جاقىندا قوستانايدا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى انالار كەڭەسىنىڭ رەسپۋبليكالىق كەڭەيتىلگەن وتىرىسى اياسىندا اشىلعان كورمەگە التىناي دا ساماۋرىندارىمەن قاتىستى.ۇلكەندى-كىشىلى, ەسكىلى-جاڭالى ساماۋرىندارىنىڭ ءبىر بولىگى عانا ۇزىننان ۇزاق اۋماقتى الىپ تۇردى.
– 1976 جىلى تۇرمىس قۇردىم. سوندا انام جاساۋىما جاپ-جاڭا ساماۋرىن قوسىپ بەردى. ودان كەيىن اجەمنىڭ پايدالانعان ساماۋرىنى دا, انامنىڭ ساماۋرىنى دا ماعان بۇيىردى. ولار وتە ەسكى ەدى, انالارىمنىڭ كوزىندەي ەتىپ كورنەكتى جەرگە قويدىم. سودان باستاپ مەندە دۇكەنگە بارسام ساماۋرىن قارايتىن ادەت پايدا بولدى. ادەمى بۇيىمنىڭ ءبىرى عوي, قىزىعۋشىلىعىما سول اسەر ەتكەن بولار, بۇگىنگە دەيىن جيناپ كەلەمىن, – دەيدى التىناي تولەبايقىزى.
كورمەدەگى ساماۋرىندار ءبىرىن-ءبىرى قايتالامايدى. ەڭ «كارىسى» 1870-جىلدارى اعايىندى باتاشەۆتاردىڭ فابريكاسىنان شىققان. تەيلە فابريكاسىنىڭ ساماۋرىنى دا 1900-جىلعا دەيىن جاسالعان كورىنەدى. ەڭ ۇلكەن ساماۋرىنعا 40 ليتر سۋ كەتەدى, ەڭ كىشىسى ءبىر جارىم ليترلىك, توقپەن قاينايدى. ونىڭ سىرتىندا سىيكادە رەتىندە جاسالعان ساماۋرىندار دا بار. جيناقتاۋمەن اينالىساتىنداردىڭ «جۇمىسى» دا وڭاي ەمەس. التىناي دا ەكى اداممەن باسى قوسىلسا, ساماۋرىندى اڭگىمە ەتەدى ەكەن. ول تۋرالى ءبىر قىزىق دەرەك ەستىسە, ەرىنبەي بارىپ, سونى الماي تىنبايدى. 2000-جىلداردىڭ باسىندا وسى ىدىستىڭ كوڭىلىنە ۇناعان بىرەۋىن 60 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الىپتى.
– ول كەزدە 60 مىڭ مەنىڭ 2-3 ايلىق جالاقىم بولدى عوي. قولىمداعى ساماۋرىنداردى ەكى جۇزگە جۋىق دەپ ايتاتىنىم, كوبى ەسكى, ءبىرىنىڭ قۇلاعى جوق, ءبىرىنىڭ شۇمەگى سىنعان, جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. سوندىقتان ولاردىڭ ءبىرازىن ساقتاعانمەن, ساناققا قوسپاي وتىرمىن, – دەيدى التىناي.
ءبىر قىزىعى, التىناي تەك جينامايدى, ساماۋرىننىڭ تاريحىن ايتسا دا, اينالاسىنداعىلاردى ۇيىتىپ تاستايدى ەكەن. ونىڭ جيناعى ءبىرىن-ءبىرى قايتالامايدى. ولاردى ءبىر تۋىسىنىڭ جەرتولەسىنە ق ۇلىپتاپ ساقتايدى. مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ قولقالاۋىمەن سيرەك تە بولسا كورمەلەرگە قاتىسىپ وتىرادى ەكەن. ءومىر بويى قۇرىلىسشى بولىپ ىستەگەن التىنايدىڭ ونەرگە, حالقىمىز تاريحىنا, ەتنوگرافياسىنا دەگەن قىزىعۋشىلىعى جۇرتتى دا قىزىقتىرعانداي.
قوستاناي
