قوعام • 09 جەلتوقسان، 2019

شالعاي اۋىل تۇرعىندارى كوگىلدىر وتىن مەن اۋىز سۋعا ءزارۋ

49 رەتكورسەتىلدى

گازەتىمىزدىڭ اقتوبە قالاسىنداعى ءتىلشى قوسىنىنا كەلگەن ازاماتتار اتى-جوندەرىن زالجان سۇەۋوۆ جانە نۇرلىباي قوشامان ۇلى دەپ تانىستىردى. ءوز تاراپىمىزدان شارۋالارىڭىزدى ايتا وتىرىڭىز دەگەن يشارا تاستالعان سوڭ ولار قازىرگى كۇنى قابىرعالارىنا قارا تاستاي باتىپ جۇرگەن ماسەلەلەردى ەگجەي-تەگجەيلى ايتىپ بەردى.

شالعايداعى بايعانين اۋدانىنا قاراستى تەمىر جول بەكەتىنىڭ بويىندا ورنالاسقان نوعايتى اۋىلىندا تۇرامىز. ءبىزدى قينايتىنى گاز قۇبىرىنىڭ تارتىلماعانى. ءالى كۇنگە دەيىن كەشكە قي مەن كومىر جاعىپ وتىرمىز. ال قاتتى وتىننىڭ باعاسى جىلدان جىلعا ءوسىپ بارادى. مىسالى كومىردىڭ ءبىر تونناسىنىڭ قۇنى قازىر جيىرما مىڭ تەڭگەگە جۋىقتادى دەپ قىنجىلىس ءبىلدىردى «ەگەمەنگە ەلدەن كەلگەندەر».

بۇدان سوڭ شالعاي اۋىلدىڭ قوس تۇرعىنى بۇگىنگى كۇنى قولدان جاسالعان اۋىز سۋ پروبلەماسىنا دا تاپ بولىپ جۇرگەندەرىن جەتكىزدى. ماسەلەنىڭ ءمانىسى مىنادا دەدى نوعايتى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى. اۋىل اۋماعىندا سۋ جوق ەمەس، بار. اتاپ ايتقاندا نوعايتى-جامانسور اۋىز سۋ تاسىمالداۋ وندىرىستىك كاسىپورنى سوناۋ 1973 جىلدان بەرى جۇمىس جاساپ كەلەدى. اتالعان گيدرو-ينجەنەرلىك نىسان نوعايتىدان كورشىلەس اتىراۋ وبلىسىنىڭ ساعىس، مۇقىر، جانتەرەك، كەنباي جانە جامانسور باعىتتارىنا ءارى سول وڭىرلەردە ورنالاسقان اسكەري بولىمشەلەر مەن تەمىر جول بەكەتتەرىنە اۋىز سۋ جەتكىزىپ بەرىپ ءجۇر. بۇگىندە وتىز مىڭعا جۋىق حالىق وسى وندىرىستىك مەكەمەنىڭ سۋىن پايدالانادى. ءبىر وكىنىشتىسى «شامنىڭ جارىعى تۇبىنە تۇسپەيدى» دەگەندەي وزىمىزدەگى وندىرىستىك مەكەمەنىڭ اۋىز سۋىن نوعايتىنىڭ ءوز تۇرعىندارى تۇتىنا الماي وتىر دەدى زالجان سۇەۋوۆ. سونىمەن بىرگە ول اتالعان اۋىلدىڭ جارتى بولىگى جوعارى جىلدامدىقتاعى ينتەرنەت جەلىسىمەن قامتىلماي وتىرعانىنا دا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى.

مۇنداعى مەكتەپتىڭ ىرگەسىنەن «قازاقتەلەكومنىڭ» كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسى ءوتىپ جاتسا دا جەرگىلىكتى تۇرعىندار ونىڭ يگىلىگىن كورە الماي كەلىپتى. سونىڭ سالدارىنان مەكتەپ مۇعالىمدەرى ەسەپتەرى مەن وزگە دە قۇجاتتارىن قۇر بوسقا سابىلىپ اۋدان جانە وبلىس ورتالىعىنا بارىپ وتكىزۋگە ءماجبۇر بولىپ كەلگەن. قىسقاسى بۇگىنگىدەي اقپاراتتىق-تەحنولوگيا جەتىستىكتەرى جان-جاقتى دامىعان زاماندا ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ تۇرعىندارى ينتەرنەتكە كىرىپ جەدەل ەلەكتروندىق پوشتا بايلانىسىن پايدالانا الماي وتىر. ءسويتىپ «ايدالادا اق وتاۋ، اۋزى مۇرنى جوق وتاۋدىڭ» كۇيىن كەشۋدەمىز دەدى ولار بۇدان ءارى.

