تەك سەنساتسيالىق جۇپ بولعان اكەلى-بالالى وزبەك تاستانبەكوۆ پەن سانجار وزبەك ۇلىنىڭ ايتىسى جۇرتتىڭ ەزۋىن جيدىرماعانىن ايتا كەتەيىك. ەكەۋىن ايتىسۋعا جەرەبە قوسقان ەكەن. ايتىستى الدىمەن باستاپ كەتكەن بالاسىن اكەسى «اكە وتىرىپ ۇلى سويلەگەننەن بەز» دەگەن ەمەس پە دەپ ءبىر-اق سوزبەن ۇستاعان ەدى، بىراق وعان قاراماي، ۋاقىت بولعان سوڭ ەكەۋى ازىلمەن شارپىسا بەردى. سول سياقتى قىزىلجارلىق سەرىك وتەپبەرگەنوۆ پەن ايتىسقان ءۋاليحانوۆ اۋدانىنىڭ وكىلى امانگەلدى وقاستىڭ «وزگە جۇرتقا جەلتوقسان جىلدىڭ سوڭى بولسا، قازاق ءۇشىن ول جىل باسى» دەگەنى تاپقىرلىقپەن ايتىلعانى ءتانتى ەتتى.

قورىتا ايتقاندا، ايتىستىڭ باس بايگەسى – 300 مىڭ تەڭگەنى مۇحاممەد قوڭقاەۆ، ءبىرىنشى ورىندى – جۇمابەك راحىموۆ، ەكىنشى ورىندى – نۇرگۇل وقاشەۆا، ءۇشىنشى ورىندى ديريجەر بولىپ ىستەپ، ەلىنە ونەر تاراتىپ جۇرگەن تاعى ءبىر جاس قايىرلى عافۋروۆ الدى. ايتىسقا شىققان اقىنداردىڭ بارىنە 50 مىڭ تەڭگەدەن، ال كوزگە تۇسكەندەرگە قىزىلجار اسپانىنىڭ جۇلدىزدارى بولعان ك.سالىقوۆ، ش.شايمەردەنوۆ، م.جۇماباەۆ، ە.اسقاروۆ اتىنداعى 80 مىڭ تەڭگەلىك سىيلىقتار بەرىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار