ەڭ الدىمەن, مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ەلەكتروندى دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدى جانە قاعازسىز جۇمىس پروتسەسىنە كوشۋدى تالاپ ەتەدى. بۇل باعىتتا كەلەسىدەي اتقارىلعان جۇمىستاردى ايتسا بولادى. قاعازسىز مەديتسينالىق قۇجاتتاردى ەنگىزۋ اياسىندا قازىرگى كەزدە 121 فورمانىڭ 64-ءى ەلەكتروندى فورماتقا اۋدارىلدى. تاۋەلسىز 727 مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ 674-ىندە مەديتسينالىق قۇجاتتار ەلەكتروندى فورماتتا ساقتالعان. ال 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا بارلىق ەمحانالار مەن اۋرۋحانالار تولىعىمەن قاعازسىز مەديتسينالىق جازباعا كوشتى. قازىردىڭ وزىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىنىڭ 99%-ى مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن, مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردىڭ 90,8%-ى كومپيۋتەرلەرمەن جابدىقتالعان.
دەنساۋلىق ساقتاۋدى تسيفرلاندىرۋ جانە قاعازسىز جۇمىس پروتسەسىن دامىتۋ باعىتىندا ءموبيلدى قوسىمشالاردىڭ ءرولىن اتاپ وتكەن ءجون. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى نارىقتا بار دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ءموبيلدى قوسىمشالاردىڭ بىرىڭعاي كاتالوگىن جاسادى. مىسالى, DamuMed – دارىگەرمەن كەزدەسۋ; Dariger Pro (Dariger Pro); دەنساۋلىق كىتابى «103 باقىلاۋ» ديسپەتچەرلىك ورتالىقتى اۆتوماتتاندىرۋعا ارنالعان باعدارلامالىق كەشەن; FMS: حالىقتىق باقىلاۋ; HCity – مەنىڭ جۇكتىلىگىم; KDL OLYMP CDL OLYMP قازاقستان; كومەك 103; 103apteka.kz – ونلاين ءدارىحانا; 103.kz – ەسىرتكىنى ىزدەۋ; دوستارمەد ا.; پاتروناجدى مەيىربيكە; بالالارعا ەرتە كۇتىم جاساۋ دەگەن سياقتى قوسىمشالار بار. بۇل قوسىمشالار از ۋاقىتتىڭ ىشىندە قاجەتتى اقپاراتتى تابۋعا, دارىگەرمەن تەز ارادا سويلەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
2017 جىلدىڭ 14 قىركۇيەگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن IBM اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى, ونىڭ اياسىندا الماتىدا قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ونكولوگياداعى جاساندى ينتەللەكت جۇيەسىنىڭ Watson پيلوتتىق جوباسىنا ۇسىنىلدى, ول قازىردىڭ وزىندە 25 ەلدە ءساتتى قولدانىلۋدا. ونى قولدانۋ ارقىلى قاتەرلى ىسىكتى ەمدەۋدىڭ تيىمدىلىگى ەداۋىر ارتادى. Watson oncology – الەمدەگى جەتەكشى كلينيكالار مەن دارىگەرلەردىڭ سوڭعى عىلىمي دەرەكتەرىن جيناقتايتىن كومپيۋتەرلىك باعدارلاما. بۇل دەرەكتەردىڭ ۇلكەن كولەمىن تالداي الادى, كۇردەلى سۇرانىستاردى تۇسىنەدى جانە تانيدى. ەڭ باستىسى, دارىگەرلەرگە ينتەرنەتتەگى امورفتى ماقالالاردان گورى, مەديتسينانىڭ دالەلدەرىنە نەگىزدەلگەن جاۋاپتار ۇسىنادى. جاساندى ينتەللەكتىنى قولدانۋ ءبىزدىڭ دارىگەرلەرگە جۇيەنى كۇندەلىكتى تولىقتىراتىن كوپتەگەن دەرەكتەردى پايدالانا وتىرىپ, پاتسيەنتتەردى ەمدەۋدىڭ دۇرىس تاسىلدەرىن تەز جانە ۋاقتىلى تابۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جاساندى ينتەللەكتىنىڭ جۇمىسى ارقىلى كەلەسىدەي: الدىمەن ناۋقاستىڭ بارلىق زەرتتەۋ مالىمەتتەرى مەن ەمدەۋ حاتتامالارى كومپيۋتەرلىك باعدارلاماعا ەنگىزىلەدى, سوسىن بۇل اقپارات تالدانادى, سودان كەيىن ىزدەۋ ىسكە قوسىلادى. بىرنەشە مينۋتتان كەيىن دارىگەر قورىتىندى الادى جانە ءارى قاراي ەمدەۋ شارالارىن قاراستىرادى.