«ەگەمەنگە كەلگەندەردىڭ» ايتۋىنشا نوعايتى اۋىلىنا كوگىلدىر وتىن تارتىلىپ، اۋىز سۋ ماسەلەسى شەشىلسە وزگە وڭىرگە كوشىپ كەتىپ جاتقانداردىڭ لەبى كۇرت تيىلماق. مۇنىڭ سالدارى اۋىلدىق ورتا مەكتەپتەگى وقۋشىلار سانىنىڭ كۇرت تومەندەپ كەتۋىنە دە سالقىنىن تيگىزگەن. بۇگىنگى كۇنى 420 ورىندىق عيماراتتا نە ءبارى 150-گە جەتەر جەتپەس وقۋشى وقيدى ەكەن. ەل ازاماتتارىنىڭ اۋزىنان تاعى ءبىر ەستىگەنىمىز اۋىل تۇرعىندارى نەگىزىنەن ءوز ريزىق-نەسىبەلەرىن قولدارىنداعى ازىن-اۋلاق مالىمەن ايىرا تۇرسا دا، ولاردىڭ اۋىل اۋماعى مەن ىرگەسىندە قىزمەت جاسايتىن مۇناي-گاز كومپانيالارىنا قاراپايىم جۇمىسشى بولىپ كىرۋگە دەگەن قۇلشىنىستارى مول ەكەن.

ايتسە دە شەتەلدىك كومپانيالار جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى جۇمىسقا قابىلداماعان. بۇل وتە ورىندى تىلەك دەگەن ويدامىز. شىنتۋايتىنا كەلگەندە ەكى جاقتى كەلىسىمگە سايكەس شەتەلدىك كومپانيا جەتەكشىلەرى بەلگىلى ءبىر كۆوتا شەڭبەرىندە 15-20 پايىز توڭىرەگىندە سول اۋماقتاعى اۋىل تۇرعىندارىن ارنايى كۋرستا وقىتىپ IV جانە V رازريادتارى بويىنشا قاراپايىم قىزمەتكە قابىلداۋعا ءتيىس. بۇلاي بولماي وتىرعانى ارينە وكىنىشتى-اق.

وبلىستىڭ ەڭ شالعاي ەلدى-مەكەنىنەن «ەگەمەنگە كەلگەندەر» وسىنداي جايتتەردى نازارىمىزعا بەرىپ، بۇل بارشا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اماناتى ەكەنىن ايتىپ بەردى. ءارى وزدەرىن تولعاندىرعان الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلەلەر وزدەرى تۇراقتى تۇردە الدىرىپ وقيتىن «ەگەمەندە» جارىق كورسە ەكەن اقجارما تىلەكتەرىن جەتكىزدى. البەتتە اماناتقا قيانات جاساۋعا بولمايتىندىقتان، ءبىز ولاردىڭ جان ايقايىن گازەتىمىزگە جولداعاندى ءجون كوردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلباسى تۇركيا حالقىنا كوڭىل ايتتى

قازاقستان • 25 قاڭتار، 2020

ەلەكتىڭ سورى – التى ۆالەنتتى حروم

ەكولوگيا • 25 قاڭتار، 2020

بقو پوليتسياسى 440 وتباسىن تەكسەردى

ايماقتار • 25 قاڭتار، 2020

تۇركيادا جەر سىلكىنىسى بولدى

الەم • 25 قاڭتار، 2020

قىزىلوردا: قازالىداعى قونىس توي

ايماقتار • 25 قاڭتار، 2020

دزيۋدو: بۇگىن جۇلدە بۇيىرمادى

كۇرەس • 24 قاڭتار، 2020

پرەزيدەنت اكىمدەرمەن كەڭەس وتكىزدى

پرەزيدەنت • 24 قاڭتار، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار