قازاقستان • 29 قاراشا, 2019

ەستەن كەتپەس سول ءبىر ءسات

591 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىز­دىك جىلدارىندا ەلباسىمىز­دىڭ تارازعا الدەنەشە مارتە جولى ءتۇسىپتى. كيە­لى دە قاسيەتتى اۋليەاتا جەرىنىڭ وز­گە­شە ءبىر قۇدىرەت-كۇشى بار شىعار-اۋ. «­بىتەر ءىستىڭ باسىنا, جاقسى كەلەر قا­سىنا» دەگەندەي-اق, ول كەزدە مەملەكەت باس­­شى­سى­نىڭ كۇنگەي ولكەگە ءاربىر ساپا­رى ور­كەندى وزگەرىستەرمەن تۇسپا-تۇس كەلەتىن-ءدى.

ەستەن كەتپەس سول ءبىر ءسات

ۇلى جىبەك جولى بويىنداعى كونە تارازعا ءوزى­نىڭ ەجەلگى اتى قايتارىلۋى, تارازدىڭ 2000 جىل­دىق مەرەيتويى اتالىپ ءوتۋى, امانكەلدى گاز كەنىشىنىڭ العاشقى الاۋى جاعىلۋى, ءزىلزا­لادان اجەپتاۋىر زارداپ شەككەن قۇلان وڭىرىندە ءبىر-اق جاز ىشىندە جاڭا قالاشىقتىڭ پايدا بولۋى, تارازدا «استانا» شاعىن اۋدانىنىڭ ىسكە قو­سىلۋى, تاعى باسقالارى, تىكەلەي ەلباسىنىڭ قاتى­سۋى­مەن وتكەنى دە ەستە. ەلباسىنىڭ جاي­دان-جاي جولى تۇسە بەرمەيتىنى بەلگىلى. ءار كەلى­سىندە وبلىسىمىزدىڭ تاريحىنا جاڭا بەت­تەر قوسىپ كەتەدى. ءاربىر ساپارىنان جىل كەل­گەن­دەي جاڭالىق سەزىنەتىنىمىز شە... ءاربىر كە­لىپ-قايتۋى ساپارى سوڭىندا سوقالانىپ, ء«ىز» قا­لىپ وتىرادى. تارازدىڭ ءوڭى جاۋھارداي جايناپ, توتى قۇستاي تارانىپ, تۇلەپ, تۇرلەنىپ سالا بە­رە­دى. سودان با, كوڭىلدە ەلباسى ءبىزدىڭ وڭىرگە جى­ل­ىنا ءبىر مارتە ات باسىن بۇرىپ تۇرسا عوي دەي­تىن پەن­دەشىلىك اڭسار قىلاڭ بەرىپ قالاتىنى بار.

كەزدەيسوقتىق پا, الدە اللانىڭ ماعان بۇيىرت­قان نەسىبەسى وسى ما, ەلباسىن جاقىن­نان, ءتىپتى قولسوزىم عانا جەردەن كورىپ, لەبى­زىن ەستۋدىڭ ءبىر ەمەس, بىرنەشە مارتە ورايى كەلىپتى. ونداعان جىل بويى ەلباسىن تارازعا كەل­گەنىندە, اۋە ۇشاعى تراپىنان ءتۇسىپ, اۋە­جايعا تابانى تيگەنىندە العاش قارسى العان جامبىل جۇرتشىلىعى وكىلدەرىنىڭ از عانا شوعىرى – وتىز شاقتى ادامنىڭ قاتارىندا مەن دە بولعان ەكەنمىن. وبلىستىڭ باس گازەتى «اق جولدىڭ» رەپورتەرى رەتىندە. قارسى الۋ ءراسىمىنىڭ وسى باستاپقى بولىگى نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن, رەداكتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ىشىندە ىلعي مەنىڭ ۇلەسىمە ءتيىپتى دە وتىرىپتى. بۇل كەيىننەن بۇلجىماس «كۇنكەستەمە» دە اينال­عانداي بولدى. جۋرناليستەردىڭ قالاي بولعاندا دا ەلباسىنىڭ كەز كەلگەن رەسمي ساپارىن بۇگە-شىگەسىنە شەيىن جازىپ كورسەتىپ, ەلگە جەتكىزۋى قاجەت. مۇنداي مانداتتىڭ بىزگە جۇكتەلگەنىنىڭ ءوزى – ۇلكەن مارتەبە. قالاي ايتساق تا ءجۋرناليستىڭ باسقا ماماندىق يە­لەرىنە قاراعاندا باعى باسىم عوي!