2018 جىلدىڭ 25-26 قازان ارالىعىندا نۇر-سۇلتان قالاسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى يۋنيسەف-پەن بىرلەسىپ ۇيىمداستىرعان «دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ IT-شەشىمدەرى – Digital Health Astana» حالىقارالىق كورمەسىن وتكىزدى. ءىس-شارانىڭ ماڭىزدى وقيعالارىنىڭ ءبىرى دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسىنىڭ نەگىزى بولىپ تابىلاتىن پاتسيەنتتىڭ كلينيكالىق مالىمەتتەرىن جيناۋدىڭ سالتاناتتى تۇردە باستالۋى بولدى. قازاقستاندا تسيفرلى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وسىنداي يننوۆاتسيالىق قادامدى جۇزەگە اسىرۋ دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ جوباسىن ىسكە اسىرۋدىڭ ناتيجەسىندە مۇمكىن بولدى. ناۋقاستار تۋرالى مەديتسينالىق دەرەكتەر جيناۋدى رەسمي تۇردە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ جانە ەريكسون كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى نيكولا تەسلا گ.كوۆاچەۆيچ قولدادى.
مەديتسينا سالاسىن تسيفرلاندىرۋ جوباسىندا بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى پاتسيەنتتەرگە العاشقى اقپارات بەرەتىن ۆيرتۋالدى بوتتاردى ەنگىزۋگە دايىن. جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – مەديتسينا سالاسىنداعى كادر جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىن شەشۋ جانە دياگنوز قويۋ, ەمدەۋ ءادىسىن انىقتاۋ جانە قاتەلىكتەردەن قۇتىلۋعا كومەكتەسەتىن دارىگەرلەردىڭ تاپتىرماس كومەكشىسىنە اينالدىرۋ. سونىمەن قاتار بۇل ناۋقاس تۋرالى بارلىق اقپاراتقا قول جەتكىزە الادى, دەمەك بۇرىن قاي جەردە ەمدەلگەنى, قانداي مەديتسينالىق كومەك نەمەسە ءدارى-دارمەكتەر العاندىعى, اللەرگياسى بار ما, جوق پا بارلىعىن انىقتايدى. ەگەر ناۋقاستىڭ ۇمىتىلعان جازبالارى نەمەسە تاعايىنداۋلارى جانە باقىلاۋ تەكسەرىستەرى بولسا, ونى دا ارنايى بوت ەسكە سالىپ وتىرادى. بوتتى جاساۋشىلار دارىگەرلەردى اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن جۇمىس ىستەۋگە ۇيرەتەدى. بىراق تۇپكى پايدالانۋشىلارمەن, ياعني پاتسيەنتتەرمەن جۇمىس ىستەۋگە ۇيرەتۋ ءۇشىن مەدبيكەلەر قاجەت بولۋى مۇمكىن, ولاردىڭ جۇمىسى تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلادى. ياعني, ەگەر ولار بۇرىن اكتيۆتەردى اۋرۋحاناداعى پاتسيەنتتەرگە تەلەفون ارقىلى بەرىپ, ولاردى تاعايىنداۋ نەمەسە سكرينينگكە شاقىرسا, ەندى جۇيە SMS ارقىلى پاتسيەنتتەرگە حابارلاندىرۋ جىبەرەدى. بۇل قارجى جاعىنان دا ءبىراز قوماقتى سومانى ۇنەمدەۋگە اكەلەدى جانە جۇمىس بەلسەندىلىگىن ارتتىرادى, دەيدى ماماندار.
از ۋاقىتتىڭ ىشىندە ەلىمىزدە مەديتسينا سالاسىنداعى مۇنداي وزگەرىستەردىڭ بولۋى قۋانتارلىق جاعداي. بۇل جاڭاشىلدىق ناۋقاستارىمىزدىڭ ساۋاتتىلىعىنىڭ جوعارىلاۋىنا, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن ناۋقاس اراسىنداعى قارىم-قاتىناس دەڭگەيىنىڭ ارتۋىنا ۇلەس قوسادى. ەگەر بۇرىن دارىگەرلەر ناۋقاستى قابىلداعان كەزدە ۋاقىتىنىڭ كوپ بولىگىن قاعاز تولتىرۋعا جۇمساسا, ەندى جاڭا تەحنولوگيالار ارقىلى ناۋقاسقا دەگەن كوزقاراسى باسقا بولماق. وسىعان دەيىن جاسالعان جۇمىستىڭ بارلىعى تەك جاڭا دەڭگەيگە ءوتۋ ءۇشىن جاسالعان باستاما دەپ بىلەمىز.
