بۇگىندە جاپونيا, اقش, گەرمانيا سياقتى روبوتتەحنيكا سالاسىنداعى جەتىك ەلدەر بيىك دارەجەدەگى وندىرىسكە ونداعان جىلدار بويى تىنىمسىز ەڭبەكتەنىپ جەتتى. گەرمانيانىڭ Kuka AG, جاپونيانىڭ Kawasaki Robotics يندۋستريالدى روبوتتاردى شىعاراتىن كومپانيالارى وسىعان مىسال. ەگەر دە ولارمەن پارا-پار بولعىمىز كەلسە, قازاقستانداعى روبوتتەحنيكا سالاسىنداعى ءار ادام اتالعان ەلدەردەگى عالىمدارمەن سالىستىرعاندا بىرنەشە ەسە كوبىرەك جۇمىس ىستەپ, تىنىمسىز ەڭبەكتەنۋ كەرەك. سوندا عانا قازاقستانداعى روبوتتەحنيكا سالاسى بەلگىلى ءبىر جەتىستىكتەرگە جەتىپ, ءوزىمىزدىڭ يندۋستريالدى روبوتتاردى شىعارا الاتىن زاۋىتتاردى قۇرا الامىز. ارينە, بۇل ماقساتقا جەتۋ وتە قيىن, بىراق جۇزەگە اسىرىلمايتىن ءىس دەپ ويلامايمىن. ەڭ باستىسى, شىن نيەتپەن ەڭبەكتەنسەك, الدىمىزعا قويعان ماقساتقا جەتەمىز. سوندىقتان قازىر ءبىلىم كەڭىستىگىنە روبوتتەحنيكا عىلىمى سالاسىن ەنگىزۋ وتە ماڭىزدى ماسەلە بولىپ وتىر. روبوتتەحنيكا وقۋشىلاردىڭ سىن تۇرعىسىنان ويلاۋىن دامىتۋعا جانە پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى شەشە بىلۋگە ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار بۇل جاستاردى عىلىم, تەحنيكا, فيزيكا, ماتەماتيكا ارقىلى جاڭاشىلدىققا شابىتتاندىراتىن, بۇگىننىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن ءوز داعدىلارىن قولدانۋعا, جاعدايدى تالداۋعا شىعارماشىلىقپەن ويلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن وتە تارتىمدى عىلىم. روبوتتەحنيكا كۋرسىنىڭ ماقساتى – بولاشاقتا قازاقستاندىق ينجەنەرلەردىڭ جاس بۋىنىن دايارلاۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە سپورتتىق روبوتتەحنيكانى ناسيحاتتاۋ ارقىلى عىلىمي-تەحنيكالىق باعىتتى دامىتۋ. بۇل تاقىرىپتاردا ءتۇرلى سەمينارلار, شەبەرلىك ساباقتارىن وتكىزۋدى دە قولعا الۋ كەرەك. بالالار ءتۇرلى تەحنيكانىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن كوزىمەن كورىپ, ءتۇسىنۋى ءتيىس. تەك قانا تەوريانى جەتىك بىلگەننەن ەشتەڭە ونبەيدى. سوندىقتان بالالاردىڭ قانداي دا ءبىر تەحنيكانىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن تۇسىندىرەتىن, ءوز قولىمەن جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن پلاتفورما قۇرۋدى ماقسات ەتۋ ماڭىزدى.
قازىر ەلىمىزدەگى مەكتەپتەردە ارنايى ۇيىرمەلەر اشىلىپ وقۋشىلار روبوتتەحنيكا سالاسىمەن تانىسىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا وقۋمەن قاتار, روبوتتەحنيكانىڭ دامۋىنا ۇلەسىن قوسىپ جۇرگەن ستۋدەنتتەرىمىز دە بارشىلىق.
وسى رەتتە قوستاناي قالاسىنداعى احمەت بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرىنىڭ ودان ءارى دامۋىنا كوپتەگەن جاعداي جاسالعان. مىسالى, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار فاكۋلتەتىندەگى مەحاترونيك روبوتى جايلى ايتۋعا بولادى. بۇل ستۋدەنتتەردى تەوريا جاعىنان عانا ەمەس, پراكتيكا جاعىنان دا جەتىلۋىنە ءوز ۇلەسىن قوسپاق. اتالعان, روبوت ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قارجىلاندىرۋىمەن 2016 جىلى رەسەيدىڭ سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنان ارنايى اكەلىنگەن. بۇگىنگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەت زەرتحاناسىندا مۇنداي تەحنيكانىڭ 3-ەۋى بار. مەحاترونيك سويلەي الادى, ولەڭ شۋماقتارىن وقيدى, ءتىپتى بيلەيدى. سونىمەن قاتار كوزدەرى ارقىلى ءوزىنىڭ كوڭىل-كۇيىن بىلدىرەدى. روبوت ازىرگە ورىس تىلىندە عانا سويلەيدى. دەگەنمەن اعىلشىنشا بىرقاتار مالىمەتتى قامتىعان. اتالعان روبوتتىڭ جادى ايتارلىقتاي كوپ. ول اڭگىمەلەسكەن ادامىن ەستە ساقتاپ قالادى. سونىمەن قوسا ونىڭ جادىنا بەلگىلى ءبىر اقپاراتتى ەنگىزسە, ول سول اقپاراتتى ەستە ساقتاپ, كەلەسى جولى مالىمەتتى قايتالاپ ايتىپ بەرۋگە قابىلەتتى. ونىمەن قوسا روبوت عالامتورعا تەز قوسىلا الادى. فاكۋلتەت ستۋدەنتتەرى بۇگىنگى تاڭدا بۇل روبوتتى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا زەرتتەۋ ۇستىندە.
كافەدرا وقىتۋشىلارىنىڭ سوزىنشە, مەحاترونيك ماماندىعىن بۇرىن تەك ماگيسترانتتار وقي السا, بۇگىنگى تاڭدا باكالاۆردىڭ ستۋدەنتتەرى دە 2 كۋرستان باستاپ وقي الادى ەكەن. فاكۋلتەتتە ودان بولەك تاعى ەكى زەرتحانا بار. ولاردىڭ بىرىندە ماگيستراتۋرادا وقيتىنداردىڭ جۇمىستارى بار. مىسالى, گۋمانويد روبوتى. بۇل روبوت 26-دان استام قيمىلدى جاساۋعا قابىلەتتى. روبوتتەحنيكا سىنىبىنان بولەك 3D پرينتينگ سىنىبى بار. ول سىنىپتى ارنايى پلاستيكالىق فيگۋرالاردى جاسايدى. ەڭ الدىمەن كومپيۋتەرگە كەسكىن سالىنادى, سودان سوڭ ونى 3D پرينتەر ارقىلى شىنايى جاساپ شىعارادى.
وزگە دە ستۋدەنتتەردەن باستاپ, قاراپايىم ادامدارعا دەيىن مەحاترونيكتى جاي عانا تىلدەسۋ قۇرالى رەتىندە پايدالاناتىن بولسا, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرى ونىڭ ءىشىن اشىپ, زەرتتەپ, جاڭا دۇنيە ويلاپ تابۋعا تىرىسادى. وسى سەكىلدى مىسالدار ەلدەگى وزگە دە جوعارى وقۋ ورىندارىندا كوپتەپ كەزدەسەدى.
ايگەرىم شاياحمەت,
جۋرناليست