ءار نارسەنىڭ باستالۋى قيىن. ەلباسىنىڭ اۋليەاتا جەرىنە «ال» دەپ اياق باسقان ءساتىن جازىپ كورسەتۋ دە سونداي. مەملەكەت باسشىسى­مەن قول الىسىپ, تىلدەسىپ قالۋ دا ونە بويى مۇم­كىن بولا بەرمەيدى, ارينە. دەگەنمەن, سول ءبىر قىسقا عانا الىم-بەرىم ۋاقىتتىڭ وزىن­دە ەل­باسىمەن بىرگە ەلگە كەلگەن باسقا دا مار­تەبە­لى مەيماندار كىمدەر, جالپى قارسى الۋ ءراسىمى بارىسىندا نە جونىندە اڭگىمە بولدى – ءبارى-ءبارى سول ساتىندە-اق كوڭىل كۇندەلىگىنە قاتتالىپ ۇلگەرۋى ءتيىس. سوڭىنان ەلباسىنىڭ رەسمي ساپارىنان جازىلار ەسەپتىڭ گازەتكە جاريالاناردا تىزگىنۇستارى دا ءوزىڭسىڭ, بۇل كۇنگى ماقالانىڭ مەيلىنشە اسقاق رۋحپەن باستالۋى, وندا ساپار ماقساتىنىڭ ۇعىنىقتى تۇردە ناقتىلانىپ بەرىلۋى, ول ەندى سەنىڭ شەبەرلىگىڭە بايلانىستى.

ەلباسىن «اۋليەاتا» اۋەجايى باسىنان قار­­سى الۋعا, ادەتتە, وبلىستىڭ قوس گازەتى اتى­نان ارىپتەستەرىم گ.اسانوۆا, ۆ.سۋتۋلوۆ, ۆ.موس­توۆىح جانە مەن كەلەتىنبىز. مۇن­داي­دا مەن ءوزىم پرەزيدەنتتىڭ قولىن الىپ قالۋ­­دى ارماندايتىنمىن. ال مۇنىڭ ىلۋدە بىرەۋ­دىڭ بولماسا, اركىمنىڭ پەشەنەسىنە بۇيى­را بەرمەيتىن باقپەن تەڭ ەكەنى بەلگىلى. اقى­رى مۇنىڭ دا ءساتى ءتۇستى-اۋ. بۇل نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆتىڭ 1998 جىلدىڭ قاراشا ايىن­دا كەزەكتى پرەزيدەنت سايلاۋى الدىندا ەلمەن جۇزدەسۋگە كەلۋىمەن تۇسپا-تۇس شىقتى. ەلباسىنىڭ بۇل جولعى رەسمي ساپارى بارىسىندا جۋرناليستەردىڭ از شوعىرىمەن (ونىڭ ىشىندە ءوزىم دە بارمىن) قول الىسىپ سالەمدەسۋىنە ۋاقىتى بولدى. ويتكەنى ەلباسى باستاعان ۇكىمەت ادامدارىنىڭ, بىرقاتار رەس­پۋب­ليكالىق باق جۋرناليستەرىنىڭ ۇشاق­پەن ۇشىپ شىققان كورشىلەس مەملەكەتتىڭ باسشىسىن وسى اۋەجايدا از-كەم كۇتۋىنە تۋرا كەلگەن-ءدى. جۋرناليستەرمەن قىسقا عانا ءتىل قاتىسىپ, الاڭنىڭ كەلەسى بەتىنە وتكەن ەلباسى توبىمەن بىرگە بولعان (ارامىزدى نەبارى 4-5 مەتر عانا ءبولىپ تۇردى) سول ءبىر ءسات جادىما وشپەستەي جازىلىپ قالدى. ءبىز تۇرعان جەردەن ەلباسىنىڭ جيناقى تۇلعاسى انىق كورىنىپ تۇردى. ءوزىن اسا بايىپتى ۇستاۋى, شىم-شىم ىزعاردى دا ەلەي قويماي جاعاسىن ءسال كوتەرىپ, ءجۇزى الاۋلاپ قولىن قالتاسىنا سالعان كۇيى قيىر الىس كوكجيەككە كوز جىبەرىپ تۇرعانى... ەل-جۇرتىنىڭ الداعى بولاشاعىنا الاڭداپ, ءتۇپسىز ويعا بەرىلگەنى سەكىلدى كورىنىپ كەتتى.

شىنىندا دا سول كەزدەن بەرى ەلدە, ونىڭ ىشىندە وبلىسىمىزدا قانشاما وزگەرىس بولدى, قانشاما يگىلىكتى ءىس جۇزەگە اسىرىلدى.ءتىپتى تىز­بەلەپ شىعۋدىڭ ءوزى قيىن. بارلىعى دا سول ءبىر سىن ءساتى بولعان كەزەڭنەن باستاۋ ال­عانى انىق قوي. قۇدايعا شۇكىر دەيىك, ەل ەلدىگىن جاسادى, جارقىن كەلەشەككە تۋرا باس­تايتىن ناعىز كوشباسشىنى تاڭداي ءبىلدى. مەنىڭ كوڭىلىمدى مارقايتقانى دا – سول! باق وكىلدەرىنىڭ ۇركەردەي عانا توبىنىڭ – ءبىزدىڭ سول ساتتەن باستاپ ەلباسىمەن ويىمىز, ءدىلىمىز, ارمان-ماقساتىمىز دا بىتە قايناسىپ كەتكەندەي. ءبىز... ەلباسىمەن قاشاندا بىرگەمىز!

 

بايماحانبەت احمەت,

جۋرناليست

 

تاراز

 

سوڭعى جاڭالىقتار