07 قاراشا, 2019

ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار قالاي ساقتاندىرىلادى؟

513 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى» كەاق الماتى فيليالىنىڭ ديرەكتورى تىلەۋحان ابىلداەۆ جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋىندە وڭتۇستىك استانا جارنا اۋدارۋ جاعىنان رەسپۋبليكا بويىنشا كوش باستاپ تۇرعانىن جەتكىزدى. 2017 جىلدىڭ 1 شىل­­دەسىنەن 2019 جىلدىڭ 25 قازانى ارالىعىندا «الەۋمەتتىك مەدي­­تسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا» تۇسكەن جارنا 222,3 ملرد تەڭ­گەنى قۇراعان.

ونىڭ 213,4 ملرد تەڭگەسى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ اۋدارىمدارى بولسا, قالعان 8,9 ملرد تەڭگەسى – جەكە كاسىپكەرلەر مەن ازا­ماتتىق-قۇقىقتىق كەلى­سىم­شارت نەگىزىندە ەڭبەك ەتە­تىن تۇل­عا­لارعا تيەسىلى. بۇل كورسەت­كىش جيناق­تالعان سومانىڭ بەس­تەن ءبىر بولىگىن قۇرايدى. قور مالى­مەت­تەرىنە سۇيەنسەك, 2017 جىل­دىڭ شىلدەسىنەن 2019 جىلدىڭ 25 قا­زانىنا دەيىنگى ارالىقتا ال­ماتى قالاسىنان قورعا 45,9 ملرد تەڭگە جارنا اۋدارىلعان. ونىڭ 43,4 ملرد تەڭگەسىن جۇمىس بەرۋ­شىلەردىڭ اۋدارىمدارى قۇرايدى.

تىلەۋحان ابىلداەۆ اتاپ وتكەن­دەي, 2020 جىلى وڭتۇستىك استا­نالىقتارعا ارنالعان مەدي­تسي­نالىق كومەككە بولىنەتىن قارجى ءبىر جارىم ەسە نەمەسە 45,5 ملرد تەڭگەگە ارتادى. بيىل قالا بو­يىنشا تەگىن مەديتسينالىق كومەك­كە بيۋدجەتتەن 116,8 ملرد تەڭگە بولىنگەن. ال 2020 جىلعا قاراي 160,4 ملرد تەڭگە جۇمساۋ جوسپارلانىپ وتىر. ساقتاندىرۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە دايىندىق باعىتىندا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا جاسالىپ, ءۇش دەڭگەيلى مەديتسينالىق كومەك جۇيەسى بەكىتىلدى, سونداي-اق قاجەتتى اقپاراتتىق جۇيەلەر ىسكە قوسىلعان. سونىمەن قاتار دايىندىق بارىسىندا ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان تۇر­عىن­داردى ساقتاندىرۋ جۇيە­سىنە تارتۋ جۇمىستارى دا جۇرگى­زىلۋدە. قازىردىڭ وزىندە قور كەلى­سىم­شارتتار مەن قوسىمشا كەلىسىمدەردى جەدەل اتقارۋ قىزمەتتەرىن ىسكە قوسقان. بيىلعى تامىز ايىنان باستاپ جەكەلەگەن قۇجاتتار ەتسق ارقىلى جاسالۋدا. ونداعى ماقسات – مەديتسينالىق قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ جۇمىستارىنىڭ تيىمدىلىگى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە دە جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ. سونىمەن قاتار بۇ­گىندە ساقتاندىرۋ تولەمدەرى تۇ­راقتى اۋدارىلماعاندىقتان, حالىق­تىڭ 7 پايىزعا جۋىعى ساقتان­دى­رىل­ماعان بولىپ سانالادى. دەرەكتەر ەلىمىزدە ءوزىن ءوزى جۇ­مى­سپەن قامتىعان 1,1 ملن ادام­نىڭ بار ەكەنىن كورسەتەدى. ناق­تى ايتقاندا, رەسمي جۇمىس ىستە­مەيتىن, جەكە كاسىپكەر رەتىن­دە تىركەلمەگەن, ازاماتتىق-قۇقىقتىق كەلىسىمشارت نەگىزىندە قىزمەت كور­سەتپەيتىن تۇلعالار. دەسەك تە, ولار ءوز بەتىنشە جارنا اۋدارۋ قۇ­­­قى­­عىنا يە. جارنا مولشەرى ەڭ تو­­مەنگى جالاقىنىڭ 5 پايىزىن ق­ۇراي­دى. سونداي-اق بىرىڭعاي جيىن­تىق تولەم ارقىلى تولەۋگە بولادى.

بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم (بجت) ەلىمىزدە 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەنگىزىلدى. جيىنتىق تولەمنىڭ ىشىندە وزگە دە الەۋمەتتىك تولەمدەرگە قوسا ساقتاندىرۋ جارناسى دا بار. بۇل جالپى سومانىڭ 40 پايىزىن قۇرايدى. بجت – رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار ءۇشىن ءبىر ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش (اەك) نەمەسە 2525 تەڭگە, اۋىلدىق جەرلەر ءۇشىن – 0,5 اەك نەمەسە 1263 تەڭگە كولەمىندە بەلگىلەنگەن. تولەمنىڭ بۇل ءتۇرىن فريلانسەرلەر, سانتەحنيكتەر, قۇرىلىسشىلار, تاكسي جۇرگىزۋشىلەرى, ت.ب. تولەي الادى. الماتى قالاسى الەۋمەتتىك ءال-اۋقات باسقارماسى جەتەكشىسىنىڭ ورىنباسارى دانيار الكەباي ۇلى اتاپ وتكەندەي, قالادا مارتەبەسى انىقتالماعان 55 مىڭنان استام ازامات تۇرادى. ونىڭ 12 مىڭى – جالدامالى جۇمىسكەرلەر بولسا, 15,6 مىڭى – ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار, ال 8,8 مىڭى – رەسمي تىركەلمەگەن جۇمىسسىزدار. بۇگىنگە دەيىن بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم تولەگەندەر سانى 5,9 مىڭدى قۇرايدى. بىرىڭعاي جيىنتىق تولەمدى egov.kz پورتالى ارقىلى ونلاين رەجىمدە, سونداي-اق كەز كەلگەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن «قازپوشتا» بولىمشەلەرى ارقىلى تولەۋگە بولادى. جىل باسىندا ەنگىزىلگەن جيىنتىق تولەم اتالعان ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ بارىنە ءمامس جۇيەسىنە قاتى­سىپ, تولىققاندى كومەك الۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ تولىققاندى ىسكە قوسىلادى.

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار